SKKN Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 4-5 tuổi B1 Trường mầm non Yên Lư

 “Một số biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 4-5 tuổi B1 Trường mầm 
 non Yên Lư”
1.Thời gian thực hiện: Từ tháng 9/2020 đến tháng 4/2021
2. Các văn bản làm cơ sở: 
3. Hạn chế và nguyên nhân
 3.1.Đối với giáo viên
 - Bản thân tôi là giáo viên trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc giáo 
dục trẻ các kĩ năng tự phục vụ, sắp xếp đôi khi còn chưa có hệ thống và khoa học.
 - Bản thân tôi đôi khi còn sợ trẻ làm hỏng việc nên thường làm hộ trẻ.
 - Việc thực hiện rèn các kỹ năng cho trẻ thực hiện chưa thường xuyên, liên 
tục.
 * Nguyên nhân hạn chế: 
 - Giáo viên thực hiện các phương pháp rèn kĩ năng chưa hiệu quả.
 - Việc tổ chức các kĩ năng cho trẻ còn chưa được thường xuyên liên tục
 3.2. Đối với trẻ
 - Lớp tôi học sinh tương đối đông do vậy việc rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ 
trong lớp chưa được triệt để.
 - Một số trẻ còn nhút nhát, lười vận động, ỉ lại vào người lớn.
 - Một số trẻ còn chưa có nề nếp và kĩ năng tự phục vụ bản thân.
 * Nguyên nhân hạn chế
 - Trẻ trong lớp mức độ nhận thức chưa đồng đều, trẻ chưa tự biết cất đồ dùng 
đồ chơi.
 - Trẻ chưa biết làm các công việc tự phục vụ bản thân: Vệ sinh rửa tay, rửa 
mặt, đóng, cởi mặc quần áo 3.3. Đối với phụ huynh
 - Tâm lý phụ huynh còn nuông chiều con sợ con làm hỏng việc nên thường 
làm thay con. Một số trẻ quý tử được cả nhà nuông chiều.
 - Phụ huynh coi trọng vấn đề đọc, viết, học toán mà chưa trú trọng kỹ năng 
tự phục vụ cho trẻ.
 - Công tác phối hợp của phụ huynh với nhà trường chưa thường xuyên và liên 
tục.
 * Nguyên nhân hạn chế
 - Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm tới trẻ trong việc dạy kỹ năng tự 
phục vụ. Phụ huynh vẫn còn nuông chiều, bao bọc con. 
 3.4. Đối với cơ sở giáo dục mầm non 
 - Phần lớn các cô giáo, đã nhận thức được tầm quan trọng của việc rèn trẻ kỹ 
năng tự phục vụ. Tuy nhiên, vì lớp quá đông, có quá nhiều bé cần chăm sóc mà thời 
gian lại có hạn. Các cô không thể nào đợi tất cả các trẻ tự làm. Đôi khi các cô cũng 
không kiềm chế được mong muốn giúp đỡ khi trẻ gặp khó khăn. 
 * Nguyên nhân hạn chế
 -Do trẻ quá đông nên các cô không thể nào đợi trẻ làm đôi khi còn làm thay 
trẻ. 
 Để thực hiện các biện pháp rèn kỹ năng cho trẻ tôi đã thực hiện khảo sát tại 
lớp 4 tuổi B1.
 4. Biện pháp rèn kỹ năng tự phục vụ cho trẻ
 4.1. Biện pháp1. Xây dựng kế hoạch rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ trong 
các hoạt động hàng ngày.
 4.1.1.Nội dung biện pháp: -Xây dựng kế hoạch giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ trước hết cần phải 
xác định rõ mục tiêu, thời gian thực hiện, cách thức thực hiện.
 - Rèn kĩ năng tự phục vụ trong các hoạt động: Đón và trả trẻ, hoạt động học, 
hoạt động góc, hoạt động ngoài trời.
 4.2.1 Cách thức quá trình áp dụng biện pháp
 Mục tiêu của giáo dục kĩ nằng tự phục cho trẻ 4-5 tuổi cần có: Kĩ năng rửa 
tay, rửa mặt, đi vệ sinh đúng nơi quy định, biết cởi và mặc quần áo, biết sắp xếp đồ 
dùng cá nhân ngay ngắn, khi chơi xong tự thu dọn đồ chơi và cất đúng nơi quy 
định Vì thế tôi đã xây dựng kế hoạch rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ thông qua tất 
cả các hoạt động. 
 Thời 
 Nội dung Xác định mục Dự kiến 
 gian thực Biện pháp thực hiện
 thực hiện tiêu kết quả
 hiện
 - Trẻ tự biết - Những ngày đầu trẻ 
 chào hỏi lễ đến lớp còn bỡ ngỡ, 
 phép với mọi khi đón trẻ cô chủ động 
 người không chào phụ huynh, chào 
 Chào hỏi cần người khác trẻ, nhắc con yêu chào 
 lễ phép và nhắc nhở. cô, chào bố mẹ .Sau 
 Tháng biết cất 
 đó vào những thời gian 33/33= 
 9 + tháng đồ dùng 
 phù hợp cô trò chuyện 100%
 10 cá nhân với trẻ về sự vui vẻ 
 đúng quy thích thú khi mọi người 
 định chúng ta luôn biết chào 
 - Biết tự cất đồ 
 hỏi nhau. Dần dần tạo 
 dùng như ba lô, 
 cho trẻ một thói quen 
 giày dép đúng 
 và kỹ năng chào hỏi lễ 
 nơi quy định của cô phép mà không cần ai 
 nhắc nữa.
 - Cô dán ký hiệu của 
 từng trẻ vào tủ cá nhân, 
 tuần đầu đến lớp cô 
 giới thiệu cho trẻ biết 
 vị trí và giúp đỡ trẻ cất 
 đồ dùng cá nhân như 
 ba lô, dép, mũ của 
 mình và những ngày 
 sau đó là bao quát nhắc 
 nhở trẻ cất đúng vị trí 
 của trẻ mà không cần 
 hỗ trợ nữa.
 - Hàng ngày tôi rèn cho 31/33=94%
 trẻ thói quen tự đi vệ 
 sinh, rửa tay sạch sẽ 
 trước khi ăn cơm, sau 
 Trẻ biết 
 khi đi vệ sinh. Rửa mặt 
 thực hiện 
 - Biết tự đi vệ sau khi trẻ ngủ dậy và 
 vệ sinh cá 
Tháng 11 sinh, rửa tay, khi mặt bẩn.
 nhân (đi 
+ tháng rửa mặt đúng -Ngoài ra vào buổi 
 vệ sinh, 
 12 cách, biết chải chiều thứ 3 tôi rèn cho 
 rửa tay, 
 đầu gọn gàng trẻ kĩ năng rửa mặt, rửa 
 rửa mặt, 
 tay.
 chải đầu)
 - Giờ hoạt động chiều, 
 góc kĩ năng thực hành 
 cuộc sống tôi dạy trẻ 
 cách chải đầu tóc gọn gàng 
 Trẻ biết - Biết cách cởi, -Trong giờ đón và trả 
 cởi, mặc mặc quần áo, tự trẻ, tiết lao động tôi 
 Tháng 1 
 quần áo, mang giày dép rèn cho trẻ biết mặc, 28/33=85%
 + tháng 2
 mang cởi quần áo, mang giày 
 giày dép dép.
 Trẻ có - Trẻ biết chia - Đến giờ ăn tôi rèn 
 thói quen bát, chia thìa cho trẻ biết chia 
 tự phục giúp cô.Trẻ biết bát,chia thìa giúp cô, tự 
 vụ trong cầm thìa xúc ăn, xúc ăn và ăn hết xuất 
 giờ ăn, ăn hết xuất, ăn ăn 
 Tháng 3 ngủ. xong để bát gọn - Giờ ngủ trẻ biết dải 
 30/33=91%
 + tháng 4 vào rổ chiếu, kê sạp, tự lấy 
 -Trẻ biết giúp chăn,gối của mình.
 cô kê sạp, dải 
 chiếu, tự lấy 
 chăn gối của 
 mình
 Tự lấy và -Trẻ biết tự lấy -Trong giờ học trẻ tự 30/33=91%
 cất đồ và đồ dùng học biết lấy đồ dùng học 
 Tháng 5 dùng học tập của mình tập của mình và sau khi 
 tập đúng học xong biết cất gọn 
 quy định đúng nơi quy định
 Các nội dung trên tôi thực hiện lồng ghép trong tất cả các hoạt động trong 
ngày: và được thực hiện xuyên xuốt với các chủ đề trong năm.
 -Trong hoạt động đón trẻ: Tôi cho trẻ thực hành các kĩ năng chào hỏi, mặc 
và cởi áo, quàng khăn, để giày dép và ba lô đúng nơi quy định.Tự đi vào lớp mà 
không cần cô giáo và bố mẹ dắt vào. - Hoạt động trả trẻ 
 Cô cho trẻ thực hiện các kỹ năng rửa mặt, rửa tay, sửa lại quần áo, đầu tóc 
cho gọn gàng, sạch sẽ trong thời gian chờ đợi bố mẹ đến đón. Khi ra về trẻ biết xếp 
ghế gọn gàng, đúng chỗ.
 Thông qua hoạt động đón và trả trẻ tôi luôn dạy trẻ đeo khẩu trang đúng cách, 
khi đi đến trường phải đeo khẩu trang, rửa tay sát khuẩn, đo thân nhiệt rồi mới được 
vào lớp giúp trẻ biết tự chăm sóc bảo vệ bản thân cũng như phòng chống dịch bệnh 
covid được tốt hơn.
 - Trong giờ điểm danh: 
 Tôi rèn cho trẻ kĩ năng biết quan tâm đến người khác bằng cách hỏi trẻ hôm 
nay bạn nào nghỉ học? Con có biết vì sao bạn nghỉ không?
 - Hoạt động học
 Trước khi vào hoạt động học, bản thân tôi thường nhờ trẻ giúp tôi chuẩn bị 
đồ dùng để phục vụ cho việc học tập của cả lớp. Tôi rèn cho trẻ sau khi học xong 
biết tự cất đồ dùng học liệu đúng nơi quy định. Trẻ tham gia các hoạt động này tôi 
luôn sát sao với trẻ, giúp đỡ những trẻ còn yếu, trẻ chưa thực hiện được nhằm giúp 
trẻ ý thức tự lập và rèn kĩ năng tự phục vụ.
 Ví dụ trước khi dạy trẻ “Làm quen với Toán” tôi đã hướng dẫn trẻ và cho trẻ 
lấy đồ dùng để theo tổ. Đến giờ hoạt động tôi hướng dẫn trẻ ở tổ nào sẽ tự về tổ đó 
lấy đồ dùng của mình để học.
 - Hoạt động góc
 Tôi luôn rèn cho trẻ kĩ năng lấy và cất đồ dùng đúng nơi quy định hay sử 
dụng dồ dùng đồ chơi đúng thao tác, biết chia sẻ đồ chơi với bạn. Bên cạnh đó trẻ 
còn được thực hành các kĩ năng mô phỏng cuộc sống trong xã hội.
 - Tổ chức giờ ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân Đến giờ ăn: Trước khi ăn tôi hướng dẫn cho trẻ kỹ năng rửa mặt, rửa tay 
trước khi ăn. Lớp tôi có 2 giáo viên, chúng tôi phân công một cô quan sát trẻ lau 
mặt, rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, cô còn lại chuẩn bị và hướng dẫn một số trẻ khác 
giúp cô kê bàn, chia thìa vào bát, bê bát cơm về bàn theo tổ. Khi ăn, trẻ biết tự xúc 
ăn, biết nhặt cơm rơi vào đĩa. Sau khi trẻ ăn xong, tôi cho trẻ tự cất bát và thìa vào 
rổ, kê ghế về đúng nơi quy định, lấy khăn lau miệng và xúc miệng nước muối. 
 Giờ ngủ trưa: Tôi dạy trẻ cách trải chiếu, xếp gối theo hàng, gấp chăn, gấp 
chiếu cất vào đúng nơi quy định.
 - Hoạt động chơi ngoài trời
 Giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ không chỉ giáo dục trẻ tự phục vụ bản 
thân mà còn giáo dục trẻ ý thức chăm sóc, bảo vệ môi trường sống, biết làm một số 
công việc vừa sức để hình thành ở trẻ tình yêu lao động. Vì thế khi tổ chức các hoạt 
động chơi ngoài trời tôi đã cho trẻ thực hiện nhặt lá rụng, nhổ cỏ, chăm sóc rau. 
Ngoài ra sau khi tham gia hoạt động ngoài trời tôi cho trẻ xếp hàng rửa tay sau khi 
chơi và lên cất dép lên giá hàng ngày trẻ được thực hiện thường xuyên lặp đi lặp lại 
sẽ trở thành kỹ năng thuần thục.
 - Ngoài ra tôi còn tạo nhiều đường rãnh, vũng nước cho trẻ nhảy qua rèn kĩ 
năng tránh một số chướng ngại vật nguy hiểm. 
 -Tôi còn giáo dục trẻ khi tham gia hoạt động ngoài trời không được chơi ở 
một số nơi nguy hiểm: hàng rào, lan can cầu thang, khu vực bếp .
 2.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp
 * Đối với giáo viên
 - Bản thân tôi đã nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng tự 
phục vụ cho trẻ trong trường mầm non nhằm hình thành cho trẻ những kiến thức sơ 
đẳng ban đầu về kỹ năng tự phục vụ. - Tích luỹ được những thủ thuật, những biện pháp cụ thể để rèn kỹ năng tự 
phục vụ cho trẻ tốt hơn.
 - Rèn luyện cho mình tính kiên trì nhẫn lại hơn đối với trẻ. 
 Nắm vững hơn các phương pháp, nội dung, hình thức tổ chức các hoạt động 
chăm sóc giáo dục trẻ. Luôn luôn động viên khuyến khích trẻ kịp thời khi trẻ tham 
gia mọi hoạt động.
 * Đối với trẻ
 - Đa số trẻ đã có ý thức tự làm những công việc phục vụ bản thân, trẻ không 
còn ỉ lại vào người khác.
 - Trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động tự phục vụ.
 4.2. Biện pháp 2: Tạo môi trường giáo dục trong việc rèn kĩ năng tự phụ vụ 
cho trẻ
 4.2.1. Nội dung biện pháp
 - Rèn kĩ năng tự phục vụ thông qua hoạt động góc kĩ năng thực hành cuộc 
sống
 - Trang trí các khu vực có nội dung rèn kĩ năng tự phục vụ. Rèn kĩ năng rửa 
tay, rửa mặt 
 4.2.2 Cách thức quá trình áp dụng biện pháp
 Như chúng ta đã biết môi trường lớp học có vị trí vô cùng to lớn đối với nhận 
thức của trẻ, là nơi trẻ được học tập và vui chơi. Vì thế tôi đã cùng với giáo viên 
trong lớp tận dụng mọi không gian trong và ngoài lớp học để bố trí sắp xếp các khu 
vực trải nghiệm, thực hành kỹ năng tự phục vụ cho trẻ.
 - Trong lớp: Tôi xây dựng góc kĩ năng thực hành cuộc sống để trẻ được thực 
hành phong phú các hoạt động như: Chải tóc, buộc tóc, soi gương, bé tập làm nội 
trợ, bé tập làm chú công nhân xây dựng, chú cảnh sát giao thông Qua đó trẻ có những cơ hội để thực hành trải nghiệm và tự phát minh ra ý tưởng mới và cách ứng 
xử phù hợp. 
 Ví dụ: Với hoạt động bé tập làm chú cảnh sát giao thông ở chủ đề nghề 
nghiệp tôi cho trẻ làm chú cảnh sát giao thông.
 Ngoài lớp: Nhà vệ sinh thì tôi thiết kế một bảng gồm các bước theo qui trình 
có hình ảnh minh hoạ cụ thể, dán lên tường gần vòi nước rửa tay để khi nào trẻ quên 
có thể nhìn lên và làm theo.
 Khu vực tủ để đồ dùng cá nhân tôi dán các kí hiệu để trẻ cất ba lô, cất áo vào 
đúng tủ của mình, góc để giá dép có bảng hướng dẫn cách cởi dép, xếp dép, đi 
dép 
 4.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp
 * Đối với giáo viên
 - Bản thân tôi đã nhận thức rõ được tầm quan trọng của việc rèn kỹ năng tự 
phục vụ cho trẻ trong trường mầm non nhằm hình thành cho trẻ những kiến thức sơ 
đẳng ban đầu về kỹ năng tự phục vụ.
 - Tích luỹ được những thủ thuật, những biện pháp cụ thể để rèn kỹ năng tự 
phục vụ cho trẻ tốt hơn.
 - Rèn luyện cho mình tính kiên trì nhẫn lại hơn đối với trẻ. 
 Nắm vững hơn các phương pháp, nội dung, hình thức tổ chức các hoạt động 
chăm sóc giáo dục trẻ. Luôn luôn động viên khuyến khích trẻ kịp thời khi trẻ tham 
gia mọi hoạt động.
 * Đối với trẻ 
 - Đa số trẻ đã có ý thức tự làm những công việc phục vụ bản thân, trẻ không 
còn ỉ lại vào người khác
 - Trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động tự phục vụ. 4.3. Biện pháp 3: Phối kết hợp với phụ huynh trong việc rèn kĩ năng tự 
phục vụ cho trẻ.
 4.3.1. Nội dung biện pháp
 -Tôi tuyên truyền với các bậc phụ huynh hiểu rõ về vai trò của việc kĩ năng tự 
phục vụ trong giờ đón và trả trẻ, họp phụ huynh, nhóm zalo lớp, bảng tuyên truyền.
 4.3.2 .Cách thức thực hiện
 Như chúng ta biết việc phối hợp giữa gia đình với giáo viên và nhà trường là 
một việc làm hết sức cần thiết trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và 
giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ nói riêng. Nếu ở trường trẻ được dạy các kĩ 
năng tự phục vụ bản thân. Nhưng ở nhà, bố mẹ không phối hợp, không tạo điều kiện 
cho trẻ rèn luyện. Thì lúc này dù có học được kỹ năng tốt cũng không tạo thành thói 
quen tốt cho con được.
 Trong giờ đón và trả trẻ: Tôi trao đổi trò chuyện với phụ huynh để phụ 
huynh hiểu rõ hơn tâm sinh lý của từng trẻ cùng nhau phối hợp rèn kĩ năng tự phục 
vụ cho trẻ. Để trẻ có kĩ năng tự phục vụ bản thân thì trước hết cha mẹ phải luôn 
gương mầu, cho trẻ được thực hành nhiều khuyến khích và động viên trẻ làm những 
công việc vừa sức và giúp đỡ mọi người xung quanh.
 Ví dụ: Bố mẹ có thể dạy trẻ quét nhà, nhặt rau, trông em, tưới cây 
Điều quan trọng tôi luôn nhắc phục huynh nếu trẻ chưa làm được thì chú ý không la 
mắng hay so sánh trẻ với trẻ khác làm trẻ mặc cảm, tự ti và tốt nhất là phụ huynh 
nên làm cùng trẻ, hướng dẫn trẻ thật cụ thể, cách làm như vậy trẻ cảm thấy hứng 
thú, tự tin trong cuộc sống.
 Qua buổi họp phụ huynh Tôi thông báo tình học tập cũng như các kĩ năng tự 
phục vụ của trẻ ở trên lớp như trẻ đã làm được gì? và chưa làm được gì? Để cùng 
nhau phối hợp rèn kĩ năng tự phục vụ cho trẻ được tốt hơn.
 Ví dụ: Trẻ biết giúp cô kê bàn, lau bàn, chia cơm cho bạn Trong bối cảnh tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn ra càng phức tạp hơn lúc 
nào hết việc phối hợp với cha mẹ trẻ dạy trẻ kĩ năng phòng chống dịch bệnh Covid-
19, cũng như căn bệnh khác trở lên vô cùng quan trọng. Thực hiện sự chỉ đạo của 
ban giám hiệu nhà trường tôi thường xuyên đăng tải các video quy trình rửa tay, rửa 
mặt đúng cách, cách đeo khẩu trang đúng cách lên nhóm zalo của lớp để phòng 
chống dịch bệnh covid-19 được tốt hơn.
 - Ngoài ra tôi còn tuyên truyền phụ huynh thông qua bảng tuyên truyền có nội 
dung rèn trẻ kĩ năng tự phục vụ: Tôi sưu tầm tranh ảnh, sách báo, tạp san về kĩ năng 
tự phục vục cho trẻ. Từ đó lên kế hoạch từng tháng để phối kết hợp phụ huynh rèn 
kĩ năng tự phục vụ cho trẻ một các hiệu quả nhất.
 4.3.3. Kết quả áp dụng biện pháp
 * Về phía phụ huynh
 - Phụ huynh đã quan tâm nhiệt tình hơn khi tham gia các công việc công việc 
của trường, của lớp.
 - Phụ huynh đã hiểu rõ hơn tầm vai trò quan trọng của việc rèn kĩ năng tự 
phục vụ cho trẻ.
 * Về phía giáo viên - Tạo được lòng tin, sự yêu mến của các bậc phụ huynh 
và học sinh trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ.