SKKN Một số biện pháp giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5- 6 tuổi lớp A2 Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn (GV: Nguyễn Thị Hường)
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "SKKN Một số biện pháp giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5- 6 tuổi lớp A2 Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn (GV: Nguyễn Thị Hường)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5- 6 tuổi lớp A2 Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn (GV: Nguyễn Thị Hường)
1 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5- 6 tuổi lớp A2 Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn”. 2. Ngày biện pháp được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 10/09/2024 3. Các thông tin cần bảo mật (nếu có): Không có 4. Mô tả các biện pháp cũ thường làm: Trước đây, tôi và nhiều giáo viên thường áp dụng một số biện pháp truyền thống như: Giáo dục qua lời nói, giảng giải đơn thuần, mang tính lý thuyết, ít gắn với thực tế. Tổ chức hoạt động vệ sinh lớp, nhặt rác nhưng trẻ làm theo chỉ dẫn, chưa hiểu rõ ý nghĩa hành động. Thiếu sự phối hợp thường xuyên với phụ huynh và các hoạt động mở rộng ngoài lớp học. 5. Sự cần thiết phải áp dụng biện pháp: Hiện nay, vấn đề ô nhiễm môi trường đang là một trong những thách thức lớn của toàn cầu. Việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường không chỉ là nhiệm vụ của người lớn mà cần được hình thành cho trẻ ngay từ những năm đầu đời. Trẻ mầm non là lứa tuổi đang phát triển nhận thức và hành vi, vì vậy giáo dục bảo vệ môi trường cần được lồng ghép khéo léo vào các hoạt động học và chơi. Vấn đề đặt ra ở đây là làm thế nào chúng ta cải thiện được thực trạng hiện nay để chúng ta có một môi trường sống tốt và có một sức khỏe thật tốt đó là điều chúng ta cần quan tâm. Vậy môi trường sống trong sạch là gì? Làm thế nào để có một môi trường sống trong sạch? Mỗi chúng ta đã đóng góp được gì để cho môi trường ngày càng trong sạch hơn? Điều đó hoàn toàn phụ thuộc vào ý thức của mỗi cá nhân chúng ta. Nhận thức được tầm quan trọng của công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, hiện nay Đảng, Nhà nước và Bộ giáo dục và đào tạo đã ban hành nhiều văn bản, tạo điều kiện cho công tác giáo dục ý thức bảo vệ môi trường trong hệ thống giáo dục quốc dân nói chung và giáo dục mầm non nói riêng. Với trẻ mầm non thì giáo dục ý thức bảo vệ môi trường là cung cấp cho trẻ những kiến thức sơ đẳng về môi trường phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ nhằm giúp trẻ có hành vi, thái 2 độ ứng xử phù hợp với môi trường để gìn giữ bảo vệ môi trường, biết sống hòa nhập với môi trường nhằm đảm bảo phát triển lành mạnh. Trẻ biết môi trường xung quanh trẻ bao gồm những gì? Trẻ nhận ra những việc làm tốt - xấu đối với môi trường và làm gì để bảo vệ môi trường? Hay cũng có thể giáo dục trẻ cách chăm sóc giữ gìn sức khỏe cho bản thân trẻ, biết chăm sóc và bảo vệ cây cối, bảo vệ con vật nơi mình sinh sống. Là một giáo viên mầm non đã có kinh nghiệm nhiều năm trong nghề, tôi luôn ý thức được vấn đề bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non như thế nào. Tuy nhiên trên thực tế cho thấy một số lớp cô và trò chưa ý thức được điều này và nếu có thực hiện thì hiệu quả cũng chưa cao. Trẻ chỉ nhớ được lúc đó nhưng sau thì lại quên ngay, khi lao động trẻ làm một cách miễn cưỡng, coi đấy là nhiệm vụ của mình phải làm. Trong quá trình giảng dạy tôi đã tìm tòi các biện pháp giúp trẻ nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Ngay từ đầu năm học 2024 – 2025 tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5 - 6 tuổi lớp A2 Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn” để nghiên cứu và nhằm góp phần bé nhỏ của mình trong công việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của trẻ nói chung và ở lớp, ở trường của tôi nói riêng. 6. Mục đích của giải pháp sáng kiến. Giúp trẻ nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Hình thành cho trẻ các hành vi tích cực, thói quen tốt trong sinh hoạt hằng ngày góp phần bảo vệ môi trường cho trẻ 5 - 6 tuổi lớp A2 trong Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn. 7. Nội dung: 7.1. Thuyết minh biện pháp mới hoặc cải tiến: Để thực hiện tốt “Một số biện pháp giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5 - 6 tuổi lớp A2 trường Mầm non Trần Nguyên Hãn”, tôi đã thực hiện như sau: Biện pháp 1: Khảo sát chất lượng trên trẻ đầu năm: Khi được nhà trường phân công phụ trách lớp mẫu giáo 5 tuổi A2, ngay từ đầu năm học tôi đã củng cố nền nếp cho trẻ và tiến hành khảo sát đầu năm của trẻ trên mọi lĩnh vực giáo dục cũng như các kỹ năng sống của trẻ, đặc biệt là giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ. Qua đợt khảo sát đầu năm kết quả về thói quen, ý thức bảo vệ môi trường của trẻ của trẻ lớp tôi đạt như sau: 3 T Bảo vệ môi trường Đạt Chưa đạt TT Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ % 1 Biết chăm sóc và bảo vệ cây 20 59% 14 41% Có2 ý thức giữ gìn trật tự vệ 18 52% 16 48% 2 sinh công cộng, vệ sinh trường lớp. Biết3 cất dọn đồ dùng đồ chơi 20 59% 14 41% 3 đúng nơi quy định. Không4 vứt rác ra đường, biết 20 59% 14 41% 4 gom rác vào thùng. Phân5 biệt được những hành 16 47% 18 53% 5 động đúng, hành động sai với môi trường. Biết6 tiết kiệm nước khi sử 20 59% 14 41% 6 dụng. Nhắc7 nhở người lớn không 15 44% 19 56% 7 được xả rác bừa bãi. Qua cuộc khảo sát tôi nhận thấy rằng trẻ có kiến thức trong việc bảo vệ môi trường chưa đồng đều, còn nhiều hạn chế. Trẻ vứt rác không đúng nơi quy định 4 Vì vậy tôi đã suy nghĩ và quyết tâm tìm ra phương pháp để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ lớp tôi, song luôn đảm bảo yếu tố phù hợp với điều kiện thực tế của lớp cũng như sự lĩnh hội và phát triển của trẻ. Biện pháp 2: Xây dựng cảnh quan môi trường lớp học xanh- sạch- đẹp, cô thân thiện, gương mẫu. * Xây dựng cảnh quan môi trường lớp học xanh- sạch- đẹp. Việc tạo cảnh quan trong phòng học là việc làm vô cùng quan trọng đối với tôi. Đồ dùng đồ chơi được sắp xếp, gọn gàng, ngăn nắp, từng góc riêng biệt mỗi kệ góc tôi đều làm mới, để hấp dẫn trẻ, tạo cảm giác thích thú khi trẻ đến lớp. Đặc biệt là góc thiên nhiên được trang trí và trồng nhiều cây cảnh để tạo cho trẻ một không gian xanh, để mỗi ngày trẻ có thể tự mình chăm sóc cây xanh, giáo dục trẻ biết yêu cái đẹp. Qua hoạt động này kích thích trẻ yêu lao động, tạo tình cảm của trẻ với thế giới tự nhiên, gần gũi và thân mật. Bên cạnh đó tôi tạo một không gian nhỏ trưng bày sản phẩm tái chế và cây xanh do trẻ chăm sóc giúp tạo môi trường học tập thân thiện, đồng thời giúp trẻ thêm yêu thiên nhiên, có trách nhiệm bảo vệ môi trường xung quanh mình. Cây xanh tại góc thiên nhiên * Cô gương mẫu, thân thiện. - Là một giáo viên mầm non, tôi nhận thức rõ rằng trẻ nhỏ học qua quan sát và bắt chước hành vi của người lớn. Vì vậy, tôi luôn cố gắng trở thành một tấm gương tích cực trong việc bảo vệ môi trường thông qua những hành động cụ thể, hàng ngày. Tôi bắt đầu từ những việc đơn giản nhất như: Bỏ rác đúng nơi quy 5 định, nhặt rác khi thấy rác trên sân trường, luôn dọn dẹp sạch sẽ sau mỗi hoạt động, tắt các thiết bị điện khi không sử dụng, tiết kiệm nước khi rửa tay. Những hành động ấy không chỉ giúp giữ gìn môi trường lớp học mà còn tạo ra hình ảnh đẹp trong mắt trẻ. Cô và trò cùng nhau trồng cây từ củ và hạt Bên cạnh đó, tôi thường xuyên sử dụng các vật liệu tái chế để làm đồ dùng dạy học, hướng dẫn trẻ phân loại rác, cùng trẻ chăm sóc cây xanh trong lớp. Mỗi hành động đều đi kèm lời giải thích nhẹ nhàng, gần gũi, giúp trẻ hiểu rằng: “Bảo vệ môi trường là việc làm tốt và ai cũng có thể thực hiện”. Chính sự kiên trì, nhất quán trong lời nói và việc làm của tôi đã góp phần hình thành ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ một cách tự nhiên, nhẹ nhàng mà hiệu quả. Các sản phẩm đồ chơi lớp A2 trong cuộc thi đồ chơi cho bé 6 Biện pháp 3: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua các hoạt động học. Nói đến ý thức bảo vệ môi trường nó có vẻ cao siêu với trẻ mầm non, nhưng nó không hề khó khi ta áp dụng chỉ đơn giản là lồng ghép qua các hoạt động hàng ngày của trẻ giúp trẻ “Học mà chơi, chơi mà học”. Dựa vào tình hình của lớp, khả năng thực tế của trẻ tôi đã lựa chọn các nội dung, hoạt động tích hợp để đưa vào kế hoạch giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ theo từng hoạt động. Trẻ được tham gia nhiều vào các hoạt động khác nhau: khám phá khoa học, âm nhạc, làm quen tác phẩm văn học, tạo hình... mỗi hoạt động trên đều có những đặc trưng riêng và có ưu thế khác nhau như: Trẻ quan sát, đàm thoại, thực hành trải nghiệm, thí nghiệm, chơi các trò chơi, ... với trẻ để trẻ nhận ra được những việc làm tốt, không tốt, những hành động đúng - hành động không đúng sẽ kích thích trẻ suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, có thái độ phù hợp với môi trường trong và ngoài lớp học: + Hoạt động tạo hình: Giờ tạo hình, cô dạy trẻ cắt dán, xé dán, vẽ thể hiện sự hiểu biết của mình về môi trường (vẽ cảnh đường phố sạch đẹp, các loại cây cối, vườn hoa... cây giúp ích cho con người, làm cho bầu khí quyển trong lành). Khi thực hiện xé dán, cắt dán xong trẻ biết phải bỏ những mảnh giấy vụn vào sọt rác và cất đồ dùng đúng nơi qui định. Trẻ sẽ học cách dọn sạch rác sau mỗi hoạt động cắt, xé, dán 7 + Hoạt động âm nhạc: Trẻ hiểu một số nội dung bài hát, bài múa thể hiện môi trường sạch đẹp, qua đó tôi lồng ghép giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua nội dung bài hát.Ví dụ: bài hát “Cùng nhau bảo vệ môi trường” nhạc và lời nước ngoài: (Jang Young Song) hoặc bài hát “Trái đất này là của chúng mình” của nhạc sĩ Trương Quang Lục, tôi giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua nội dung và ý nghĩa của bài hát để trẻ hiểu cần phải bảo vệ môi trường, bảo vệ trái đất nơi chúng ta sinh sống là cần thiết như thế nào. Cô hỏi: Trong bài hát, rác trước khi vứt vào thùng phải làm gì? (Phải phân loại rác). Bài hát nên khuyên chúng ta nên phân loại rác trước khi cho vào thùng rác, phải luôn ý thức sử dụng lại các đồ vật có thể dùng được + Hoạt động làm quen với văn học: Những câu chuyện, bài thơ, câu đố giữ vai trò quan trọng trong đời sống tâm hồn trẻ, sẽ giúp trẻ cảm nhận tốt hơn về cách ứng xử của con người trong thiên nhiên, giữa các đối tượng của thiên nhiên với nhau. Sự đa dạng và các hoạt động của các nhân vật giúp trẻ hứng thú lâu. Có thể kể những câu chuyện mang đậm tính giáo dục môi trường cho trẻ nghe để hình thành thêm thái độ đúng đắn cho trẻ đối với môi trường xung quanh. Trẻ thích những câu chuyện, bài thơ nói về các con vật nhỏ bé đáng yêu, qua các tác phẩm đó giúp trẻ hiểu hơn về cuộc sống thế giới xung quanh, giúp trẻ thêm yêu thiên nhiên, có thái độ tích cực hơn với môi trường quanh bé. Đối với những câu đố sẽ kích thích óc tưởng tượng, suy đoán, phát triển trí thông minh ở trẻ như câu đố về các loại cây, hoa; một số bài thơ để dạy trẻ như: “Cây thược dược”, “Đừng nhé bé ơi”, “Tiết kiệm nước”, “Lá khóc”; trò chơi: “Nên, không nên”, “Ai biết bảo vệ cơ thể”, “Hoa màu gì? ...; Truyện “Nỗi buồn chim sơn ca”, “Khỉ con ăn chuối”... + Hoạt động khám phá: Tổ chức cho trẻ quan sát trên máy tính tranh ảnh và các âm thanh của các hiện tượng thời tiết, làm những thí nghiệm đơn giản như cây cần gì để sống và phát triển, thực hành trải nghiệm biến nước bẩn thành nước sạch hơn bằng hoạt động chế tạo bình lọc nước mini, quan sát sự phát triển của cây, ích lợi của cây cối đối với đời sống con người, qua đó giáo dục trẻ không ngắt lá bẻ cành, xả rác bừa bãi làm ô nhiễm môi trường. Trẻ biết cách giữ gìn môi trường xanh - sạch - đẹp. Hình thức lồng ghép: Khi cho trẻ quan sát cây cối, hoa, động vật, cô giáo nhấn mạnh: “Nếu chúng mình hái hết hoa, bẻ cành, cây có buồn không nhỉ?” “Mình cùng nhau chăm sóc cây xanh để sân trường luôn mát mẻ nhé!” Tổ chức trò chơi: "Ai nhặt rác nhanh" sau khi khám phá ngoài trời. 8 Chế tạo bình lọc nước mini Bên cạnh đó tôi mở rộng tìm những video về những cây thực vật sống trong lòng Đại Dương, biển, đảo cho trẻ tìm hiểu và cung cấp cho trẻ thấy được môi trường biển đang bị ô nhiễm do khai thác chặt phá cây trồng ven biển và các loại tảo, rong biển quá mức. Các hoạt động giúp trẻ biết được sự phát triển của cây xanh, tận dụng các nguồn nguyên liệu từ thiên nhiên làm một số đồ chơi. Trẻ biết mối quan hệ cây xanh với môi trường sống, và biết chặt phá rừng bừa bãi gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng cho thiên nhiên như: khí hậu bị thay đổi, mưa bão, sạt lở đất, lũ lụt, hạn hán ảnh hưởng tới đời sống của con người. Biết rừng là nơi có nhiều cây, giúp chắn gió, ngăn lũ là nơi sinh sống của nhiều loại động thực vật. Hoặc cho trẻ khám phá: “Năm giác quan của bé”. Cho trẻ khám phá thực hành trải nghiệm các giác quan và qua đó giáo dục trẻ biết chăm sóc giữ gìn đôi mắt (không dụi tay bẩn lên mắt, rửa mặt hàng ngày bằng nước và khăn sạch). Giáo dục trẻ biết nước sạch là một tài nguyên thiên nhiên đang dần cạn kiệt. Việc tiết kiệm nước không chỉ là trách nhiệm của cá nhân mà còn là nghĩa vụ với cộng đồng vì vậy mỗi trẻ em khi sử dụng nước cần biết tiết kiệm mọi lúc, mọi nơi. 9 Vặn nhỏ vòi nước khi rửa tay + Hoạt động rèn kĩ năng xã hội (trải nghiệm, lao động, vệ sinh) Phân nhóm trẻ, giao nhiệm vụ cho từng nhóm tìm kiếm và sưu tầm các đồ dùng, nguyên liệu phế thải như: chai nhựa, bìa các tông, vỏ cây, vỏ các loại hạt để làm các tác phẩm tập thể. Biện pháp này giúp trẻ tăng cường hoạt động và có ý thức làm việc theo nhóm. Khi tổ chức các hoạt động này tôi cho trẻ trải nghiệm, trao đổi với nhau. Sau đó tôi lắng nghe ý kiến của trẻ, động viên, khuyến khích, tạo điều kiện cho trẻ được thực hiện ý tưởng của mình. Ví dụ: tôi cho trẻ ngồi thành từng nhóm, sau đó tôi đến từng nhóm hỏi trẻ có những nguyên liệu gì, với nguyên liệu này hôm nay con định làm gì, các bạn trong nhóm làm những công việc gì, con có thấy khó khăn gì khi thực hiện ý tưởng của mình không Trẻ tạo bức tranh từ nhiều nguyên vật liệu 10 Xây dựng kế hoạch lao động vệ sinh, đảm bảo đồ dùng, đồ chơi, giá tủ, thiết bị vệ sinh như thùng rác, xô, chậu bồn cầu luôn được giữ gìn sạch sẽ. Vào giờ sinh hoạt chiều tôi luôn tận dụng thời gian để giáo dục trẻ thói quen trực nhật cuối ngày theo nhóm, cùng nhau chăm sóc góc thiên nhiên của lớp, sắp xếp, lau dọn kệ đồ chơi, nhắc nhở bạn cùng nhau thực hiện. Với biện pháp này sẽ giúp trẻ có tinh thần làm việc tập thể, đua nhau cùng làm, bạn nào cũng muốn góp công sức của mình vào những công việc của nhóm. Vệ sinh môi trường lớp học của bé - Thường vào các buổi thứ 6 cuối tuần tôi cho trẻ lao động vệ sinh môi trường trong và ngoài lớp học như: + Tổ 1: Thu gom rác xung quanh trường (nhặt giấy vụn, vỏ bimbim, vỏ hộp sữa, thu gom lá bỏ vào thùng rác). + Tổ 2: Lau đồ dùng, đồ chơi, các giá để đồ chơi của lớp, lau cửa trong và ngoài lớp. + Tổ 3: Sắp xếp đồ chơi đúng nơi quy định - Qua đó hình thành cho trẻ ý thức tự lập, tự giác và tinh thần đoàn kết cùng nhau. Với việc lồng ghép ý thức bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động học, trẻ đã có được những kiến thức và kĩ năng thực hành bảo vệ môi trường phù hợp với khả năng của trẻ. Biện pháp 4: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua các hoạt động ngoài tiết học. 11 * Thông qua trò chơi học tập: Trò chơi: chọn hành vi tốt, việc làm đúng nối với nhau, khoanh hành động đúng, tô màu tranh có ý thức bảo vệ môi trường Thông qua các trò chơi trẻ hiểu được các hiện tượng trong môi trường, trẻ học cách so sánh, phân loại các hành vi tốt, hành vi xấu đối với môi trường, phân biệt môi trường sạch, môi trường bẩn và tìm ra nguyên nhân, giáo dục trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh trường lớp sạch sẽ, không hái hoa bẻ cành cây xung quanh trường lớp, biết chăm sóc, bảo vệ cây. Bé chăm sóc vệ sinh lau lá cây Bé chọn hành vi đúng, sai qua hình ảnh 12 * Thông qua trò chơi một số phương tiện công nghệ hiện đại: Bên cạnh những đồ dùng trực quan quen thuộc, có thể sử dụng máy vi tính như một phương tiện dạy học hiện đại, để cho trẻ xem các hình ảnh , đoạn video clip, chơi trò chơi có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường. Đây là phương tiện dạy học hấp dẫn với trẻ nhỏ, có khả năng truyền tải kiến thức đối với trẻ một cách sống động, gần gũi, dễ hiểu Các trò chơi cô giáo thiết kế trên máy tính để trẻ hứng thú và ghi nhớ sâu hơn. Cô sưu tầm tranh ảnh, băng hình có nội dung giáo dục ý thức bảo vệ môi trường vào trong các tiết dạy. Trẻ xem video rác thải trên thế giới và sự biến đổi khí hậu Ví dụ: hình ảnh các trận bão, lũ lụt, cháy rừng, rác thải đổ không đúng nơi quy định, xem các cô lao công đang làm việc, bạn nhặt rác bỏ vào sọt rác, các anh chị thi đua trồng cây Từ đó giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường. * Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động góc: Hoạt động góc mang tính tích hợp cao trong giáo dục trẻ, thông qua các góc chơi: Góc phân vai: Trẻ đóng vai và thể hiện các công việc của người làm công tác bảo vệ môi trường như: Trồng cây, chăm sóc cây, nhặt rác... xung quanh khu vực của lớp mình tôi hướng cho trẻ đóng vai bác sĩ phòng khám đa khoa( khám chữa bệnh cho mọi người, chú ý giữ gìn vệ sinh phòng khám, xử lý rác thải y tế...) Rồi cho trẻ đóng vai cảnh sát giao thông đi bắt những người vi phạm lấn chiếm vỉa hè, 13 gây mất trật tự công cộng, đi sai đường, bán hàng rong... giáo dục trẻ luật lệ an toàn giao thông và bảo vệ môi trường. Trò chơi gia đình: Phải dọn dẹp nhà cửa, lau chùi nền nhà sạch sẽ, quần áo gấp gọn gàng, ngăn nắp, sắp đặt đồ dùng trong gia đình gọn gàng và cẩn thận tránh rơi vỡ, tập đóng vai làm những công việc mua bán trao đổi giống như người lớn ... trước khi ăn phải rửa tay, rửa mặt sạch sẽ, nhắc nhở mọi người sống phải biết tiết kiệm. Chúng mình cùng làm những công dân tốt Trò chơi nấu ăn: tập làm món ăn đơn giản chú ý vệ sinh dụng cụ nhà bếp. Góc xây dựng: Xây dựng công viên cây xanh, sắp xếp đồ dùng ngăn nắp hợp lý. Thông qua trò chơi xây dựng, cô giáo dục trẻ biết yêu thiên nhiên, bảo vệ cây xanh, hiểu được giá trị của cây xanh giúp môi trường sạch hơn, đẹp hơn, có nhiều không khí sạch cho con người hít thở, giúp cho con người luôn khoẻ mạnh và giúp cho trẻ em có nhiều không gian để vui chơi, vì vậy chúng ta cần trồng và chăm sóc, quý trọng cây xanh cũng là một cách để bảo vệ môi trường sống của chúng ta. Góc thiên nhiên: Bác làm vườn chăm sóc vườn cây, lau lá, nhổ cỏ, tưới cây, nhặt lá khô, trồng cây, gieo hạt, chơi với cát nước (chơi xong phải rửa tay, bằng xà phòng...). 14 Mình cùng nhau trồng và chăm sóc cây bạn nhé Góc sáng tạo: trẻ sử dụng những nguyên vật liệu thiên nhiên và phế liệu, để tạo ra những sản phẩm tạo hình, cô cũng có thể hướng dẫn trẻ làm một số đồ dùng dạy học, đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên và vật liệu đã qua sử dụng: Lấy lá chuối bện con vật, bện kèn, nhặt hoa cỏ dại tập gói hoa tăng cô, tặng mẹ, ... Lấy hột hạt, vỏ hến, sỏi, ... để xếp hoa, quả. Thông qua đó tôi giáo dục trẻ ý thức tiết kiệm và ý thức lao động sáng tạo. Khám phá các nguyên vật liệu thiên nhiên Tuy nhiên ở mỗi góc chơi tôi đều có những bảng nội quy của góc, để trẻ chơi xong sẽ thực hiện đúng nội quy là cất đồ dùng gọn gàng, đúng nơi qui định... 15 Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ thông qua hoạt động góc, tôi thấy trẻ phấn khởi vui vẻ khi được tham gia hoạt động và đã thực hành rất tốt. * Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động ngoài trời: Thông qua hoạt động ngoài trời, cô có thể lồng ghép giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ, Với việc lồng ghép ý thức bảo vệ môi trường thông qua hoạt động ngoài trời, giúp trẻ có được những kiến thức và kĩ năng thực hành bảo vệ môi trường phù hợp với khả năng của trẻ. VD: Với hoạt động: Quan sát cây xanh (cây cảnh) có trong sân trường và ích lợi của các loại cây. Chăm sóc cây xanh (cây cảnh) và trồng thêm một số cây trong vườn trường. Cô và trẻ trò chuyện và quan sát sự trưởng thành của cây. Thực hành trồng cây và theo dõi sự phát triển của cây theo các điều kiện môi trường, qua đó giáo dục trẻ biết chăm sóc và bảo vệ cây xanh, không bứt lá, bẻ cành giữ cho cảnh quan môi trường xanh, sạch, đẹp. Cùng nhau tưới nước cho cây nhanh lớn Hoặc khi cho trẻ quan sát cảnh quan sân trường: cô cho trẻ quan sát và trò chuyện, đặt tình huống về việc giữ gìn vệ sinh cảnh quan của trường, trò chuyện với trẻ về cách xử lý tình huống của trẻ: Nhặt rác trong sân trường, nhặt lá cây bỏ vào thùng rác Những việc làm giản dị ấy không chỉ giúp sân trường thêm sạch đẹp, mà còn gieo vào lòng trẻ tình yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường. 16 Nhặt lá rơi cho vào thùng rác nhé các bạn ơi! * Thông qua hoạt động nêu gương Hoạt động nêu gương cũng là một trong những hoạt động để tôi thực hiện nhiệm vụ giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ một cách có chiều sâu, giúp cho trẻ có ý thức bảo vệ môi trường một cách hiệu quả nhất.Vào những buổi nêu gương cô cho trẻ kể những việc làm tốt giúp cô giáo và các bạn như: Biết kê bàn ăn, biết gấp khăn, biết đổ khay thức ăn thừa vào nồi, biết nhặt rác để vào thùng, xếp ghế, có kỹ năng sống như biết chào hỏi, khi mắc lỗi với cô hoặc bạn thì biết xin lỗi, khi có người khác giúp đỡ hay cho quà thì biết cảm ơn... Cô động viên khen ngợi những trẻ có những hành vi tốt đã thực hiện có ý nghĩa bảo vệ môi trường như: Tiết kiệm nước khi rửa tay, rửa chân, biết tiết kiệm hồ dán khi học tạo hình, biết xếp đồ dùng, đồ chơi gọn gàng, ngăn nắp, tiết kiệm điện, nước trong sinh hoạt Cô sử dụng bảng “Chiến sĩ bảo vệ môi trường nhí”: Mỗi tuần trẻ được phân công nhiệm vụ nhỏ và cuối tuần sẽ được bình chọn, tuyên dương, từ đó khích lệ, hình thành nếp sống văn minh, có ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ từ sớm. Đồng thời cô cũng nhắc nhở nhẹ nhàng những trẻ có hành vi chưa tốt như để đồ dùng đồ chơi chơi chưa đúng nơi quy định, chưa gọn gàng, đi ngủ còn nói chuyện to, đi vệ sinh chưa đúng nơi quy định. Rửa tay để nước tràn ra ngoài, thấy nước tràn mà không vặn vòi lại. Trong những buổi nêu gương như vậy đã giúp trẻ làm tốt hơn những công việc hàng ngày trẻ lao động giúp cô. Vào những buổi nêu gương tôi thường xuyên cho trẻ kể những việc làm tốt mà trẻ đã làm trong ngày và được cắm cờ, trong đó 17 tôi rất chú trọng đến vấn đề giáo dục bảo vệ môi trường bằng cách tuyên dương, khen ngợi những trẻ đã làm giúp cô như nhặt lá rụng, quét lớp, trải thảm, cất gối, tiết kiệm nước khi rửa tay, rửa chân Trẻ hứng thú say mê tích cực rõ rệt hơn với việc bảo vệ môi trường. * Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường qua những nội quy đơn giản và gần gũi với trẻ. Qua những khái niệm đơn giản cô giúp trẻ hiểu và phân biệt được đâu là môi trường sạch, môi trường bẩn và các tác hại khi sống trong môi trường bẩn để từ đó có các nhận thức bảo vệ môi trường và bảo vệ sức khỏe trẻ. Để kích thích sự khám phá tìm tòi của trẻ, tôi cũng luôn chú ý tạo cho trẻ môi trường lớp học sạch đẹp thân thiện, trang trí các nội dung giáo dục theo chủ đề sự kiện trong tháng. Ở các góc chơi của lớp tôi thường gắn những nội quy nho nhỏ giúp trẻ thực hiện đúng theo nội quy của từng góc chơi. Ví dụ: ở góc học tập tôi dán các hình ảnh về các quyển sách, các đồ dùng vào từng ô để cho trẻ biết được ô đó để sách gì, đồ dùng gì nhằm giúp trẻ không để sách, đồ dùng lung tung vào các ô khác Để từ đó hình thành cho trẻ các thói quen lao động tự phục vụ như: Lau dọn, sắp xếp gọn gàng đồ dùng, đồ chơi, không vứt rác, vứt đồ chơi bừa bãi. Đi vệ sinh đúng nơi quy định, biết rửa tay sau khi đi vệ sinh xong, biết tiết kiệm nước trong sinh hoạt hàng ngày. Tôi đã làm một bảng phân công trực nhật của trẻ, nhìn vào bảng là trẻ biết hôm nay mình được phân công làm gì vừa tạo điều kiện cho trẻ được thực hành lao động vừa kết hợp củng cố nhận biết con số, thứ trong tuần và số lượng các bạn trực nhật. Biện pháp 5. Công tác tuyên truyền, phối hợp cùng phụ huynh trong giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường. Công tác tuyên truyền, phối hợp cùng phụ huynh trong giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường là một biện pháp không thể thiếu khi giáo dục cho trẻ. Tôi luôn tìm và tải trên mạng các bài báo, phóng sự nêu cao ý thức bảo vệ môi trường của người dân rồi dán vào bảng tin của lớp. Vào những lúc đón, trả trẻ tôi trao đổi với phụ huynh về ý thức bảo vệ môi trường của mỗi chúng ta không chỉ ở trong gia đình, mà còn ở mọi lúc, mọi nơi. Phối hợp với phụ huynh tham gia cuộc thi “Đại sứ xanh” do nhà trường tổ chức tháng 11 năm 2024: Đây là một điểm nhấn quan trọng trong đổi mới biện 18 pháp. Nhà trường và giáo viên phát động cuộc thi, khuyến khích phụ huynh cùng trẻ làm video ghi lại những hành động bảo vệ môi trường tại nhà như trồng và tưới cây, nhặt rác, phân loại rác, sử dụng túi vải thay túi nilon... Sau đó, video được đăng tải lên Facebook để lan tỏa thông điệp. Kết quả cuộc thi được tính dựa trên số lượt thích, chia sẻ, bình luận tích cực. Hoạt động này không chỉ giúp trẻ có trải nghiệm ý nghĩa mà còn thu hút sự tham gia, đồng hành nhiệt tình từ phụ huynh và cộng đồng. Lễ trao giải trong cuộc thi Đại sứ xanh xem tại đây Làm tốt công tác vận động sự hỗ trợ của phụ huynh về nguồn nguyên vật liệu thải bỏ, để giáo viên tận dụng, hướng dẫn các bé làm đồ chơi đơn giản cho mình. Thông qua công tác tuyên truyền, vận động này phụ huynh sẽ hiểu rõ hơn tầm quan trọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ không phải chỉ ở phía nhà trường mà còn ở gia đình nữa. * Kết quả của sáng kiến: Qua việc áp dụng một số kinh nghiệm của bản thân vào việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ 5- 6 tuổi trong trường mầm non ở lớp mẫu giáo 5 tuổi A2 Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn, tôi đã thu được nhiều kết quả như sau: + Trẻ đã có hành vi tốt để bảo vệ môi trường: Không vứt rác bừa bãi ở nơi công cộng, khi có nhu cầu vứt rác, mang rác tới thùng và bỏ rác vào nơi quy định, khi nhìn thấy rác ở nơi công cộng trẻ đã biết nhặt cho vào thùng rác, ... 19 + Ngoài ra trẻ còn biết nhắc nhở khi nhìn thấy người khác xả rác bừa bãi, biết nhắc nhở người lớn không hút thuốc ở nơi công cộng và biết nói hút thuốc lá có hại cho sức khỏe và ảnh hưởng tới môi trường. + Trẻ còn rất hào hứng tham gia các hoạt động trực nhật khi được yêu cầu. - Dưới đây là kết quả so sánh gần đây nhất về việc thực hiện một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của trẻ 5-6 tuổi lớp tôi. Kết quả so sánh đối chứng Trước khi áp dụng Sau khi áp dụng Số sáng kiến sáng kiến Tỷ lệ trẻ trẻ Số trẻ tăng T Chưa đạt Số trẻ đạt Chưa đạt Nội dung được đạt T khảo Tỷ Tỷ Tỷ Tỷ Số Số Số Tỷ lệ Số Số sát lệ lệ lệ lệ trẻ trẻ trẻ % trẻ trẻ % % % % Biết chăm sóc và 1 34 20 59% 14 41% 32 94% 2 6% 12 35% bảo vệ cây Có ý thức giữ gìn vệ 2 sinh công cộng, vệ 34 18 52% 16 48% 31 91% 3 9% 13 39% sinh trường, lớp Biết cất dọn đồ dùng 3 đồ chơi đúng nơi 34 20 59% 14 41% 34 100% 0 0% 14 41% quy định Không vứt rác ra 4 đường, biết gom rác 34 20 59% 14 41% 34 100% 0 0% 14 41% vào thùng Phân biệt được những hành động 5 34 16 47% 18 53% 33 97% 1 3% 17 50% đúng, hành động sai với môi trường Biết tiết kiệm nước 6 34 20 59% 14 41% 32 94% 2 6% 12 35% khi sử dụng Nhắc nhở người lớn 7 không được xả rác 34 15 44% 19 56% 33 97% 1 3% 18 43% bừa bãi 20 Nhìn vào bảng thống kê tôi thấy rất phấn khởi, đây là niềm động viên khích lệ bản thân tôi cố gắng hơn nữa trong năm học tiếp theo. * Sản phẩm được tạo ra sau giải pháp: Sau một năm học áp dụng sáng kiến lớp tôi đạt được một số lượng sản phẩm đồ dùng như sau: STT Tên sản phẩm Số lượng 1 Thùng đựng rác mini 10 2 Bình lọc nước mini 5 3 Mê cung số từ hộp bánh và ống nhựa bỏ 3 4 Máy bay tái chế từ chai nhựa 34 5 Đồng hồ học số 3 6 Rô bốt thông minh 2 7 Gà con dễ thương 34 8 Ô tô tải từ nguyên vật liệu phế thải 10 Bảng thống kê số liệu các sản phẩm khi áp dụng sáng kiến ( link sản phẩm steam của cô trò lớp A2 chế tạo chủ yếu từ nguyên vật liệu tái chế trong cuộc thi Sáng tạo cùng Steam được nhà trường tổ chức từ tháng 3-2024.) Thùng rác mini được chế tạo từ bìa các tông
File đính kèm:
skkn_mot_so_bien_phap_giao_duc_nang_cao_y_thuc_bao_ve_moi_tr.pdf