SKKN Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo tại trường mầm non Yên Lư

 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“Một số biện pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động dạy 
 trẻ kể chuyện sáng tạo tại trường mầm non Yên Lư”
PHẦN I. PHẦN MỞ ĐẦU
 1. Lý do chọn đề tài
 Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu quan trọng nhất của 
giáo dục mầm non. Ngôn ngữ là công cụ để trẻ giao tiếp, học tập và vui chơi. Ngôn 
ngữ giữ vai trò quyết định sự phát triển của tâm lý trẻ em. Bên cạnh đó ngôn ngữ còn 
là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện bao gồm sự phát triển về đạo đức, 
tư duy nhận thức và các chuẩn mực hành vi văn hoá.
 Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ 4-5 tuổi nói riêng, trẻ rất nhạy cảm với 
nghệ thuật ngôn từ. Âm điệu, hình tượng của các bài hát ru, đồng dao, ca dao, dân ca 
sớm đi vào tâm hồn tuổi thơ. Những câu chuyện cổ tích, thần thoại đặc biệt hấp dẫn 
trẻ. Chính vì vậy cho trẻ tiếp xúc với văn học và đặc biệt là hoạt động dạy trẻ kể 
chuyện sáng tạo là con đường phát triển ngôn ngữ cho trẻ tốt nhất, hiệu quả nhất.
 Thông qua việc trẻ kể chuyện sáng tạo giúp trẻ phát triển năng lực tư duy, óc 
tưởng tượng sáng tạo, biết yêu quý cái đẹp, hướng tới cái đẹp. Khi trẻ kể chuyện, 
ngôn ngữ của trẻ phát triển, trẻ phát âm rõ rang mạch lạc, vốn từ phong phú. Trẻ biết 
trình bày ý kiến, suy nghĩ, kể về một sự vật hay sự kiện nào đó bằng chính ngôn 
ngữ của trẻ.
 Việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là một trong những mục tiêu phát triển toàn diện 
cho trẻ mầm non. Do vậy là giáo viên dạy trẻ 4-5 tuổi tôi đã nhận thức rõ được tầm 
quan trọng của việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đặc biệt là thông qua hoạt động kể 
chuyện sáng tạo. Từ đó tôi đã đi sâu nghiên cứu đề tài ““Một số biện pháp phát 
triển ngôn ngữ cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo 
tại trường mầm non Yên Lư” để góp phần nhỏ bé của mình cho việc phát triển 
ngôn ngữ cho trẻ ở độ tuổi 4-5 tuổi nói chung và lớp của mình nói riêng.
2. Mục đích nghiên cứu đề tài
 Đánh giá thực trạng phát triển ngôn ngữ của trẻ 4-5 tuổi của trường mầm non 
Yên Lư.
 Tìm ra một số biện pháp phát triển ngôn ngữ của trẻ 4-5 tuổi để hình thành và 
phát triển ngôn ngữ một cách chính xác, phù hợp với lứa tuổi và điều kiện thực tế của 
lớp mình. Trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm áp dụng rộng rãi tại các lớp 
trong trường mầm non Yên Lư.
 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài
 Đối tượng: Trẻ 4-5 tuổi trường mầm non Yên Lư Phạm vi địa bàn nghiên cứu: lớp 4-5 tuổi A3 trường mầm non Yên Lư, xã Yên 
Lư, tỉnh Bắc Giang.
 Phạm vi nội dung nghiên cứu: Đề tài được tiến hành ở nhiều lĩnh vực và ở nhiều 
độ tuổi khác nhau song tôi chỉ dừng lại ở lĩnh vực phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4-5 tuổi 
thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo.
 4: Phương pháp nghiên cứu
 Nhóm phương pháp quan sát
 Nhóm phương pháp dùng lời
 Nhóm phương pháp đồ dùng trực quan minh hoạ
 Nhóm phương pháp thực hành
 Nhóm phuong pháp khảo sát
 PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG
 1. Một số vấn đề có liên quan
 Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ là một quá trình từ thấp đến cao với các giai 
đoạn mang những đặc trưng khác nhau tuỳ thuộc vào độ tuổi của trẻ.
 Trẻ 4-5 tuổi sự phat triển ngôn ngữ mạch lạc chịu ảnh hưởng lớn của việc tích 
cực hoá vốn từ, ngôn ngữ cũa trẻ đã trở nên được mở rộng hơn, có trật tự hơn, mặc 
dù cấu trúc còn chưa hoàn thiện. Khả năng nói trình bày ý nghĩa, hiểu ngôn ngữ hoàn 
cảnh của trẻ cũng đã bắt đầu phát triển.
 Bằng các hình tượng văn học mở ra cho trẻ cuộc sống với xã hội và thiên nhiên 
, các mối quan hệ qua lại của con người. Những hình tượng đó giúp trẻ nhận thức 
được tính rõ rang, chính xác của từ ngữ trong tác phẩm văn học.
 Với nhiệm vụ khơi dậy ở trẻ tình yêu đối với từ ngữ nghệ thuật thong qua cách 
đọc kể diễn cảm, cao hơn nữa là biết dung ngôn ngữ của mình để kể chuyện sáng tạo. 
Đây là một nhiệm vụ rất phức tạp, yêu cầu khi kể chuyện sáng tạo trẻ phải tự nghĩ ra 
một nội dung câu chuyện, tạo ra cấu trúc logic được thể hiện trong hình nói tương 
ứng (lời nói kết hợp với sử dụng đồ dung trực quan).
 Yêu cầu này đòi hỏi trẻ phải có vốn từ phong phú, các kỹ năng tổng hợp,kỹ 
năng truyền đạt ý nghĩ của mình một cách chính xác, tập trung chú ý và nói biểu cảm. 
Những kỹ năng này trẻ lĩnh hội được trong quá trình nhận thức có hệ thống bằng con 
đường luyện tập thường xuyên hang ngày. Từ những cơ sở lý luận trên tôi đã đi sâu 
nghiên cưư đề tài: “Phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4-5 tuổi thong qua hoạt động dạy trẻ 
kể chuyện sáng tạo” nhằm đáp ứng nhu cầu nhận thức của trẻ mầm non hiện nay.
 2. Thực trạng.
 Năm học 2019-2020 lớp mẫu giáo nhỡ 4-5 tuổi trường mầm non Yên Lư có tổng 
số 31 cháu trong đó có 19 bạn nam và 12 bạn nữ. Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết 
bị đầy đủ. Được sự quan tâm giúp đỡ từ nhà trường, phòng giáo dục đạo tạo vá từ phụ huynh nên bản thân tôi luôn trau dồi kiến thức từ đồng nghiệp, từ cấp, trên từ 
sách, báo internet để tìm ra phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4-5 tuổi thông 
qua kể chuyện sáng tạo.
 Trong quá trình giảng dạy tôi thấy % trẻ biết kể chuyện sáng tạo còn rất thấp. 
Vì vậy, tôi thường xuyên chú trọng tổ chức hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo theo 
các chủ điểm. Tuy nhiên trong quá trình thực hiện tôi đã gặp một số thuận lơi và khó 
khăn sau:
 2.1. Thuận lợi:
 Bản thân là giáo viên có trình độ chuẩn về chuyên môn, nhiệt tình yêu nghề 
mến trẻ. Có khả năng đọc kể diễn cảm cho trẻ nghe và biết định hướng cho trẻ kể 
chuyện sáng tạo có hiệu quả, tạo được môi trường hoạt động ở lớp tương đối phong 
phú.
 Cơ sở vật chất tương đối đầy đủ và lớp tôi được chọn làm cho khối.
 Ban giám hiệu đã thường xuyên tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và các đợt lên 
chuyên đề văn học, hội thi đồ dùng đồ chơi cho chị em đồng nghiệp học tập và rút 
kinh nghiệm.
 Được sự tín nhiệm và tin cậy của phụ huynh.
2.2. Khó khăn:
 Số trẻ trong lớp đông, trong đó có 30% là trẻ mới đi học chưa có nề nếp học 
tập cũng như kiến thức của trẻ còn hạn chế, nên gặp nhiều khó khăn trong việc tổ 
chức các hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo.
 Đồ dùng trực quan còn ít chưa đa dạng phong phú, thẩm mỹ chưa đạt, giá trị sử 
dụng chưa cao. Đặc biệt là đồ dung cho trẻ hoạt động còn rất ít.
 Phụ huynh phần lớn là lao động nghèog, nên rất khó khăn trong việc hỗ trợ 
đóng góp kinh phí để tạo góc hoạt động văn học cho trẻ.
 Khi dạy trẻ kể chuyện sáng tạo giáo viên chưa biết vận dụng tích hợp các môn 
học khác và chưa đầu tư sưu tầm các câu chuyện ngoài chương trình.
 Từ thực trạng trên của trường mầm non Yên Lư, bản thân tôi nhận thấy qua hoạt 
động hàng ngày trẻ cũng đã được thực hiện xong còn mang tính hình thức, chưa 
mang lại hiệu quả cao, cụ thể qua khảo sát như sau:
 Bảng khảo sát trước khi thực hiện sang kiến
 Nội dung Trước khi thực hiện
 Phát âm rõ ràng mạch lạc 60%
 Phát âm câu phức 40%
 Hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo 20%
 Biết thể hiện ngôn ngữ hoàn cảnh (Kể chuyện 20%
 sáng tạo) Để khắc phục và giải quyết thực trạng trên tôi đã suy nghĩ và tìm ra một số 
 biện pháp giúp trẻ hứng thú kể chuyện sáng tạo.
 3. Đề xuất các giải pháp 
 3.1. Giải pháp 1: Tạo môi trường hoạt động cho trẻ kể chuyện sáng tạo.
 Đưa các tranh truyện vào góc văn học cho trẻ hoạt động thường ngày. 
 Những câu chuyện được thể hiện trên các mảng tường trong không gian rộng đã 
 giúp trẻ dễ tri giác, trẻ được thảo luận, bàn bạc về câu chuyện đó. Từ đó trẻ biết 
 vận dụng những kiến thức đó vào kể chuyện sáng tạo một cách dễ dàng. Ngoài 
 việc tạo những bức tranh trên mảng tường, những tập truyện tranh chữ to tôi còn 
 đi sâu làm một số đồ dung trực quan cho trẻ hoạt động như: một số con rối dẹt có 
 bánh xe, có cử động tay chân và tận dụng những truyện tranh cũ, những sản phẩm 
 vẽ của trẻ, cắt dán bồi bìa cứng cho trẻ ghép tranh kể chuyện sáng tạo hoặc cắt dời 
 các con vật cho trẻ tự chọn các con vật đó để kể chuyện sáng tạo theo ý tưởng của 
 mình.
 Điều đặc biệt hơn nữa tôi đầu tư suy nghĩ và làm ra các loại rối tay cho trẻ 
 hoạt động. Thực tế tôi nhận thấy đồ dung làm bằng rối tay hầu như ở các lớp 
 không có cho trẻ hoạt động, qua nghiên cứu tìm tòi tôi đã vận dụng làm từ các quả 
 bong, chổi rơm, đĩa nhựa đồ chơi để làm mặt con rối sau đó dùng vải hoặc len 
 móc làm váy, thân tay để khi trẻ sử dụng không bị thô và cứng. Các khuôn mặt có 
 thể thay đổi tuỳ theo nội dung, nhân vật của câu chuyện trẻ kể.
 Qua cách nghĩ và làm như vậy tôi đã tạo ra một góc văn học với đầy đủ 
 chủng loại về đồ dung trực quan đa dạng phong phú, đã giúp trẻ hứng thú tham gia 
 vào hoạt động và nhiều ý tưởng hay khi trẻ kể chuyện sáng tạo.
 Bên cạnh đó trong Tạo môi trường cho trẻ hoạt động là rất cần thiết trong 
chương trình đổi mới 
 Hiện nay, nếu cô tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt thì sẽ kích thích 
 trẻ phát triển ngôn ngữ, tham gia vào các hoạt động và kết quả đạt được rất cao.
 Vì thế ngay từ đầu năm học tôi đã đi sâu vào tạo môi trường bằng cách đưa 
 hình ảnh nhân vật của các câu chuyện nổi bật vào góc văn học và một số góc trong 
 và ngoài lớp học thể hiện trên các mảng tường. Vẽ và sưu tầm một số bộ truyện 
 tranh ngoài chương trình để đưa vào giảng dạy, vận động phụ huynh đóng góp 
 truyện giờ hoạt động ngoài trời tôi còn tận dụng những bức tranh tường ở trong 
 trường bằng cách gợi mở cho trẻ cùng nhau kể chuyện về những bức tranh đó 
 hoặc có các con vật trong sân trường tôi cũng gợi mở cho trẻ thi nhau kể chuyện 
 về các con vật đó hình thức này đã giúp trẻ em có nhiều ý tưởng sáng tạo hay và 
 có ý thức thi đua để đạt kết quả tốt. Góc bé kể chuyện sáng tạo
 Tạo môi trường cho trẻ kể chuyện sáng tạo là một việc làm vô cùng quan 
trọng bởi nó là chỗ dựa, là cơ sở vững chắc cho trẻ kể chuyện sáng tạo. Đòi hỏi cô 
giáo phải biết tạo cảm xúc cho trẻ bằng các con vật ngộ nghĩnh, đáng yêu, đồng 
thời cũng phải biết hướng lái, gợi mở cho trẻ có cảm xúc tích cực khi tham gia 
hoạt động kể chuyện sáng tạo. Qua nội dung các bức tranh, các nhân vật, các con 
rối trẻ được xem và nói lên nhận xét của mình về các đồ dung đó. Như vậy ngôn 
ngữ cuả trẻ được phát triển một cách phong phú và đa dạng.
 3.2. Giải pháp 2: Dạy trẻ cách sử dụng nhân vật phù hợp với ngôn ngữ 
lời kể sáng tạo.
 Bên cạnh một môi trường hoạt động với đầy đủ các loại đồ dung trực quan 
đa dạng phong phú, thu hút sự hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo của trẻ thì 
chúng ta còn phải dạy trẻ cách sử dụng nhân vật phù hợp với ngôn ngữ lời kể sáng 
tạo.
 Khi dạy trẻ sáng tạo tôi đã chuẩn bị cho trẻ những tập truyện tranh sưu tầm 
bằng cách đọc kể cho trẻ nghe ở các giờ đón, giờ trả trẻ và giở chơi hàng ngày. 
Đây là hình thức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, là cơ sở cho trẻ có kiến 
thức vững vàng khi thực hiện kể chuyện sáng tạo. Qua cách làm quen như vậy trẻ 
biết đánh giá, nhận xét về đặc điểm tính cách của các nhân vật thông qua ngôn 
ngữ nói của mình. Bé kể chuyện sáng tạo
 Ví dụ: Gà con xinh đẹp đáng yêu, cáo gian ác, bà tiên ông bụt thì tốt bụng 
còn phù thuỷ thì độc ác.
 Bên cạnh đó tôi còn định hướng cho trẻ quan sát các tranh chuyện, cho trẻ 
xem qua đĩa hình các câu chuyện. Đồng thời kết hợp tri giác với đàm thoại giữa cô 
và trẻ, giúp trẻ nhận xét đánh giá nội dung truyện một cách chính xác và nói lên ý 
tưởng của mình qua sự nhận thức.
 Tôi dạy trẻ kể chuyện theo từng nhóm, theo thời gian thực hiện một tuần 
hoặc hai tuần, kết hợp lồng ghép các môn học khác, các trò chơi để củng cố và 
khắc sâu kiến thức, mở rộng vốn hiểu biết về thế giới xung quanh cho trẻ. Hình ảnh cô kể chuyện cho trẻ nghe ngoài trời
 Sau đây là một số cách dạy trẻ sử dụng đồ dùng trực quan.
 Dạy trẻ sử dụng rối tay: dạy trẻ sử dụng từng con một, kết hợp với lời 
nói, ngôn ngữ biểu cảm cùng với cách diễn rối qua cử động các con rối đi lại.
 Dạy trẻ ghép tranh kể chuyện: chọn những tranh mà trẻ thích ghép thành 
một dải câu chuyện sau đó kể từng tranh kết hợp với lời nói chỉ dẫn thông qua 
các nhân vật trong tranh. Hình ảnh dạy trẻ ghép tranh
 Dạy trẻ ghép các nhân vật kể chuyện: chọn những nhân vật mà trẻ thích, 
sau đó ghép các nhân vật với nhau tạo thành một câu chuyện theo ý tưởng của 
trẻ.
 Hình ảnh trẻ kể chuyện rối tay - Dạy trẻ kể chuyện bằng sa bàn: chọn những nhân vật mà trẻ thích kết hợp di 
 chuyển các nhân vật đó trên sa bàn. Nói đến đâu đưa nhân vật ra đến đó, lời kể 
 đi theo nhân vật sử dụng.
 Hình ảnh sa bàn rối tay
 Qua cách dạy trẻ tôi đã tiến hành tổ chức một giờ hoạt động có chủ đích kể 
chuyện sáng tạo, chủ điểm thế giới động vật như sau:
 Bước 1: Hát bài “Gà trống mèo con và cún con”.Hỏi trẻ trong bài hát có 
những con vật gì.
 Bước 2: Nghe cô kể mẫu chuyện sáng tạo của cô, cô sử dụng rối kể 1 lần. 
Đàm thoại với trẻ về câu chuyện của cô (tên nhân vật, đặc điểm nhân vật, đặt tên 
cho câu chuyện).
 Bước 3: Trẻ đi chọn đồ dung trực quan mà trẻ yêu thích. Cô gợi mở ý tưởng 
cho trẻ bằng cách mượn một con vật mà trẻ đã chọn và kể ngắn gọn vài câu để trẻ 
biết cách kể chuyện sáng tạo.
 Bước 4: Trẻ kể chuyện sáng tạo theo nhóm, cá nhân. Cô cho trẻ đánh giá và 
nhận xét câu chuyện của bạn kể. Theo dõi cách sử dụng đồ dung trực quan của trẻ 
để cô góp ý nhận xét.
 Qua cách làm này, bước đầu tôi đã thành công trong việc thực hiện dạy trẻ 
kể chuyện sáng tạo, giúp trẻ linh hoạt sử dụng đồ dung trực quan kết hợp với ngôn 
ngữ nói rõ ràng mạch lạc, có kỹ năng tổng hợp về “ mắt nhìn, miệng nói, tai nghe, 
tay sử dụng”.
 Sau đây là một số câu chuyện của trẻ khi thực hiện kể chuyện sáng tạo. Câu chuyện “Hộp màu kỳ diệu” tác giả cháu Tuấn khang với đồ dùng là 
một hộp màu sáp được cháu thể hiện như sau:
 Chủ nhật tớ được đi siêu thị. Ở siêu thị tràn ngập biết bao nhiêu là thứ nào 
là đồ chơi, kem, kẹo, bim bim, sữa, hoa quả....Sau khi đến gian hàng đồ dùng học 
tập em chọn cho mình 1 quyển vở tập tô, và 1 hộp bút màu có hình Đô- Rê- Mon. 
Đến tối sau khi học bài xong e lên phòng học bài. Em lấy bút màu và sách ra tô. 
Ôi thật thích biết bao, những chiếc bút màu thật kỳ diệu em tô thành những bức 
tranh thật đẹp. Em rất thích bút màu và giữ gìn bút thật cẩn thận.
 Bé kể chuyện sáng tạo
 Câu chuyện “Anh gà trống tốt bụng” của cháu Huyền Như, Minh Trang và 
Quang Vũ. Đồ dùng là con gà con, lợn con, gà trống từ sản phẩm vẽ của trẻ trên 
nền xốp dạ và làm rối tay, câu chuyện được các bé thể hiện như sau:
 Một ngày đẹp trời bạn gà con nói với lợn con:
 + Bạn lợn con ơi có đi chơi không?
 + Ừ hôm nay trời đẹp chúng mình cùng đi chơi nhé.
 + Chúng mình đến vườn hoa kia chơi nhé! ở đó có nhiều trò chơi thích lắm.
 + Hai bạn gà con, lợn con mải chơi đến khi trời tối không biết đường về 
nữa, cả hai cùng khóc hu hu 
 + Lúc đó anh gà trống xuất hiện và nói đừng khóc nữa lên đây anh đưa về.
 + Hai bạn về cùng anh gà trống, từ đó hai bạn không dám đi chơi xa. 
 Bé kể chuyện sáng tạo
 Ở câu chuyện này ba cháu sử dụng rối rất tốt. Các cháu đã biết kết hợp với 
 nhau sử dụng các nhân vật phù hợp ăn khớp với lời kể. Ngôn ngữ của các cháu 
 được thể hiện một cách rất tự nhiên và phong phú.
 Trong quá trình nghiên cứu và tiến hành kể chuyện sáng tạo đến nay ở lớp tôi 
 đa số trẻ đã kể chuyện sáng tạo theo ý tưởng của mình mà không cần sự gợi ý của 
 cô. Từ những việc làm đó không những trẻ sử dụng thành thạo đồ dung trực quan 
 về các con vật mà còn biết vận dụng sử dụng đồ dùng trực quan ở các chủ đề 
 khác.
 Thông qua các câu truyện sáng tạo của trẻ, trẻ sử dụng các ngữ điệu, ngắt 
 nghỉ để truyền đạt thái độ, tình cảm của mình đối với tác phẩm. Trẻ bắt chước 
 giọng kể diễn cảm của cô, trẻ có thể hiểu được một từ dung với đồ vật này lại có 
 thể vào các đồ vật khác nữa. Từ đó ngôn ngữ của trẻ phát triển mạnh mẽ, vốn từ 
 được làm giàu them và qua đó trẻ cảm nhận được sự phong phú của ngôn ngữ mẹ 
 đẻ.
 3.3. Giải pháp 3: Thường xuyên rèn luyện kỹ năng kể chuyện sáng tạo 
theo nhóm cho trẻ
 Việc tổ chức các hoạt động ở trường mầm non nói chung và tổ chức cho trẻ học 
hoạt động kể chuyện sáng tạo nói riêng được diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau. 
Do đó việc tổ chức cho trẻ thảo luận nhóm cũng phải được tổ chức dưới nhiều hình 
thức khác nhau nhằm rèn luyện kỹ năng thảo luận nhóm để phục vụ tốt hơn cho hoạt 
động kể chuyện sáng tạo và các tiết học khác.
 Có rất nhiều hình thức tổ chức cho trẻ hoạt động thảo luận nhóm sau đây tôi xin 
đưa ra một số hình thức cơ bản thường tổ chức ở các trường mầm non như sau: Hoạt động có chủ đích của trẻ ở trường mầm non đó là các tiết học, với những 
đặc trưng của tiết học giáo viên có thể sử dụng các bước của quy trình thảo luận 
nhóm cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi học hoạt động kể chuyện sáng tạo áp dụng vào các 
môn học khác để giúp trẻ hình thành những kỹ năng cơ bản nhất của hoạt động kể 
chuyện sáng tạo.
 Hình ảnh cô kể chuyện qua ti vi trong hoạt động có chủ đích
 Tăng cường tổ chức hoạt động nhóm: Tạo cho trẻ việc làm theo cặp hoặc nhóm 
lớn, nhóm nhỏ, trẻ có nhiều cơ hội học hỏi lẫn nhau, đàm phán với bạn, học cách lựa 
chọn giải quyết vấn đề cùng nhau, hoạt động nhóm sẽ cho giáo viên quan sát trẻ ở các 
môi trường khác nhau. Hình ảnh trẻ kể chuyện theo nhóm
 Chia nhóm, tạo nhóm nên linh hoạt: Dựa trên sự lựa chọn của trẻ, mong muốn 
cùng chung nhu cầu hoặc yêu cầu, sở thích, hứng thú. Dựa trên sự lựa chọn của giáo 
viên mong muốn nhóm trẻ cần hợp tác để giải quyết nhiệm vụ, yêu cầu, tạo thói quen 
làm việc cho trẻ .Để nhóm trẻ hoạt động hiệu quả ,giáo viên cần làm việc với mỗi 
nhóm nhỏ để đảm bảo trẻ có thể thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập .
 Ví dụ: Hoặc trong chuyện “Bác gấu đen và hai chú thỏ” tôi cho trẻ sử dụng bộ 
đồ chơi sáng tạo là “Hộp quà kì diệu” tôi cho đại diện của nhóm lên bấm đèn chọn 
bức tranh có nội dung câu chuyện và nhóm đó phải kể lại chuyện tương ứng với bức 
tranh. Hình ảnh câu chuyện bác gấu đen và hai chú thỏ Hoạt động vui chơi là hoạt động chủ đạo của lứa tuổi mầm non nên nó có ý 
nghĩa lớn đối với hoạt động kể chuyện sáng tạo. Khi tổ chức cho trẻ chơi giáo viên 
chia lớp thành nhiều nhóm nhỏ để tổ chức cho trẻ chơi dưới hình thức thi đua, chơi 
cùng nhau, chơi cạnh nhau, nhóm này giao lưu liên kết với các nhóm khác cho trẻ 
cùng nhau thảo luận để tìm ra nội dung chơi, chủ đề chơi, luật chơi, cách chơi phù 
hợp với nhiệm vụ.
 Hình ảnh trẻ chơi đóng kịch góc phân vai
 Hoạt động ngoài trời: Khi tổ chức cho trẻ quan sát giáo viên sử dụng hình thức 
quan sát theo nhóm, tôi tổ chức cho trẻ quan sát cùng một đề tài, nhưng mỗi nhóm 
quan sát một bộ phận khác nhau sau đó giáo viên cho trẻ trình bày những gì mình vừa 
được quan sát, được nhìn. Như thế trẻ không chỉ được nghe các bạn nói mà trẻ còn 
được nhìn thấy sự vật thật từ đó sẽ hình thành biểu tượng chính xác hơn về sự vật 
hiện tượng.
 3.4. Giải pháp 4: Lồng ghép các môn học khác khi dạy trẻ kể chuyện sáng 
tạo.
 Với lới kể diễn cảm, hấp dẫn đã làm rung động người nghe, nhưng biết tích hợp 
 các môn học khác thì còn hay hơn vì nó làm thay đổi không khí, làm thay đổi 
 trạng thái khi kể chuyện. Bằng những lời ca, lời đối thoại, những câu đố, những 
 bài đồng dao, ca dao hay một số trò chơi xen lẫn.
 Ví dụ: Bài thơ “Thỏ bông bị ốm” “Ong và bướm”, “Cá vàng bơi” hoặc cho trẻ đọc 
 thuộc các câu đố về con chó, mèo, lợn, cá, gà hay một số bài đồng dao, ca dao 
 “Vè chim”, “Đi cầu đi quán”. Âm nhạc là môn bổ trợ cho rẻ làm quen với tác phẩm văn học, dễ gây ấn 
tượng cho người xem, vì thế tôi cho trẻ hát thuộc các bài hát: “Thương con mèo”, 
“Một con vịt”, “đố biết con gì”, “Trời nắng trời mưa” giúp trẻ khi kể chuyện về 
con vật nào trẻ có thể hát về các con vật đó phù hợp với nội dung câu chuyện.
 Hình ảnh trẻ vận động vỗ tay theo tiết tấu chậm
 Trò chơi là hình thức chuyển tiếp giữa các lần kể hay thay cho phần củng cố 
câu chuyện mà các tiết dạy thường áp dụng. Tôi cho trẻ chơi một số trò chơi ở 
dạng động như trò chơi: Mèo và chim sẻ, gà gáy vịt kêu, trời nắng trời mưa, cáo 
và thỏ Hình ảnh trẻ chơi trò chơi “ mèo và thỏ”
 Việc tích hợp các môn học khác, các trò chơi vào cho trẻ kể chuyện sáng 
tạo là việc cung cấp thêm một số kiến thức bổ trợ cho câu chuyện sinh động hơn. 
Ở lứa tuổi này tâm lý của trẻ thường mau nhớ chóng quên. Vì vậy vào giờ đón trả 
trẻ tôi đưa trẻ vào góc văn học để hướng dẫn trẻ kiến thức mới và củng cố kiến 
thức cũ. Đây là hình thức cho trẻ trải nghiệm những gì mình có sẵn và học tập ở 
cô và bạn, trẻ cảm thấy thoải mái và tự tin hơn.
 Hình ảnh trẻ đọc thơ diễn cảm Việc tích hợp các môn học khác cô giáo phải linh hoạt, lựa chọn nội dung 
sao cho phù hợp với nội dung câu chuyện, giúp trẻ tham gia vào hoạt động một 
cách tích cực nhất và ngôn ngữ của trẻ được phát triển mạnh mẽ nhất.
 3.5. Giải pháp 5: Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh.
 Như chúng ta đã thấy môi trường tiếp xúc của trẻ chủ yếu là gia đình và nhà 
trường. Chính vì vậy việc kết hợp giữa gia đình và nhà trường là một biện pháp 
không thể thiếu. Phụ huynh chính là nhân tố quết định trong việc tạo nguồn nhiên 
liệu của góc văn học để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
 Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi nêu tầm quan trọng của lĩnh vực 
phát triển ngôn ngữ cho trẻ, đặc biệt là thong qua hoạt động kể chuyện sáng tạo. 
Hàng tháng tuyên truyền với phụ huynh qua các biểu bảng nêu lên nội dung về 
chủ điểm, về các câu chuyện sáng tạo của cô và trẻ. Qua đó phụ huynh thấy được 
ngôn ngữ của trẻ phát triển như thế nào và có biện pháp kích thích sự phát triển 
ngôn ngữ cho trẻ tại gia đình.
 Ví dụ: Cô trao đổi với phụ huynh về những câu chuyện sáng tạo trẻ đã kể, 
yêu cầu phụ huynh về nhà cho trẻ kể lại câu chuyện đó hoặc kích thích trẻ kể các 
câu chuyện khác. Như vậy ngôn ngữ của trẻ được phát triển một cách phong phú 
và đa dạng.
 Huy động phụ huynh đóng góp tiền ủng hộ tạo góc văn học hoặc thu nhập 
những nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm như báo hoạ mi, vải vụn, len vụn, các vỏ 
hộp, mút xốp kết hợp trong và ngoài giờ đón trả trẻ để trao đổi với phụ huynh. Hình ảnh phụ huynh tặng sách cho lớp
 Có thể nói công tác tuyên truyền với phụ huynh là một việc làm rất quan 
 trọng trong việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo để phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
 4. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng.
 Sau khi thực hiện các biện pháp tôi đã thu được một số kết quả sau:
 4.1/Về giáo viên:
 Tôi thấy mình đã nâng cao được phong cách nghệ thuật lên lớp, giọng kể 
 được trau dồi diễn cảm, thu hút trẻ hứng thú tham gia vào tiết học.
 Tôi đã rút ra được nhiều kinh nghiệm qua cách dạy trẻ kể chuyện sáng tạo, 
 sưu tầm được nhiều truyện tranh, học thuộc nhiều truyện ngoài chương trình.
 Tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt ở các góc, đặc biệt là góc văn 
 học.
 Tôi đã tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm để tạo ra nhiều loại rối 
 phong phú, đa dạng, sử dụng có hiệu quả trong việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo.
 Các tiết dạy kể chuyện sáng tạo tôi tham gia lên chuyên đề của trường và 
 các hội thi do quận tổ chức tôi đều được xếp loại giỏi.
 4.2/Về trẻ:
 Trẻ biết phát âm rõ ràng mạch lạc
 Hứng thú tham gia kể chuyện sáng tạo,
 Biết thể hiện ngôn ngữ phù hợp với nhân vật và hoàn cảnh của câu chuyện, 
 biết kể chuyện sáng tạo thông qua hình ảnh và nhân vật
 Có tinh thần đoàn kết và tình hợp tác cùng nhau trong khi thực hiện thể hiện 
 vai nhân vật trong các câu chuyện.
 Vốn từ của trẻ được mở rộng thông qua các khác nhau, đặc biệt qua các trò 
 chơi ngôn ngữ, trò chuyện, đàm thoại giữa cô với trẻ, trẻ với trẻ.
 Để minh chứng cho kết quả đạt được của các cháu rõ ràng hơn, dưới đây là 
kết quả so sánh.
 Bảng so sánh kết quả truớc và sau khi áp dụng
 Nội dung Trước khi thực Sau khi thực hiện
 hiện
 Phát âm rõ ràng mạch lạc 60% 95% (Tăng 3 5%)
 Phát âm câu phức 40% 95% (Tăng 55%)
 Hứng thú tham gia kể chuyện 20% 90% (Tăng 70%)
 sáng tạo
 Biết thể hiện ngôn ngữ hoàn 20% 80%(Tăng 60%% cảnh (kể chuyện sáng tạo)
 4.3/ Về phụ huynh:
 Nhận thức đã được tầm quan trọng của việc dạy trẻ kể chuyện sáng tạo để 
 phát triện ngôn ngữ cho trẻ.
 Ủng hộ kinh phí là 2 triệu đồng và nhiều vật liệu để tạo góc văn học cho lớp.
 PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
 1. Kết luận
 Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện các biện pháp trên vào việc dạy trẻ kể 
chuyện sáng tạo để phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ tôi đã rút ra nhưng bài học 
kinh nghiệm sau: 
 Phát triển ngôn ngữ cho trẻ qua các hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo là một 
việc làm thiết thực nhất trong chương trình đôi mới hiện nay, đòi hỏi cô giáo phải có 
sự sáng tạo linh hoạt khi dạy trẻ, phải có sự kiên trì rèn luyện giữa cô và trẻ thì sẽ 
đem lại kết quả cao.
 Cô giáo phải đi sâu nghiên cứu để tạo ra được môi trường tốt cho trẻ hoạt động 
một cách tích cực nhất, biết tạo cảm xúc cho trẻ khi kể chuyện sáng tạo.
 Cô giáo thu hút được sự tập trung chú ý của trẻ bằng việc đưa ra đối tượng thật 
hấp dẫn, lôi cuốn hoặc nêu vấn đề rõ ràng thu hút sự chú ý của trẻ vào hoạt động.
 Cô giáo cần yêu cầu trẻ quan sát thật kỹ để nhạn biết những điểm giống và khác 
nhau về các đối tượng sự vật. Thúc đẩy sự hợp tác, chia sẻ.
 Thường xuyên trò chuyện với trẻ, khơi gợi trẻ đặt tên cho nội dung vừa trò 
chuyện hoặc tóm tắt ngắn gọn những điều vừa trò chuyện.
 Khuyến khích trẻ nói những ý nghĩ của trẻ qua nội dung nào đó nhằm giúp trẻ 
luyện cách trình bày, diễn đạt ý.
 Mở rộng vốn từ cho trẻ và khuyến khích trẻ sử dụng vốn từ trẻ đặc biệt qua các 
trò chơi ngôn ngữ, trò chuyện, đàm thoại giữa cô với trẻ, trẻ với trẻ.
 Với những ưu điểm mà hình thức này mang lại cho chúng ta thấy phát triển 
ngôn ngữ mạch lạc thông qua kể chuyện sáng tạo là một hình thức rất cần thiết, quan 
trọng trong giáo dục mầm non.
 Trên đây là một số kinh nghiệm “phát triển ngôn ngữ cho trẻ 4-5 tuổi thông qua 
hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo” tôi xin giới thiệu để chị em đồng nghiệp 
cùng`tham khảo và đóng góp thêm ý kiến để giúp tôi có thêm kinh nghiệm trong 
giảng dạy.
 Đây là sáng kiến không chỉ áp dụng cho trẻ MG 4-5 tuổi A2 mà có thể áp dụng 
cho tất cả các độ tuổi mẫu giáo khác trong toàn huyện.
 2. Kiến nghị