SKKN Một số biện pháp khơi dậy sự tự tin mạnh dạn cho trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi trong Trường Mầm Non Yên Lư (GV: Hoàng Thị Hiền)

docx 16 Trang Vi Ngọc 13
Bạn đang xem tài liệu "SKKN Một số biện pháp khơi dậy sự tự tin mạnh dạn cho trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi trong Trường Mầm Non Yên Lư (GV: Hoàng Thị Hiền)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp khơi dậy sự tự tin mạnh dạn cho trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi trong Trường Mầm Non Yên Lư (GV: Hoàng Thị Hiền)

SKKN Một số biện pháp khơi dậy sự tự tin mạnh dạn cho trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi trong Trường Mầm Non Yên Lư (GV: Hoàng Thị Hiền)
 PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lý do chọn đề tài
 Mỗi một con người khi sinh ra đều có một tuổi thơ ấu tràn đầy hạnh phúc trong 
vòng tay của ông bà, cha mẹ, cô dì, chú bác và mọi người thân trong gia đình, đây 
là giai đoạn mà mỗi chúng ta đều dành được nhiều tình thương yêu vô bờ bến của 
mọi thành viên trong gia đình. 
 Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai đất nước. Những 
người làm cha, làm mẹ sẽ hạnh phúc biết bao khi con của họ là những đứa trẻ khỏe 
mạnh, thông minh, chủ động sáng tạo tự tin trong mọi tình huống. Nhưng, không ai 
sinh ra đã có ngay sự tự tin. Tự tin là nguồn khích lệ lớn đối với hầu hết mọi người, 
là động lực để có gắng đạt được mục tiêu. Đúng như nhà giáo Đặng Lệ Thủy có 
nói: “Trẻ em như những hạt mầm chứa đựng bên trong bao nhiêu tiềm năng, 
sức mạnh và khát khao vươn lên. Hãy tạo cho hạt mầm đó mảnh đất tốt lành, 
mạch nguồn và ánh sáng! Đó là công việc của tất cả mọi người chúng ta”.
 Trẻ được sinh ra ở thế giới này với tâm hồn của những thiên thần, nhưng chính 
cuộc sống đầy phức tạp đã gieo những suy nghĩ và hành động xấu vào những tâm 
hồn non nớt đó. Sự phát triển của công nghệ hiện đại, chủ nghĩa vật chất có thể 
biến các bé thành người nhút nhát, thụ động chỉ biết đến mình, không chịu giao tiếp 
ứng xử đối với người xung quanh, vì vậy dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin ngay từ nhỏ 
sẽ là nền tảng để các bé trở thành những người có nhân cách tốt trong tương lai, 
những chủ nhân tài đức của một xã hội công bằng văn minh.
 Như chúng ta cũng biết sống trong xã hội hiện nay rất cần có tính mạnh dạn,sự 
tự tin ở trẻ vì: Ở lứa tuổi này là tiền để cho trẻ phát triển nhân cách, là tiền để giúp 
trẻ trở thành con người tự tin, năng động sáng tạo và chủ động trong cuộc sống, 
biết phân biệt rõ cái đúng cái sai. Hơn lúc nào hết chúng ta cần hiểu rằng cho dù ở 
thời đại nào thì sự mạnh dạn tự tin vẫn là điều cần thiết để giúp con người vượt qua 
sự nhút nhát, gò bó mà trẻ sẽ hòa đồng với bạn bè với mọi người xung quanh. Trẻ 
học cách làm chủ ngôn ngữ học cách nhận biết và đối phó cảm xúc của mình cũng 
như của người khác. Trẻ học cách xử sự sao cho phù hợp với môi trường xung 
quanh. Trẻ mầm non cần phải biết mạnh dạn, tự tin, chủ động để chơi với nhau, 
sống hòa thuận với trẻ khác trong nhóm, tuy nhiên điều này không dễ dàng với một 
số trẻ. Trẻ cần những kỹ năng quan hệ xã hội như làm thế nào để mạnh dạn tự tin 
với mọi người, để giao tiếp, để chọn hành vi đúng đắn. Sự mạnh dạn tự tin có thể 
được biểu hiện chỉ bằng những cử chỉ, thái độ rất đơn giản và gần gũi trong cuộc 
sống. Song lại giúp chúng ta phát hiện được nhiều điều đáng quí của người khác để 
trân trọng và học tập. Thực tế trẻ 4-5 tuổi nói chung và các bé lớp mẫu giáo nhỡ nói riêng do tôi phụ 
trách cũng đã mạnh dạn tự tin nhưng không phải lúc nào các bé cũng thể hiện sự 
mạnh dạn đó trong giao tiếp với mọi người xung quanh, ở lớp học mầm non hiện 
tượng các bé nhút nhát không tham gia giao tiếp với các bạn, với cô giáo thường 
xuyên xảy ra và rất nhiều phụ huynh phải than phiền vì bé ở nhà ít giao tiếp với 
người lạ rất nhút nhát.
 Bản thân tôi là giáo viên 4 năm liền phụ trách lớp mẫu giáo nhỡ, nhận thức được 
tầm quan trọng của sự mạnh dạn tự tin đối với sự phát triển của trẻ, tôi đã luôn trăn 
trở suy nghĩ làm thế nào để khơi dậy cho trẻ 4- 5 tuổi sự mạnh dạn tự tin có hiệu 
quả. Vậy làm thế nào để bé mạnh dạn tự tin khi than gia giao tiếp với bạn bè và 
mọi người xung quanh? Để trả lời câu hỏi này, tôi luôn mầy mò, áp dụng các biện 
pháp, hình thức, tổ chức các hoạt động giúp trẻ trong lớp tôi có cơ hội được thể 
hiện sự mạnh dạn tự tin khi giao tiếp với cô giáo, bạn bè và mọi người xung quanh 
và đã đạt được kết quả khả quan. Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn đề tài “Một số biện 
pháp khơi dậy sự tự tin mạnh dạn cho trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi trong Trường Mầm 
Non Yên Lư” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm cho năm học này.
2. Mục đích nghiên cứu đề tài
 Căn cứ vào kế hoạch của Trường Mần Non Yên Lư. Trẻ trong độ tuổi Mầm non 
hiện nay ảnh hưởng lớn đến việc phát triển toàn diện của trẻ sau này, chăm sóc cho 
đứa trẻ trở thành con người có ích cho xã hội, bản thân tôi đã tìm tòi và đề ra các 
giải pháp khơi dạy sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ mầm non nhằm tạo được sự chuyển 
biến tích cực về các mặt phát triển của trẻ ở lớp mẫu giáo 4 -5 tuổi nói riêng và góp 
phần phát triển thế hệ trẻ lứa tuổi mầm non nói chung trở thành con người vừa có 
đạo đức vừa có trí tuệ, sức khỏe để trở thành những chủ nhân tương lai của đất 
nước. Sáng kiến đưa ra những giải pháp nhằm tăng cường nâng cao nhận thức và 
bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên về chăm sóc giáo dục đồng thời 
khơi dậy cho trẻ sự tự tin, mạnh dạn trong trường mầm non. Qua đó còn tìm ra 
một số biện pháp nhằm khơi dậy cho trẻ sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ, giúp trẻ có 
những kỹ năng cơ bản trong giao tiếp, cuộc sống và áp dụng trong thực tế hàng 
ngày ở trường mầm non như:
 - Nghiên cứu nhằm mục đích tìm ra các biện pháp trẻ Mẫu Giáo rèn sự tự tin cần 
thiết phù hợp với hoàn cảnh và môi trường sống.
 - Giúp giáo viên tìm ra các biện pháp nhằm khơi dậy sự tin, mạnh dạn cho trẻ có 
hiệu quả cao thông qua các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ ở trường Mầm Non. - Giúp phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng của sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ 
là rất cần thiết đối với sự hình thành và phát triển nhận thức toàn diện sau này cho 
trẻ.
3. Đối tượng nghiên cứu
 - Trẻ Mẫu giáo 4-5 tuổi Trường Mần Non Yên Lư năm học 2019- 2020.
 Công tác giáo dục khơi dậy sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ trong Trường Mầm non 
hiện nay và một số giải pháp tích cực nhằm nâng cao chất lượng giáo dục sự tự tin, 
mạng dạn cho trẻ trong lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi A2.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
 Như mọi người cũng biết giáo dục mầm non có nhiệm vụ quan trọng nhằm giáo 
dục toàn diện cho trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức, thẩm mỹ, trí tuệ là cơ sở để 
hình thành nên nhân cách và khơi dậy sự tự tin, mạnh dạn trong giao tiếp với mọi 
người xung quanh và toàn xã hội.
 Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Hồ Chí Minh cũng đã nói: “Giáo 
dục mầm non tốt sẽ mở đầu cho một nền giáo dục tốt”. Trường mầm non có 
nhiệm vụ nghiên cứu chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục các cháu, bồi dưỡng cho trẻ 
trở thành những con người có sự tự tin, mạnh dạn tốt, có bản lĩnh dám thể hiện 
mình và có nhân cách đạo đức tốt để trở thành người công dân có ích cho xã hội.
 Khơi dậy sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ có tác dụng nâng cao nhận thức, trang bị 
thái độ sống và hành vi tích cực, lành mạnh cho trẻ. Vì vậy, việc rèn và khơi dậy 
sự tự tin, mạnh dạn khi giao tiếp với người thân, bạn bè giống như ta chắt lọc 
nguồn nước tinh thiết từ mạch người yêu thương, tưới cho những mầm non mới 
nhú, những trẻ em với tâm hồn trong sáng, thánh thiện. Việc làm này đòi hỏi giáo 
viên phái hết lòng, tận tâm tận lực với trẻ và có tình yêu to lớn đối với nghề.
5. Phương pháp nghiên cứu
 - Phương pháp điều tra
 - Phương pháp quan sát
 - Phương pháp đàm thoại
 - Phương pháp thực hành PHẦN II: NỘI DUNG
1. Một số vấn đề liên quan 
 Sự tự tin được biểu hiện qua rất nhiều yếu tố, thông thường người có lòng tự tin 
vào chính mình sẽ gắn liền với những khả năng như: có khả năng phán đoán, suy 
xét đánh giá, nhận định vấn đề. Là người dám nghĩ dám làm, dám tự mình đưa ra 
quyết định và dám chịu trách nhiệm với những việc mình làm.
 Tuy vậy, tự tin không đồng nghĩa là việc tin tưởng vào bản thân một cách mù 
quáng. Những người thiếu kiến thức, thiếu năng lực tư duy và hành động thiếu suy 
nghĩ nhưng lại tự tin quá mức người ta gọi đó là sự ảo tưởng.
 Muốn rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ trước tiên bạn phải tự tin vào chính 
bản thân mình (vì nếu ngay cả bạn cũng không tin vào chính mình thì làm sao 
người khác có thể giúp được bạn và mọi người xung quanh). Hãy luôn động viên 
bản thân mình và trẻ rằng: “Tôi làm được. Tôi nhất định làm được. Tôi sẽ thành 
công. Tôi sẽ làm việc đó tốt hơn người khác”. Có như vậy, tinh thần bạn mới phấn 
chấn và bình tĩnh đối phó với những tình huống khó khăn. 
 Tự tin là một đức tính chỉ có thể có được nhờ vào việc rèn luyện và học hỏi. Sự tự 
tin lớn dần lên nhờ vào cảm giác được yêu thương, tôn trọng và thấy mình có giá 
trị. Tự tin được thể hiện bên ngoài là mạnh dạn, thể hiện mình trước tập thể, không 
sợ nói trước đông người. Tự tin là dám làm điều mình nghĩ, bày tỏ cảm xúc, lời nói 
rõ ràng mạch lạc của mình với người khác mà không e ngại.
 Ngoài ra, tự rèn cho trẻ thói quen luôn khẳng định bản thân trước mặt người khác 
cũng là cách giúp cho trẻ tự tin trong cuộc sống, công việc. Bất kể khi nào, giáo 
viên nên tạo cho trẻ có ấn tượng là “Công việc này tôi sẽ làm thật tốt” hoặc “Tôi 
sẽ trình bày vấn đề một cách tốt nhất” Cứ duy trì thói quen này đến một ngày trẻ 
sẽ phát hiện ra mình đã có thể tự tin đối mặt với mọi vấn đề trong cuộc sống. Nói 
thì dễ nhưng để có được sự tự tin là cả một quá trình cần có sự rèn luyện, trau dồi.
2. Thực trạng
2.1. Tình hình chung
 Căn cứ nhiệm vụ năm học 2019 - 2020 của ngành giáo dục: việc khơi dậy sự tự 
tin, mạnh dạn cho trẻ là một việc làm hết sức cần thiết của xã hội,trẻ em không chỉ 
biết học giỏi về kiến thức mà còn phải được tô luyện những kĩ năng cơ bản khi giao 
tiếp với mọi người xung quanh trẻ, qua đó tạo cho trẻ một môi trường lành mạnh, 
an toàn, tích cực, vui vẻ. Việc khơi dậy sự tự tin, mạnh dạn từ sớm giúp trẻ có khả 
năng thích nghi với sự thay đổi môi trường sống, khả năng hòa nhập nhanh, giúp 
trẻ tự tin khi sử dụng các tình huống. Trong thực tế ở trường mầm non trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi còn nhỏ, trẻ thích làm 
theo ý muốn nhưng kinh nghiệm và sự tự tin, mạnh dạn của trẻ còn nhút nhát để trẻ 
thực hiện những mong muốn đó. Hơn thế nữa trong độ tuổi 4 tuổi trẻ được cha mẹ 
thường bao bọc, nuông chiều trẻ một cách thái quá, làm hộ trẻ khiến trẻ ỷ lại, ích 
kỉ, không quan tâm đến người khác và các kĩ năng trong cuộc sống rất hạn chế, gây 
khó khăn cho trẻ trong việc có tình huống bất ngờ xảy ra. Vì vậy, một số trẻ rất tự 
ti, không dám thể hiện mình trước mọi người và còn hạn chế trong các kỹ năng cơ 
bản hàng ngày của trẻ. Một số trẻ rất thụ động khi có những tình huống sảy ra. 
Chính vì vậy, việc khơi dậy sự tự tin, manh dạn cho trẻ là một việc làm hết sức cần 
thiết giúp trẻ có những kỹ năng cơ bản trong cuộc sống. Hơn ai hết, người giáo viên 
có tầm quan trọng rất lớn trong việc rèn cho trẻ sự tự tin, mạnh dạn trong giao tiếp 
hàng ngày.
 Trường Mầm Non Yên Lư là một trong các trường mầm non công lập trên địa 
bàn Huyện Yên Dũng- Bắc Giang. Là trường điểm của ngành GD – ĐT huyện Yên 
Dũng, nhiều năm liền trường đạt danh hiệu trường tiên tiến xuất sắc và có nhiều 
giáo viên giỏi cấp tỉnh, cấp huyện.
 Năm học 2019 – 2020 tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo nhỡ 4-
5 tuổi. Lớp có 35 trẻ: 20 nam, 15 nữ, trong số đó có nhiều trẻ được bố mẹ nuông 
chiều từ nhỏ nên dẫn đến tính ỷ lại và một số trẻ lại nhút nhát không dám tham gia 
vào các hoạt động của trường lớp đề ra.
 Với đặc điểm tình hình như vậy khi thực hiện đề tài này tôi thấy có một số 
thuận lợi và khó khăn sau:
 2.2. Thuận lợi:
 Trường có điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đầy đủ theo 
quy định của các độ tuổi.
 Trẻ được phân chia học theo độ tuổi 100% và được thực hiện chương trình 
Giáo dục mầm non.
 Giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn về trình độ đào tạo, luôn năng nổ, nhiệt 
tình, yêu nghề, mến trẻ, có nhiều kỹ năng tốt để hướng dẫn trẻ trong quá trình học 
tập.
 Phụ huynh có hiểu biết về Giáo dục mầm non và rất quan tâm đến công tác 
chăm sóc và giáo dục trẻ của nhà trường.
2.3. Khó khăn:
 Số học sinh trong lớp đông gây khó khăn trong việc rèn trẻ vừa có nề nếp, mà
vừa mạnh dạn, hồn nhiên, tự tin trong mọi hoạt động, số trẻ vượt chỉ tiêu biên chế 
số trẻ/lớp đối với các độ tuổi. Học sinh đa số được gia đình, phụ huynh quá quan tâm cưng chiều trẻ quá mức 
nên ảnh hưởng rất lớn đến công tác giáo dục các kỹ năng sống cho trẻ, dẫn đến trẻ 
ỷ lại,không chủ động, thiếu tự tin.
 Một số phụ huynh chỉ quan tâm đến việc học văn hoá của con mà không quan tâm 
đến việc dạy các kỹ năng cần thiết cho trẻ nên một số trẻ rất ương bướng và khó 
bảo. 
* Khảo sát thực trạng việc khơi dậy sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ mẫu giáo nhỡ 
4-5 tuổi ở trường trước khi thực hiện đề tài :
 Hiện nay, trong các nhà trường đã chú trọng việc đưa nội dung giáo dục kỹ 
năng sống cho trẻ vào các hoạt động hàng ngày dưới nhiều hình thức, đưa lồng 
ghép vào các hoạt động là cơ sở giúp trẻ phát triển toàn diện về thể chất, tình cảm 
trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những kỹ năng sống tích cực trong trẻ. Tuy nhiên, ở 
một số giáo viên chưa thực sự quan tâm tới việc giáo dục rèn kĩ năng sống cho trẻ, 
chưa hiểu nhiều về nội dung phải dạy trẻ lứa tuổi mầm non những kỹ năng sống cơ 
bản nào, chưa biết vận dụng từ những kế hoạch định hướng chung để rèn luyện kỹ 
năng sống cho trẻ mầm non.
 Đối với trẻ, vào đầu năm học nề nếp, kĩ năng sống, sự tự tin, mạnh dạn còn 
hạn chế. Vì vậy giáo viên thường tập trung lo lắng cho những trẻ có vấn đề về hành 
vi và khả năng tập trung. Đơn giản là vì những trẻ này thường không có khả năng 
chờ đến lượt, không biết chú ý lắng nghe và làm việc theo nhóm, không dám tự tin 
thể hiện trước đám đông những ca khúc, bài hát mà trẻ yêu thích điều này làm cho 
trẻ không thể tập trung lĩnh hội những điều cô giáo dạy! Vì vậy, giáo viên phải mất 
rất nhiều thời gian vào đầu năm học để giúp trẻ rèn và khơi dạy sự tự tin, mạnh 
dạn, kỹ năng giao tiếp cơ bản ở trường mầm non.
 Để việc nghiên cứu đạt hiệu quả, đầu năm học tôi có làm một cuộc khảo sát đánh 
giá sự tự tin, mạnh dạn hiện tại của trẻ lớp tôi trước khi thực hiện đề tài
Bảng 1. Kết quả khảo sát học sinh về việc khơi dậy sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ 
(Số học sinh được khảo sát 35 trẻ)
 Mức độ
 Chưa 
 Đạt Tỷ lệ Tỷ lệ
 Stt Lĩnh vực khảo sát đạt
 1 KN quan sát, so sánh, phán 13 37.05% 22 62.95%
 đoán
 2 KN diễn đạt ý muốn, cảm 15 42,8% 20 57,1%
 xúc bằng lời nói 3 Quan tâm, giúp đỡ, chia sẻ, 16 45,7% 19 54,2%
 hợp tác
 4 Nghe hiểu lời nói trong giao 15 42,8% 20 57,1%
 tiếp
 5 Mạnh dạn, tự nhiên, tự tin, lễ 10 28,5% 25 71,4%
 phép
 Nhìn vào bảng khảo sát ta thấy số trẻ đến trường mầm non chưa thật sự tự tin, 
trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn, các kỹ năng về giao tiếp, kỹ năng hợp tác chia 
sẻ, kỹ năng quan sát ( Kỹ năng về sự tự tin, mạnh dạn ở trẻ còn hạn chế rất nhiều)
 Đứng trước tình hình thực trạng của khối mẫu giáo nhỡ trường tôi . Tôi luôn suy 
nghĩ làm thế nào để nâng cao được chất lượng giáo dục kỹ năng sống( Đặc biệt là 
sự khơi dậy sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ). Chính vì vậy,tôi đã mạnh dạn đưa ra “Một 
số biện pháp khơi dậy sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi ở trường 
mẫu giáo”.
3. Đề xuất các giải pháp
3.1. Giải pháp 1.Tự học, tự bồi dưỡng để tích lũy kinh nghiệm hình thành ở trẻ 
tính mạnh dạn, tự tin. 
 Để trẻ được mạnh dạn tự tin giáo viên phải là người luôn lắng nghe và thấu hiểu 
trẻ, để làm được điều này giáo viên cần: tôn trọng trẻ, giúp trẻ xây dựng hình tượng 
tốt của chính mình. Lắng nghe, khích lệ trẻ bày tỏ thái độ đối với một hành vi thiết 
thực trong cuộc sống, từ đó dạy trẻ cách giải quyết vấn đề. Dạy trẻ ở mọi lúc mọi 
lúc mọi nơi, tận dụng mọi tình huống và hoạt động có thể tích hợp để củng cố sự tự 
tin cho trẻ.
 Trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi có đặc thù tâm lý tính cách riêng nên để thấu hiểu và tiếp 
cận với trẻ, ngay từ đầu năm học, tôi đã tập trung nghiên cứu tài liệu Giáo dục giá 
trị sống và kỹ năng sống cho trẻ mầm non (sách dùng cho giáo viên), dành nhiều 
thời gian đọc các tài liệu về tâm lý học trẻ em, đặc biệt là tâm lý lứa tuổi của nhà 
xuất bản đại học sư phạm, và tìm hiểu nhiều nguồn tư liệu trên các kênh giáo dục 
khác, trang web mầm non. 
 Để có thể thực hiện tốt các mục tiêu giáo dục đã đề ra thì trước tiên mỗi giáo 
viên phải trang bị cho mình hệ thống kiến thức phong phú chính xác, và trải 
nghiệm các kỹ năng giáo dục thực tế.
 3.2. Biện pháp 2. Tạo môi trường lớp học thân thiện cởi mở giúp trẻ thể hiện 
mình với cô và các bạn trong lớp: Nhận thức được điều đó, tôi đã trao đổi và cùng thống nhất với giáo viên trong 
lớp trang trí tạo môi trường thân thiện, các góc hoạt động trong lớp phù hợp với 
diện tích lớp, phù hợp với tâm sinh lý trẻ, có tính thẩm mỹ và được sắp xếp ở dạng 
mở, tạo nhiều cơ hội cho trẻ được hoạt động một cách tích cực.
(Hình 1: Trẻ chơi với nhau theo nhóm nhỏ)
 Bên cạnh đó, tôi cũng xây dựng quy ước với trẻ về quy định trong lớp học và 
giao tiếp giữa trẻ với trẻ trong lớp. Việc rèn nền nếp được thực hiện ngay khi đón 
trẻ vào năm học mới. Tôi quy ước với trẻ cách lấy đồ dùng đồ chơi đúng nơi quy 
định, hay quy định với trẻ và cách giao tiếp trong khi chơi, không la hét quá to, sử 
dụng lời nói phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp, không chạy nhảy xô đẩy nhau, có sự 
giao tiếp thân mật trong các vai chơi, các bạn trai nhường nhịn các bạn gái, cùng 
tham gia vào các vai chơi vui vẻ, không tranh dành đồ chơi của nhau, tôn trọng 
lắng nghe ý kiến của bạn khi chơi.
 Không chỉ tạo môi trường thân thiện cho trẻ hoạt động, giao tiếp, tôi còn thống 
nhất mang đến cho trẻ một không khí lớp học thật ấm áp tràn ngập yêu thương, cô 
giáo cũng giống như một người bạn lớn để trẻ có thể bày tỏ những thắc mắc, băn 
khoăn cũng như những “bức xúc” rất trẻ con của mình. 
 Với quan điểm lấy trẻ làm trung tâm, tôi tận dụng tối đa các sản phẩm của trẻ để 
trang trí lớp, trẻ được vẽ, xé nặn các sản phẩm để trang trí các góc, các buổi chơi 
trẻ được hoạt động với chính sản phẩm của mình đã làm tăng thêm sự tự tin nơi trẻ. 
Những hoạt động giao tiếp qua vai chơi người mua người bán dạy trẻ biết thể hiện 
thái độ ân cần niềm nở với khách hàng thông qua đó tạo được mối quan hệ thân 
thiện giữa trẻ với trẻ khi chơi. Hình thành kỹ năng giao tiếp, cách ứng xử trong xã 
hội, phát triển vốn hiểu biết, tạo tiền đề về tính tự tin ở trẻ.
 Các nhà giáo dục cho rằng, trẻ học nhanh nhất từ bắt chước, thế nên nếu muốn 
dạy trẻ thành người biết mạnh dạn tự tin thì cô giáo và bố mẹ phải là tấm gương để 
các bé noi theo và học tập. 
 3.3. Biện pháp 3. Cho trẻ được tư do và hành động theo suy nghĩ của trẻ:
 Nếu có ai nói rằng “cho trẻ hành động theo ý thích và suy nghĩ trẻ là sai lầm” 
thì tôi nghĩ chính người nói như thế mới sai lầm. Vì với phương pháp dạy học hiện 
nay là “Lấy trẻ làm trung tâm” giáo viên chỉ là người định hướng còn trẻ mới là 
người thực hiện, giáo viên chỉ giúp đỡ khi trẻ gặp khó khăn, hướng dẫn trẻ một 
cách kịp thời để luôn đi đúng hướng. Tuyệt đối không áp đặt ý tưởng của người lớn 
lên trẻ , không chuẩn bị sẳn mọi thứ và trẻ chỉ cần làm theo y như vậy thì sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra. Chính vì những suy nghĩ này vô tình ta đã để lại sự chủ quan, 
ỷ lại vào người lớn nơi trẻ.
 Vì thế với vai trò là giáo viên trong lúc sinh hoạt đầu tuần, trước khi nghỉ 
ngày thứ 7 và chủ nhật giáo viên nên giao trẻ một nhiệm vụ để trẻ được vừa chơi 
với hai ngày nghỉ đồng thời trẻ được chứng tỏ với ba mẹ ở nhà những gì trẻ đã 
được hướng dẫn từ cô giáo và bây giờ khi nói với ba mẹ trẻ lại một lần nữa được 
học cách nói chuyện, cách trình bày của chính người thân của trẻ. Và xem như là ta 
đã giúp cho trẻ được rất nhiều qua hình thức trẻ được giao tiếp, trao đổi với nhiều 
người lớn và học được cách trình bày ngôn ngữ của bản thân một cách mạnh dạn, 
tư tin. 
 Ví dụ: cô giao cho trẻ đề tài “Con hãy nói một nghề mà con biết”. Đồng thời 
nói lên ước mơ của chính bản thân mình sau này thích làm nghề gì? Tại sao?” Với 
đề tài này giáo viên cho trẻ một cơ hội được trải nghiệm, hỏi những người thân 
quen về một nghề hoặc yêu cầu bố, mẹ dẫn đi quan sát, thậm chí cả việc trò chuyện 
với người đang làm các nghề để trẻ được trực tiếp quan sát rồi suy nghĩ và nêu 
được lý do khi chọn một nghề sau này. Qua những việc mà trẻ đã làm, trẻ sẽ có 
vốn kiến thức rất nhiều và đây chính là nền tảng để trẻ mạnh dạn, tự tin, phát triển 
những lời nói của mình một cách hồn nhiên ngây thơ nhưng rất thiết thực từ những 
gì trẻ đã và đang thực hiện.
3.4. Biện pháp 4. Tổ chức tốt các ngày hội, ngày lễ:
 Với quan điểm trên ngay từ đầu năm học tôi có kế hoạch bàn bạc với giáo viên 
cùng lớp, phụ huynh của lớp và tham mưu với Ban giám hiệu xin ý kiến chỉ đạo về 
các kế hoạch hoạt động ngoại khóa cho trẻ. Tôi đặc biệt chú ý đến các ngày lễ hội: 
Ngày Tết Trung Thu, Ngày 20/11, 22/12, Tết Nguyên Đán, ngày 8/3 sinh nhật 
của trẻ, với mỗi ngày hội tôi cố gắng tìm và sử dụng một hình thức tổ chức riêng 
nhằm lôi cuốn hấp dẫn trẻ. Ở mỗi lễ hội với các tiết mục văn nghệ, trẻ được thể 
hiện cảm xúc một cách thật hồn nhiên với những hình tượng về các chú bộ đội, cô 
giáo, chị Hằng .được trẻ tái hiện lại một cách sinh động.
 Có thể nói, việc tổ chức hiệu quả các ngày hội ngày lễ cho trẻ là một hình thức 
giáo dục hiệu quả và sinh động nhất, giúp trẻ được trải nghiệm các cảm xúc tích 
cực. Thông qua đó, trẻ được học và mạnh dạn tự tin giao tiếp với cô giáo, bạn bè 
trong toàn trường và cha mẹ.
( Hình 2: Hình ảnh trẻ tham gia vào các hoạt động ngày lễ hội trong trường)
3.5 Biện pháp 5. Quan tâm đến cá nhân trẻ, đặc biệt là trẻ nhút nhát thụ động:
 Để thu hút sự chú ý của trẻ, trước tiên tôi tìm hiểu mong muốn, sở thích của trẻ 
và cùng trẻ đề ra những quy định chung của lớp như “Mạnh dạn tham gia chơi với bạn, đoàn kết với các bạn, nhường đồ chơi cho bạn” vào thứ hai hàng tuần. Đến 
cuối tuần tập trung trẻ lại cho trẻ tự nhận xét xem mình đã thực hiện tốt nội quy 
chưa. Trẻ nào tiến bộ sẽ được tự mình dán một bông hoa vào sổ bé ngoan, còn 
những trẻ chưa thực hiện được tốt nội quy thì cô động viên khích lệ.
 Lớp tôi cũng có một số trẻ sức khỏe yếu, hay nghỉ dài ngày như bé: Sĩ Khánh, 
Thu Hiền Vì vậy, mỗi khi đến lớp các bé thường buồn và không tham gia được 
các hoạt động học tập chung. Để giúp trẻ mạnh dạn, thích đi học, đến lớp, tôi 
thường lôi cuốn bé vào các hoạt động tập thể, khéo léo gợi ý những bạn mạnh dạn 
tự tin như : Ngọc Hân, Hoàng Anh đến kết bạn, tạo cho các bé nhiều cơ hội 
mạnh dạn tự tin giao tiếp với các bạn, như cùng vẽ tranh, nặn quả, làm đồ chơi, kể 
chuyện, diễn văn nghệ, đóng kịch dần dần các bé đã quen hơn với môi trường tập 
thể và thích đi học.
( Hình 3: Trẻ chơi hoạt động vận động theo nhóm)
 Còn đối với những trẻ mạnh dạn, tự tin, có năng khiếu nghệ thuật, tôi luôn tìm 
cách tạo cơ hội cho trẻ được thể hiện hết mình vào các hoạt động như: tổ chức 
chương trình văn nghệ tổng hợp biểu diễn, đóng kịch... Vào cuối mỗi chủ đề, để trẻ 
được thể hiện sự mạnh dạn tự tin của bản thân và lôi cuốn các bạn cùng tham gia.
 3.6. Biện pháp 6. Phối hợp với phụ huynh hình thành tính mạnh dạn tự tin ở 
trẻ:
 Xác định được tầm quan trọng của mối quan hệ giữa phụ huynh và nhà trường 
ngay từ đầu năm học khi mới đón trẻ vào lớp tôi luôn tiếp xúc phụ huynh với một 
thái độ tích cực thân thiện mạnh dạn trao đổi cụ thể với phụ huynh về chế độ sinh 
hoạt của trẻ ở trường, nắm bắt kịp thời những thông tin về đặc điểm tâm lý tính 
cách của cá nhân trẻ, mời phụ huynh vào lớp làm quen với một số sinh hoạt của các 
con.
 Nắm được phương pháp giáo dục của nhà trường, phụ huynh sẽ hiểu rõ những 
hoạt động của trẻ ở lớp và có thể tham gia đánh giá sự phát triển của trẻ thông qua 
bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi. Mặt khác, phụ huynh cũng đánh giá được cách giáo 
dục của mình có phù hợp với nhà trường không. Gia đình và nhà trường cần là 
người bạn đồng hành cùng chí hướng thì việc chăm sóc giáo dục trẻ mới hiệu quả. 
Và quan trọng hơn là phụ huynh có điều kiện tiếp xúc với môi trường học tập sinh 
hoạt của trẻ, có điều kiện gần gũi với các cô giáo từ đó tạo sợi dây liên kết giữa nhà 
trường và gia đình, giúp trẻ được sống trong một môi trường giáo dục tốt, qua đó 
còn dạy cho trẻ bài học cần phải có mối quan hệ tích cực với những người xung 
quanh. Có không ít phụ huynh khi gửi con đến trường mầm non yên tâm giao trọng 
trách giáo dục trẻ cho nhà trường mà quên rằng vai trò của cha mẹ là vô cùng quan 
trọng trong việc phối hợp với nhà trường giáo dục con bởi “Cha mẹ là những người 
thầy đầu tiên của trẻ” ngay cả khi giao trẻ cho cô giáo vai trò của cha mẹ cũng 
không hề mờ nhạt đi. Cha mẹ cần đi cùng với con suốt quãng đường đời và những 
năm tháng tuổi thơ sẽ tạo nên một nền tảng vững chắc cho trẻ khi trưởng thành.
( Hình 4: Cô giáo đón trẻ và trao đổi với phụ huynh)
 Bên cạnh đó, giáo viên cũng thường xuyên liên lạc với gia đình trẻ qua việc trao 
đổi trực tiếp, bảng tin của lớp, điện thoại, sổ bé ngoan ..để tìm hiểu sinh hoạt của 
trẻ ở gia đình, thông tin cho cha mẹ trẻ biết tình hình của trẻ ở lớp, những thay đổi 
của trẻ để kịp thời có biện pháp giáo dục phù hợp. Và trong buổi họp đầu năm 
chúng tôi đã tạo cho phụ huynh một bất ngờ thú vị, đó không phải chỉ là một buổi 
họp với những văn bản và yêu cầu như thường lệ mà còn là một buổi trao đổi kinh 
nghiệm dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin trong giao tiếp với mọi người, phụ huynh được 
tiếp đón trong một không gian thân mật, ấm cúng và trang trọng. Phụ huynh là 
những người đầu tiên mạnh dạn nói lên mong muốn nguyện vọng của mình khi gửi 
con ở trường mầm non, còn tôi từ những kinh nghiệm chăm sóc giáo dục trẻ, giải 
đáp những băn khoăn thắc mắc của phụ huynh và đưa ra mục tiêu “dạy trẻ tính 
mạnh dạn tự tin” phụ huynh rất nhiệt tình ủng hộ và có nhiều đóng góp quý báu. 
Sau thành công của buổi họp, tôi cảm nhận được sự thay đổi rõ rệt từ phía các bậc 
phụ huynh đó chính là giao tiếp giữa phụ huynh với giáo viên.
4. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng
 Tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ đón mừng Xuân Giáp Tý trường Mầm 
Non Yên Lư. Trẻ tham gia hoạt động thật hồn nhiên và tự tin.
 Lớp được chọn thực hiện chuyên đề cấp Huyện “Kết nối mạng nội bộ nhanh 
chóng, chính xác, hiệu quả trong quản lí giáo dục”. Trẻ tích cực, mạnh dạn tham 
gia tốt các hoạt động, tự tin giao tiếp với các cô và các bạn trong khi chơi. 
 Trong quá trình áp dụng các biện pháp trên, tôi thấy trẻ của lớp tôi có những thay 
đổi rõ rệt, giờ đây các bé đều rất vui vẻ tự tin khi đến lớp, thân thiết nhau hơn, 
không những thế trẻ còn mạnh dạn giao lưu với cô giáo và bạn bè, người thân. 
Thật sự, với các bé “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”.
( Hình 5: Cô giáo và trẻ cùng trao đổi kêt quả thông qua ) Từ những cố gắng nghiên cứu tài liệu, kinh nghiệm của bản thân, sự đồng thuận 
hợp tác của giáo viên cùng khối,lớp, sự ủng hộ tích cực của các bậc cha mẹ đã giúp 
lớp đạt được một số kết quả trong việc dạy trẻ mầm non các kỹ năng sống cơ bản 
thể hiện ở các kết quả sau:
* Đối với trẻ:
 100% trẻ đều được giáo viên tạo mọi điều kiện cho trẻ được trải nghiệm thực tế, 
khuyến khích khơi dậy sự tự tin, mạnh dạn phát triển trí tưởng tượng, năng động, 
mạnh dạn, tự tin. Trẻ có thói quen lao động tự phục vụ, được rèn luyện kỹ năng tự 
lập; kỹ năng nhận thức; kỹ năng vận động thô, vận động tinh thông qua các hoạt 
động hàng ngày trong cuộc sống của trẻ ở trong nhà trường. Trẻ đã trở thành những 
con người nhanh nhẹn, có những kiến thức và kỷ năng về lao động tự phục vụ như 
tự đánh răng, rửa mặt, rửa tay, mặc quần áo 
 Trẻ được rèn luyện kỹ năng xã hội; kỹ năng về cảm xúc, giao tiếp; chung sống 
hòa bình, và tuyệt đối không xảy ra bạo hành trẻ em ở trường cũng như ở gia đình. 
Trẻ mạnh dạn, tự tin, hòa đồng với tập thể, trẻ có tinh thần hợp tác với bạn chơi, 
sẵn sàng giúp đỡ khi bạn cần và cần đến sự giúp đỡ của bạn bè khi mình gặp khó 
khăn.
 Kết quả khảo sát cuối năm về vốn kỹ năng sống của trẻ được thể hiện trên bảng 
sau:
Bảng 3. Kết quả khảo sát học sinh về vốn kỷ năng sống sau khi thực hiện đề tài 
(Số học sinh được khảo sát 35 trẻ)
 Bảng thống kê kết quả khảo sát cuối năm của trẻ lớp 4 Tuổi A2: Trường 
Mầm Non Yên Lư.
 Mức độ
 Chưa 
 Đạt Tỷ lệ Tỷ lệ
 đạt
 Stt Lĩnh vực khảo sát
 1 KN quan sát, so sánh, phán 23 65,7% 12 34,2%
 đoán
 2 KN diễn đạt ý muốn, cảm 27 77,1% 8 22,8%
 xúc bằng lời nói
 3 Quan tâm, giúp đỡ, chia sẻ, 30 85,7% 5 14,2%
 hợp tác 4 Nghe hiểu lời nói trong giao 27 77,1% 8 22,8%
 tiếp
 5 Mạnh dạn, tự nhiên, tự tin, lễ 30 85,7% 5 14,2%
 phép
* Kết quả từ phía các bậc cha mẹ:
- Cha mẹ luôn coi trọng trẻ và tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục trẻ ở 
nhà trường.
- Các bậc cha mẹ đã có thói quen liên kết phối hợp chặt chẽ với cô giáo trong việc 
dạy trẻ các kỹ năng sống.
- Cha mẹ cảm thấy mãn nguyện với thành công của trẻ, tin tưởng vào kết quả giáo 
dục của nhà trường.
 * Về phía giáo viên
 Không ngừng học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện bản thân trở thành tấm 
gương cho trẻ noi theo học tập.
 Tạo môi trường lớp học thân thiện, có nhiều cơ hội cho trẻ vui chơi, sinh hoạt và 
học tập cùng nhau, để trẻ trải nghiệm kỹ năng mạnh dạn tự tin. Lớp học thật sự là 
một tổ ấm yêu thương còn cô giáo là một người bạn lớn luôn luôn lắng nghe, thấu 
hiểu và biêt khuyến khích tính mạnh dạn tự tin cho trẻ, phải tích cực đổi mới 
phương pháp giảng dạy nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực của trẻ, phải 
biết khai thác phát huy năng khiếu, tiềm năng sáng tạo ở mỗi trẻ. Vì mỗi đứa trẻ là 
một cá thể, một nhân vật đặc biệt, phải giáo dục trẻ như thế nào để trẻ cảm thấy 
thoải mái trong mọi tình huống của cuộc sống.
 Giáo viên cần thường xuyên tổ chức các họat động giáo dục chăm sóc giáo dục 
trẻ một cách thích hợp tuân theo một số quan điểm: Giúp trẻ phát triển đồng đều 
các lĩnh vực: thể chất, ngôn ngữ, nhận thức, tình cảm- xã hội và thẩm mỹ. Phát huy 
tính tích cực của trẻ, giúp trẻ hứng thú, chủ động khám phá tim tòi, biết vận dụng 
vốn kiến thức, kỹ năng vào việc khơi dạy sự tự tin, mạnh dạn cho trẻ.
 Giáo viên cần giúp trẻ có được những mối liên kết mật thiết với những bạn khác 
trong lớp, trẻ biết chia sẻ chăm sóc, trẻ cần phải học về cách hành xử, biết lắng 
nghe trình bày và diễn đạt được ý của mình khi vào trong các nhóm trẻ khác nhau, 
giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin khi tiếp nhận các thử thách mới. Cần chuẩn bị cho trẻ 
sự tự tin, thoải mái trong mọi trường hợp nhất là trong việc ăn uống để chúng ta 
không phải xấu hổ vì những hành vi không đẹp của trẻ. Thường xuyên liên hệ với phụ huynh để kịp thời nắm tình hình của trẻ, trao đổi 
với phụ huynh những nội dung và biện pháp chăm sóc và giáo dục trẻ tại nhà, bàn 
bạc cách giải quyết những khó khăn gặp phải.
 Cô giáo chịu khó trò chuyện với trẻ, trả lời những câu hỏi vụn vặt của trẻ, không 
la mắng, giải quyết hợp lý, công bằng với mọi tình huống xảy ra giữa các trẻ trong 
lớp.Trong giảng dạy, chú ý đến hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm nhiều hơn.
 Mạnh dạn, tự tin điều khiển các cuộc họp phụ huynh học sinh, biết tự chuẩn bị, 
phối hợp chặt chẽ, trao đổi thường xuyên với cha mẹ trẻ.
 Bản thân chủ động trong việc xây dựng và thực hiện đúng kế hoạch, thực hiện 
nghiêm túc, có hiệu qủa công việc được giao.
 Với những giải pháp trên cùng với sự nhiệt tâm của bản thân, tôi tin là nếu áp 
dụng cho các trẻ ở các lứa tuổi khác cũng sẽ nhận được một kết quả thật tốt đẹp 
đúng với những mong muốn mà các bậc phụ huynh đã tin yêu trao gởi và đạt được 
mục tiêu kế hoạch của tổ, của trường đã đặt ra trong năm học 2019-2020 củng như 
của nghành học mầm non đã đề ra.
 PHẦN III. KẾT LUẬN
1. Kết luận
 Mỗi giáo viên không ngừng học hỏi, tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện bản thân trở 
thành tấm gương cho trẻ noi theo học tập.
 Tạo môi trường lớp học thân thiện, có nhiều cơ hội cho trẻ vui chơi, sinh 
hoạt và học tập cùng nhau, để trẻ được trải nghiệm những vốn sống giúp trẻ có 
thêm nhiều kỹ năng để mạnh dạn tự tin. Lớp học thật sự là một tổ ấm yêu thương 
còn cô giáo là một người bạn lớn luôn lắng nghe, thấu hiểu và biết khuyến khích 
tính mạnh dạn tự tin cho trẻ mỗi khi trẻ có sự tiến bộ.
 Muốn trẻ nên người và đạt hiệu quả giáo dục như mong muốn cô giáo phải 
dành nhiều thời gian dạy trẻ tính “Mạnh dạn tự tin”, sử dụng nhiều hình thức khác 
nhau và ở mọi lúc mọi nơi.
 Giáo viên phải coi trọng những hành động, suy nghĩ của trẻ dù là nhỏ nhất và 
luôn đặt câu “luôn lắng nghe, luôn thấu hiểu” lên hàng đầu.
 Giáo viên phải tạo được nề nếp hoạt động thường xuyên, liên tục, mang tính 
tự giác cao, đoàn kết nhất trí và quyết tâm thực hiện không ngại khó. Điều cơ bản 
nhất là không gấp gáp với thời gian, không nóng lòng vội vã đòi hỏi phải có kết quả 
trong thời gian ngắn mà phải kiên trì, chấp nhận kết quả dù là sự tiến bộ nhỏ nhất. Thường xuyên tổ chức cho 100% trẻ được tham gia các hoạt động ngoại 
khóa, tham quan, lễ hội với các hình thức phong phú sinh động hấp dẫn tạo cơ hội 
cho trẻ được trải nghiệm một cách tích cực, mạnh dạn tự tin khi giao tiếp với người 
thân, bạn bè, bên cạnh đó phải biết phối hợp tốt với phụ huynh, tạo mối quan hệ 
gắn bó thân thiết giữa gia đình và nhà trường, tất cả cùng đồng tâm hướng tới mục 
tiêu chung. 
 Việc dạy trẻ tính mạnh dạn tự tin khi giao tiếp với người thân và bạn bè giống 
như ta chắt lọc nguồn nước tinh khiết từ mạch nguồn yêu thương tưới cho những 
chồi non mới nhú, những trẻ thơ với tâm hồn trong sáng, thánh thiện. Việc làm này 
đòi hỏi giáo viên phải tận tâm tận lực.
2. Kiến nghị
 Để nâng cao hiệu quả chất lượng giáo dục, đồng thời khơi dạy sự tư tin, mạnh 
dạn cho trẻ nói chung và trẻ mầm non nói riêng tôi mong muốn được đi kiến tập 
trường bạn về chương trình Montessori để tôi có thêm kinh nghiệm dạy trẻ và góp 
phần làm khơi dậy sự tự tin mạnh dạn cho trẻ.
 Mong muốn trường mầm non có điều kiện bổ sung thêm đồ dùng dạy học ngày 
càng hiện đại, đáp ứng nhu cầu giáo dục trong thời đại hiện nay.
 Qua các buổi tập huấn về việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh của Phòng 
giáo dục, của trường. Bản thân tôi đã cố gắng áp dụng những kinh nghiệm, sáng 
tạo thêm những phương pháp mới nhằm nâng cao nhiều kĩ năng sống tốt cho trẻ từ 
môi trường giáo dục ở nhà trường, giáo dục và xây dựng cho trẻ có năng lực tốt, lối 
sống lành mạnh để các em có thể tự lập, tự tin, mạnh dạn hơn trong cuộc sống, đem 
lại niềm vui, hạnh phúc cho trẻ, gia đình và xã hội. Tôi rất mong được nhận sự giúp 
đỡ, góp ý bổ sung của các cấp quản lý giáo dục và giáo viên đồng nghiệp để bản 
sáng kiến của tôi có thể áp dụng cho các lớp 4-5 tuổi trong trường và nhân rộng 
trên các trường mầm non trên địa bàn của huyện vào các năm học sau.
 PHẦN IV: TÀI LIỆU THAM KHẢO
 Sách chuyên san của Phòng GD phát, chuyên đề hè, học qua interness, sách 
báo, học qua bạn bè, đồng nghiệp, học qua các buổi học chuyên môm do trường tổ 
chức, chuyên đề 
Yên Lư, ngày 20 tháng 02 năm 2020
 Người viết Hoàng Thị Hiền

File đính kèm:

  • docxskkn_mot_so_bien_phap_khoi_day_su_tu_tin_manh_dan_cho_tre_ma.docx