SKKN Một số biện pháp ứng dụng giáo dục STEAM trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại lớp B2, Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn (GV: Hoàng Thị Thủy)
Bạn đang xem tài liệu "SKKN Một số biện pháp ứng dụng giáo dục STEAM trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại lớp B2, Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn (GV: Hoàng Thị Thủy)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp ứng dụng giáo dục STEAM trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại lớp B2, Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn (GV: Hoàng Thị Thủy)
1 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: “Một số biện pháp ứng dụng giáo dục STEAM trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi tại lớp B2, Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn”. 2. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 06/09/2024 3. Các thông tin cần bảo mật: Không. 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm: Thực trạng tồn tại trong họat động tạo hình hiện nay giáo viên còn lúng túng trong việc tích hợp các lĩnh vực vào hoạt động tạo hình. Nội dung còn rập khuôn, thiếu tính trải nghiệm và khám phá. Trẻ ít hào hứng với các giờ tạo hình theo lối truyền thống theo sự hướng dẫn cứng nhắc, ít có cơ hội sáng tạo, trẻ chưa mạnh dạn thể hiện ý tưởng cá nhân, ít hợp tác nhóm. Nguyên vật liệu không được phong phú, đa dạng. 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến: Hoạt động tạo hình là một phần quan trọng trong chương trình giáo dục mầm non, giúp trẻ phát triển tư duy sáng tạo, khả năng quan sát, cảm thụ thẩm mỹ và kỹ năng vận động tinh. Tuy nhiên, việc tổ chức các hoạt động tạo hình theo phương pháp truyền thống dễ khiến trẻ cảm thấy nhàm chán, ít hứng thú. Chính vì vậy việc lồng ghép phương pháp STEAM (Science –Technology – Engineering – Arts – Mathematics) vào hoạt động tạo hình sẽ giúp trẻ tiếp cận đa chiều, phát triển toàn diện các kỹ năng, tư duy sáng tạo và giải quyết vấn đề. Đặc biệt, hoạt động tạo hình ngoài chức năng nổi trội nhất là phát triển thẩm mĩ thì cũng góp phần vào sự phát triển toàn diện nhận thức cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hình thức tích hợp các môn học như toán học bằng việc trẻ so sánh, tính toán kích thước, tỉ lệ các đối tượng miêu tả hay tích hợp với kĩ thuật bằng việc các trẻ đo đạc, lắp ghép các chi tiết Vì vậy, hoạt động tạo hình là bộ môn không thể thiếu được trong bất kỳ một trường mầm non nào. Trên thực tế việc tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi theo chương trình giáo dục mầm non đã được các giáo viên chú trọng song bên cạnh đó vẫn còn những hạn chế, những tồn tại cần được khắc phục. Cách tổ chức hoạt động tạo hình của giáo viên còn đơn giản, mang nặng tính áp đặt, chưa thực sự giúp trẻ phát triển toàn diện. Việc sử dụng phương pháp dạy học mới để đào tạo ra những con người đầy sáng tạo và có tư duy phản biện, đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao chất lượng dạy và học ở các bậc học nói chung và bậc học mầm non nói riêng là 2 yêu cầu cấp thiết hiện nay. Một trong những mô hình giáo dục hiện đại nhằm hiện thực hóa mục đích đào tạo ra thế hệ trẻ có đủ trí tuệ và sự nhạy cảm thời đại để thích ứng và phát triển, đang có sức lan tỏa và ảnh hưởng rộng khắp thế giới đó chính là giáo dục Steam. STEAM là phương pháp học tập chủ yếu dựa trên thực hành và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, do đó trẻ 4-5 tuổi khi được tiếp cận với phương pháp giáo dục này sẽ có những ưu thế nổi bật như: kiến thức khoa học, kĩ thuật, công nghệ và toán học chắc chắn, khả năng sáng tạo, tư duy logic, hiệu suất học tập, làm việc vượt trội và có cơ hội phát triển các kĩ năng mềm toàn diện hơn. Các hoạt động không còn để giảng dạy lý thuyết, những khuôn mẫu mà trẻ được trải nghiệm, thực hành, sáng tạo dựa trên những kiến thức kinh nghiệm của bản thân để thực hiện các ý tưởng của mình và tích lũy được những kinh nghiệm, kiến thức, kĩ năng mới giúp trẻ phát triển tự nhiên theo phương châm “chơi thông minh và học vui vẻ”. Qua quá trình dạy trẻ bản thân tôi luôn mong muốn được áp dụng phương pháp Steam cho học sinh của mình để trẻ sáng tạo hơn, chủ động hơn, để các con tìm ra những nguyên lý khoa học ngay trong những hoạt động đơn giản. Với mong muốn như trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp ứng dụng giáo dục STEAM trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi, tại lớp B2, Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn”. 6. Mục đích của giải pháp sáng kiến: Giúp giáo viên tìm ra những nội dung hoạt động tạo hình có ứng dụng giáo dục steam cho trẻ. Trên cơ sở những định hướng, gợi ý về nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức kết hợp với chương trình giáo dục hiện hành tôi có thể xây dựng kế hoạch giáo dục cụ thể nhằm thực hiện được yêu cầu có ứng dụng giáo dục steam trong hoạt động tạo hình, lồng ghép vào các hoạt động học để trẻ đạt hiệu quả hơn. Phát huy tính tích cực ở trẻ lấy trẻ là trung tâm, đặt đứa trẻ vào vị trí trung tâm của hoạt động giáo dục. Giúp trẻ phát triển tích cực, sáng tạo hơn, trẻ thêm mạnh dạn, tự tin, các kĩ năng tạo hình được đẩy lên cao. Trẻ hứng thú làm ra nhiều sản phẩm tự tạo để chơi. Thông qua việc tích hợp hoạt động tạo hình với hoạt động khám phá, văn học, toán, thể chất và âm nhạc giúp trẻ phát huy được tính tích cực hoạt động của cá nhân, nhóm lớp. Các hoạt động ngoài trời, hoạt động vui chơi cũng như hoạt động chiều giúp trẻ sáng tạo mọi lúc mọi nơi kích thích sự hứng thú ở trẻ. Đừng đặt quá nhiều khuôn khổ cho trẻ để trẻ có cơ hội phát triển những kĩ năng phức hợp, tư duy bậc cao, giải quyết vấn đề, hợp tác và giao tiếp. 7. Nội dung: 7.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến 3 Để áp dụng “Một số biện pháp giáo dục STEAM trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi, tại lớp B2, Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn”. Đạt kết quả tốt tôi đã thực hiện một số nội dung với các bước tiến hành cụ thể như sau: Biện pháp 1: Nghiên cứu tài liệu, xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp với trẻ. Để ứng dụng giáo dục STEAM vào hoạt động tạo hình cho trẻ, bản thân tôi luôn suy nghĩ tìm tòi, nghiên cứu, tham khảo tài liệu để tìm ra những nội dung hoạt động tạo hình có ứng dụng phương pháp giáo dục steam cho trẻ. Trước tiên tôi phải nghiên cứu chương trình, cập nhật thông tin từ chuyên đề, trên mạng Internet, tự bồi dưỡng chuyên môn, tìm hiểu một số kiến thức về steam, về các hoạt động cho trẻ có thể áp dụng được phương pháp steam. Từ đó, trên cơ sở những định hướng, gợi ý về nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức học tập của tài liệu, kết hợp với chương trình giáo dục hiện hành tôi đã có thể xây dựng kế hoạch giáo dục cụ thể nhằm thực hiện được yêu cầu có ứng dụng phương pháp steam trong hoạt động tạo hình. Qua nghiên cứu thực tế trên trẻ, điều kiện tại địa phương nơi tôi công tác, đặc điểm và ý nghĩa của hoạt động tạo hình tôi đã đưa vào kế hoạch năm học theo các chủ đề, được triển khai thông qua việc áp dụng phương pháp giáo dục steam. Tháng Hoạt động tạo hình ứng TT thực dụng phương pháp Phương tiện, đồ dùng hiện STEAM - Làm đèn ông sao - Que gỗ, Khuy, gỗ, bìa, hoa khô, hoa tươi, giấy bóng kính - Hoạt động nặn sáng tạo: - Đất nặn dầu, đất nặn khô, bột 1 Tháng 9 Bé vui chơi. mỳ, màu thực phẩm - Bức tường nghệ thuật - Bìa cát tông, màu sáp, màu nước, sơn 3D Tháng - Thiết kế ngôi nhà. - Cúc, que gỗ, bìa, xốp, hộp nhựa 2 10 - Làm khung ảnh gia đình - Giấy A4, vật liệu trang trí, bút - Thiết kế váy tặng mẹ. sáp Tháng - Tạo hình từ lá cây. - Giấy, bìa cát tông, băng dính, lá 3 - Trang trí bưu thiếp tặng cô cây Que gỗ, Khuy, gỗ, bìa, hoa 11 khô, hoa tươi, 4 Tháng - Làm quà tặng chú bộ đội - Hộp giấy, hộp nhựa, Nắp chai, 12 vỏ ngao, giấy màu, thìa nhựa,... - Làm Mũ Ông già Noel Giấy, kéo, hồ dán, băng dính - Vẽ tranh theo cảm nhận - Tranh bóng kính, khung bằng 5 Tháng 1 - Làm tranh con vật từ bia cát tông, bút dạ, các nguyên nguyên vật liệu thiên nhiên vật liệu thiên nhiên sưu tầm. 4 - Làm bao lì xì - Bìa màu, kéo, hồ , khuy, kim - Trang trí cây mai cây đào tuyến...Cành cây khô 7 Tháng 2 - Làm tranh từ hột hạt - Giấy bìa, các loại hột hạt - Hoạt động nặn sáng tạo: - Tranh bóng kính, đất nặn dầu, Vườn hoa của bé đất nặn khô, bột mỳ, màu thực phẩm - Thiết kế ô tô. - Bìa cát tông, vỏ sữa chua, giấy, xốp, hộp nhựa.. Tháng 3 8 - Hoạt động nặn sáng tạo: - Tranh bóng kính, đất nặn dầu, Thuyền trên biển đất nặn khô, bột mỳ, màu thực phẩm - Làm chong chóng - Lá dứa, giấy, bìa, que dài.... Tháng 4 9 - Thiết kế nhà nổi - Giấy màu, bút chì, bút sáp, màu nước, tăm bông... - Thiết kế chiếc nón. - Que gạt lưỡi, giấy màu, bìa, 10 Tháng 5 - Làm khung ảnh bác hồ keo nến,bút dạ, kim xa - Thiết kế đồ dùng học tập - Giấy màu, bút chì, bút sáp, màu của bé nước Như vậy, việc xây dựng kế hoạch ngay từ đầu năm học đã giúp cho bản thân tôi chủ động trong viêc tìm kiếm nguyên vật liệu, chủ động lựa chọn các đề tài, các kỹ năng tạo hình để có phương pháp, hình thức tổ chức cho trẻ hiệu quả hơn. Biện pháp 2: Quy trình và ứng dụng trong hoạt động tạo hình a. Quy trình tổ chức tạo hình theo phương pháp steam. Tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 4- Tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi 5 tuổi theo phương pháp truyền thống theo phương pháp phương pháp STEAM - Bước 1: Hỏi - Bước 1: Gây hứng thú, giới thiệu + Hỏi để xác định vấn đề mẫu + Xác định giải pháp của mỗi thành viên - Bước 2: Tưởng tượng - Bước 2: Quan sát + Để động não + Chọn giải pháp để kiểm tra - Bước 3: Lập kế hoạch - Bước 3: Thực hành + Để xác định vật liệu + Vẽ bản thiết kế - Bước 4: Thiết kế - Bước 4: Trẻ thực hành + Thiết kế, bắt tay thực hiện + Thử nghiệm mô hình - Bước 5: Cải tiến - Bước 5: Nhận xét đánh giá + Tìm ra giải pháp tốt hơn + Bắt đầu lại quy trình b. Ứng dụng trong tổ chức hoạt động tạo hình 5 Hoạt động tạo hình là quá trình trẻ chơi sáng tạo với màu nước và nguyên liệu phong phú, điều này giúp cho trẻ biết sử dụng phối hợp các nguyên liệu khi tạo ra sản phẩm, đây là tiền đề để trẻ biết cách kết hợp các nguyên liệu bất kì mà trẻ thu lượm được khi tham gia hoạt động tạo hình. * Phương pháp thực hành – trải nghiệm - Giáo viên khuyến khích trẻ tham gia trải nghiệm thực tế, sau đó phản ánh, tổng kết lại để tăng cường hiểu biết, phát triển kĩ năng, định hình các giá trị sống và phát triển tiềm năng bản thân, tiến tới đóng góp tích cực cho cộng đồng và xã hội. Ví dụ: Hoạt động tạo hình: Steam làm thuyền bằng nắp chai với mục đích: + S: Khoa học: Trẻ biết tên các nguyên liệu để làm chiếc thuyền + T: Công nghệ: Sử dụng các nguyên, vật liệu, dụng cụ: nắp chai, giấy, tăm, đất sét để thiết kế những chiếc thuyền và quá trình vhees tạo ra chiếc thuyền + E: Kĩ thuật: Quy trình, kỹ thuật tạo dựng những cánh buồm và chiếc thuyền. + A: Nghệ thuật: ý tưởng cho chiếc thuyền đẹp và sáng tạo + M: Toán: Vận dụng kiến thức hình dạng, cao thấp để các phần chiếc thuyền sao cho hợp lý. Hoạt động Steam làm thuyền bằng nắp chai - Trải nghiệm: Trẻ làm thực hiện một hoạt động tuân theo các hướng dẫn cơ bản về an toàn, tổ chức hoặc quy định về thời gian, trẻ làm trước khi được hướng dẫn cụ thể về cách làm. - Chia sẻ: Trẻ chia sẻ lại các kết quả, các chú ý và các điều quan sát cảm nhận được trong phần hoạt động đã thực hiện của mình. 6 - Phân tích: Trẻ cùng thảo luận nhìn lại cả quá trình trải nghiệm, phân tích và phản ánh lại. - Tổng quát: Liên hệ những kết quả và điều học được từ trải nghiệm với các ví dụ trong cuộc sống thực tế. Bước này thúc đẩy trẻ suy nghĩ về việc có thể áp dụng những điều học được vào các tình huống khác như thế nào. - Áp dụng: Trẻ sử dụng những kĩ năng, hiểu biết mới vào cuộc sống thực tế của mình. Trẻ trực tiếp áp dụng những điều học được vào tình huống tương tự hoặc các tình huống khác – thực hành. * Phương pháp hoạt động nhóm - Dạy học theo nhóm là một hình thức dạy học, trong đó trẻ thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lí thuyết và thực hành, tạo ra các sản phẩm có thể giới thiệu. Nhiệm vụ này được trẻ thực hiện với tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập. - Xác định chủ đề và mục đích: giáo viên và trẻ cùng nhau đề xuất ý tưởng. Cần tạo ra một tình huống xuất phát, chứa đựng một vấn đề hoặc đặt một nhiệm vụ cần giải quyết, trong đó liên hệ với hoàn cảnh thực tiễn xã hội và đời sống. Cần chú ý đến hứng thú của trẻ cũng như ý nghĩa xã hội của đề tài. Giáo viên có thể giới thiệu một số hướng đề tài để trẻ lựa chọn và cụ thể hoá. Trong trường hợp thích hợp, sáng kiến về việc xác định đề tài có thể xuất phát từ phía trẻ. Giai đoạn này còn được mô tả thành hai giai đoạn là đề xuất sáng kiến và thảo luận về sáng kiến. - Thực hiện: các thành viên thực hiện công việc theo kế hoạch đã đề ra cho nhóm và sự phân công công cho mỗi cá nhân trong nhóm. Trong giai đoạn này trẻ thực hiện các hoạt động trí tuệ và hoạt động thực tiễn, thực hành, những hoạt động này xen kẽ và tác động qua lại lẫn nhau. Kiến thức lí thuyết, các phương án giải quyết vấn đề được thử nghiệm qua thực tiễn. Trong quá trình đó sản phẩm của nhóm và thông tin mới được tạo ra. - Trình bày sản phẩm: kết quả thực hiện có thể được trình dưới dạng một bức tranh, sản phẩm cụ thể... Sản phẩm cũng có thể là những hành động phi vật chất, chẳng hạn việc biểu diễn một vở kịch, việc tổ chức một sinh hoạt nhằm tạo ra các tác động xã hội. + VD: Hoạt động tạo hình: Steam chế tạo ô tô tải. S: Khoa học: Trẻ biết được đặc điểm cấu tạo 1 số bộ phận của ô tô tải: Đầu xe, bánh xe, thân xe, trục xe. Trẻ kể tên được 1 số nguyên liệu để sử dụng làm ô tô tải. T: Công nghệ: Trẻ biết phối kết hợp các nguyên vật liệu: bìa cát tông, vỏ sữa, hộp nhựa đựng đồ chơi, que tre, ống hút, nắp chai và các dụng cụ kéo, băng dính, để tạo ra ô tô tải. 7 E: Kỹ thuật: Trẻ xây dựng ý tưởng thiết kế; có kỹ năng lắp ghép, đính dán các bộ phận như: Đầu xe vào với thân xe, bánh xe, trục bánh xe, để hoàn thiện chiếc ô tô tải theo bản thiết kế A: Nghệ thuật: Biết cách trang trí thêm họa tiết để tạo ra sự sáng tạo cho chiếc ô tô. Thể hiện được ý kiến cá nhân bằng lời nói về cái đẹp, sự hài hòa, cân đối của sản phẩm. Trẻ biết sử dụng các nguyên vật liệu thân thiện với môi trường. M: Toán: Trẻ biết hình dạng đầu xe, thân xe, bánh xe. Biết đếm và lấy đủ số lượng bánh xe gắn vào trục xe để ô tô có thể chạy được. + Cách tiến hành: Bước 1: Đặt vấn đề bằng 1 tình huống dẫn dắt trẻ vào bài. Bước 2: Khám phá kiến thức cô đưa ra một số câu hỏi giúp trẻ khám phá tìm tòi về cấu tạo các bộ phận của ô tô. Bước 3: Lập kế hoạch cô hỏi trẻ về ý tưởng thiết kế củ mình. Bước 4: Thực hiện và thử nghiệm bằng cách cho xe ô tô chuyển động. Bước 5: Trình bày và hoàn thiện sản phẩm cô cho trẻ kiểm tra kết quả: So sánh sản phẩm với bản thiết kế, chia sẻ về quá trình thực hiện Trẻ thực hiện lắp ô tô Trẻ trình bày về sản phẩm thiết kế - Đánh giá: Giáo viên và trẻ đánh giá quá trình thực hiện và kết quả cũng như kinh nghiệm đạt được. - Đối với trẻ: Tăng tính chuyên cần, nâng cao tính tự lực và thái độ học tập. Có cơ hội phát triển những kĩ năng phức hợp, như tư duy bậc cao, giải quyết vấn đề, hợp tác và giao tiếp. * Phương pháp lấy trẻ là trung tâm: - Lấy trẻ là trung tâm là đặt đứa trẻ vào vị trí trung tâm của hoạt động giáo dục, xem mỗi trẻ với những nhu cầu, hứng thú và năng lực riêng vừa là chủ thể vừa là mục đích của quá trình đó. 8 - Vị trí của trẻ: Trẻ được tham gia vào các hoạt động với cả lớp trong nhóm nhỏ và cá nhân, được tự đề sướng và lựa chọn các hoạt động. Từ đó trẻ được khuyến khích nói lên và chia sẻ ý tưởng của mình. Trẻ tự do chọn đề tài khám phá và trao đôi với nhóm - Vai trò của giáo viên trong giáo dục lấy trẻ là trung tâm: Tôn trọng sự đặc biệt, đa dạng và độc đáo của mỗi trẻ. Tin tưởng vào khả năng của trẻ, mở rộng tăng cường tiếp cận cá nhân, nhóm nhỏ khi hướng dẫn trẻ. Tạo cơ hội để trẻ tích cực hoạt động, tham gia phù hợp với nhu cầu và khả năng hứng thú cả trẻ. Chuẩn bị môi trường và cung cấp đồ chơi học liệu theo trình tự nội dung và hoạt động. Sử dụng ngôn ngữ phong phú, rõ ràng, biểu cảm khi hướng dẫn trẻ để hiểu mục đích hoạt động, đồng thời hỗ trợ trẻ bằng cách khích lệ, gợi mở để trẻ hứng thú hơn. Biện pháp 3: Ứng dụng steam vào các hoạt dộng trong ngày. - Hoạt động giáo dục ở mẫu giáo là một quá trình giáo dục có mục đích, có kế hoạch với nhiều hình thức, phương phsp khác nhau. Mỗi hoạt động đều nhằm một mục đích nhất định. Vì thế hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó. Tôi đã lựa chọn nội dung tích hợp hoạt động STEAM phù hợp cho từng hoạt động như sau: * Hoạt động học: Tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình theo phương pháp STEAM chính là cách giáo viên tổ chức hoạt động tạo hình có tính tích hợp, lồng ghép nhiều kiến thức, lĩnh vực cùng một lúc với nhau chứ không đơn thuần là một hoạt động tạo hình thiên về lĩnh vực nghệ thuật. - Ví dụ: ở tiết học tạo hình Steam thiết kế “ống nhòm” tôi đã chuẩn bị rất nhiều các nguyên vật liệu để trẻ được hoạt động: lõi giấy vệ sinh, nơ, hoa, hình dán các loại, lá dây dù đủ màu sắc 9 + Mục đích: S: Khoa học: Trẻ nhận biết chức năng, cấu tạo của chiếc Ống nhòm T: Công nghệ: vật liệu, dụng cụ trong tiết học. Quá trình chế tạo chiếc ống nhòm. E: Kỹ thuật: Quy trình, kỹ thuật tạo dựng 1 chiếc ống nhòm A: Nghệ thuật: ý tưởng cho chiếc ống nhòm, chiếc ống nhòm đẹp sáng tạo M: Toán: Vận dụng kiến thức số đếm, hình dạng, cao thấp, bằng nhau. + Cách tiến hành: Bước 1: Tạo hứng thú, giới thiệu bằng 1 tình huống dẫn dắt trẻ vào bài. Bước 2: Hướng dẫn quan sát trẻ được xem video hình ảnh về chiếc ống nhòm. Sau đó tự kiểm chứng và tự đưa ra kết luận thông qua bắt tay vào làm thử nghiệm, tìm tòi, khám phá. Bước 3: Trẻ trao đổi ý tưởng rồi vẽ ý tưởng chiếc ống nhòm ra giấy. Bước 4: Thực hiện cô hướng dẫn, giám sát trẻ trong quá trình thực hiện Bước 5: Cải tiến tìm ra giải pháp tốt hơn, và chia sẻ. Hoạt độg tạo hình Steam “Làm ống nhòm từ lõi giấy vệ sinh” - Tích hợp hoạt động tạo hình với hoạt động khám phá: Trong phần cuối của hoạt động khám phá, cô gợi mở cho trẻ một số câu hỏi để phát huy tính sáng tạo của trẻ. - Ví dụ: đề tài khám phá về hoa của bé, khi giáo dục trẻ về tình cảm về tình yêu thiên nhiên, biết bảo vệ, chăm sóc những bông hoa để làm đẹp cho cuộc sống cô gợi mở cho trẻ cách làm một số bức tranh về hoa để trang trí, làm đẹp cho ngôi nhà. 10 Từ bàn tay khéo léo của bé những bức tranh đã rực rỡ sắc hoa rồi - Tích hợp hoạt động tạo hình với làm quen với tác phẩm văn học: Tất cả những câu chuyện trong chương trình giáo dục cho trẻ 4-5 tuổi đều được chọn lọc và mang ý nghĩa giáo dục cho trẻ. Ở mỗi câu chuyện đều có thể giáo dục cho trẻ tình yêu thiên nhiên, yêu gia đình và đây là cơ hội để cô khơi gợi lên cảm xúc của trẻ, cho trẻ mong muốn được thể hiện tình cảm của mình thông qua việc tạo ra những sản phẩm phù hợp theo nội dung của từng chủ đề mà cô giáo mong muốn. Những câu chuyện mang tính giải thích hiện tượng khoa học mang lại cho trẻ những trải nghiệm, sự tò mò thú vị và cơ hội để trẻ mang những kiến thức đó vào các hoạt động khác để trải nghiệm. - Tích hợp hoạt động tạo hình với hoạt động làm quen với biểu tượng toán: Việc hình thành kĩ năng toán sơ đẳng góp phần đáng kể để trẻ tham gia hoạt động steam. Trong mỗi bài học với các khái niệm khác nhau trẻ lại được tham gia các hoạt động vui chơi khác nhau. Ví dụ: Khi học về “So sánh chiều cao 2 đối tượng” cô giáo cho trẻ ôn luyện bằng cách vẽ cây cao - cây thấp, nhà cao - nhà thấp. Hay trẻ có thể tự làm dụng cụ thước đo khi học đo độ dài 2 đối tượng bằng 1 đơn vị đo. - Tích hợp hoạt động tạo hình với hoạt động thể chất: Phát triển thể chất cho trẻ mầm non giúp bé nâng cao các kỹ năng cần thiết từ kỹ năng cảm xúc đến xã hội. Vận động tạo ảnh hưởng tích cực đến hệ thần kinh của trẻ, hỗ trợ phát triển và hình thành tính cách cho bé. Thông qua các bài học thể chất, bé sẽ rèn luyện những kỹ năng xã hội như: kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề Việc kết hợp hoạt động tạo hình của trẻ vào tiết học thể chất của trẻ ví dụ như: Trẻ có thể lấy chai nhựa, gậy thể dục, hộp giấy xếp thành con đường hẹp, con đường ngoằn ngoèo hay con sông con suối phục vụ cho vận động đi, bật. 11 - Tích hợp hoạt động tạo hình với hoạt động âm nhạc: Trẻ có thể làm dụng cụ âm nhạc tự tạo, dụng cụ chơi trò chơi âm nhạc hay nơ tay * Hoạt động ngoài trời - Giáo viên tổ chức cho trẻ quan sát, tiếp xúc gần gũi với thiên nhiên, trẻ có thể tự tìm kiếm những nguyên vật liệu xung quanh trẻ như: viên sỏi, viên đá... hoặc trẻ có thể nhặt lá vàng, các cánh hoa rơi xếp thành các hình theo ý thích của trẻ hoặc theo đề tài. - Khi cho trẻ quan sát cây cối, tôi luôn chú ý hướng dẫn trẻ sử dụng làm nguyên liệu tạo hình của trẻ. Vừa giúp trẻ có thêm nguyên vật liệu để dùng vừa giáo dục trẻ chăm sóc cây, hoa và giữ gìn quang cảnh chung cho trường và lớp. Trẻ quan sát hoa lá ở hoạt động ngoài trời * Hoạt động góc - Trong hoạt động góc, tôi tạo điều kiện cho trẻ hoạt động một cách tích cực, để trẻ phát huy được khả năng, tính sáng tạo và luôn có mong muốn khám phá những điều mới lạ, đặc biệt là những góc có nội dung thành pần của phương pháp Steam. - Góc khám phá: Cho trẻ tích cực tham gia các hoạt động trải nghiệm, thí nghiệm để phát hiện tính khoa học trong mỗi thí nghiệm. Cho trẻ chơi các trò chơi của đồ dùng của bộ mô kĩ thuật: cưa, tua vít, ốc vít, búa, đinh. - Góc toán: cho trẻ chơi những trò chơi, đồ chơi có mục đích ôn luyện, phát hiện tính logic, ứng dụng khái niệm toán vào cuộc sống. - Góc tạo hình: Trẻ sử dụng kỹ năng tạo hình và tạo ra sản phẩm theo sách hướng dẫn. Phối hợp các kỹ năng tạo hình dể tạo ra sản phẩm, ứng dụng các kỹ năng trong cuộc sống. vẽ sáng tạo theo tưởng tượng. 12 - Góc sách truyện: tăng cường cho trẻ các loại sách hình về khoa học, kỹ thuật, sách hướng dẫn thí nghiệm. Hoạt động “Làm con vịt” của trẻ tại góc nghệ thuật * Hoạt động chiều: - Tuỳ theo mục đích của từng tháng, tuần và nội dung của hoạt động, cô cho trẻ xem hình ảnh minh hoạ sinh động, các video clip về cấu tạo, mục đích sử dụng cách chơi, các cách để tạo ra sản phẩm. - Cho trẻ thực hiện các thí nghiệm, trẻ quan sát, phán đoán kết quả thí nghiệm theo kinh nghiệm của trẻ, cho trẻ thực hiện thí nghiệm, rút ra kết luận, giới thiệu về hiện tượng khoa học của thí nghiệm. - Cho trẻ chơi các trò chơi trắc nghiệm vui vẻ để trẻ ôn luyện, mở rộng kiến thức về các nội dung cung cấp ở hoạt động học. - Tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tập thể để tăng cường tình đoàn kết, sự hợp tác giữa các thành viên trong nhóm để hoàn thành được nhiệm vụ chơi. - Ví dụ: Hoạt động chiều: Làm con trâu bằng lá + S: Khoa học: Trẻ biết tên các nguyên liệu để làm con trâu + T: Công nghệ: Sử dụng các nguyên, vật liệu, dụng cụ: lá đa, giấy, que, dây buổc để thiết kế những chú trâu. + E: Kĩ thuật: Thực hiện kĩ thuật cắt, gấp, buộc dây để làm những chú trâu. + A: Nghệ thuật: Trang trí chú trâu ngộ nghĩng đẹp mắt + M: Toán: Đo độ dài phần thân phần đầu sao cho hợp lý - Khi thực hiện các hoạt động tạo hình buổi chiều trẻ sẽ được tự lựa chọn hoạt động, được nêu nên những ý kiến, chia sẻ ý tưởng của bản thân. Vai trò của giáo viên cần tôn trọng ý kiến của trẻ, tạo cơ hội cho trẻ hoạt động, hỗ trợ trẻ bằng việc khuyến khích và gợi mở. 13 Hoạt động chiều “Làm con trâu bằng lá cây” Biện pháp 4: Nêu gương khen thưởng kịp thời Trong hoạt động tạo hình và các hoạt động tích hợp, tôi luôn tôn trọng các ý kiến của trẻ, khen ngợi những trẻ có những sáng tạo, tích cực. Giáo viên động viên để trẻ có thể tự tin trình bày được ý kiến, ý tưởng của mình, tạo cho trẻ niềm tự hào khi làm ra sản phẩm. Khen ngợi các nhóm có sự đoàn kết và tạo ra sản phẩm với sự thống nhất ý kiến của các thành viên trong nhóm, phù hợp với mục đích ban đầu của sản phẩm. Lập bảng khen cho trẻ và tặng sao cho cá nhân, nhóm hoạt động tích cực. Cô khen ngợi khi trẻ nói lên ý tưởng về hoạt động 14 Biện pháp 5: Công tác phối hợp với cha mẹ học sinh. - Cha mẹ trẻ luôn đóng vai trò quan trọng, luôn gần gũi với trẻ, chính vì thế giáo viên có thể tổ chức hướng dẫn cha mẹ trẻ làm đồ chơi từ những nguyên vật liệu tự nhiên sẵn có trong các cuộc họp cha mẹ học sinh ở lớp. Thông qua tuyên truyền qua zalo, trao đổi khi đưa đón trẻ để phụ huynh hiểu những bài học, những sản phẩm cần có trong chủ đề cha mẹ có thể giúp trẻ làm ra những đồ dùng, đồ chơi khi trẻ ở nhà Trao đổi với phụ huynh về hoạt động tạo hình của trẻ - Khuyến khích phụ huynh đến tham gia các ngày hội, triển khai làm đồ dùng, đồ chơi với các mô hình, sản phẩm, các kiệt tác nghệ thuật của trẻ, phụ huynh có thể chung tay cùng trẻ trải nghiệm vào hoạt động đó để hiểu con đang được làm gì ở trường. Phụ huynh cho trẻ tí toáy chơi, làm nhiều hơn ở nhà, chấp nhận sự bừa bộn ở nhà khi con chơi, luôn gợi mở, gợi ý giúp trẻ tưởng tượng, hình dung ra làm thế nào để làm ra sản phẩm đó thay vì làm cho con. Nâng đỡ tinh thần chế tạo của trẻ, không bẻ gãy ý chí của trẻ dù trẻ làm đẹp hay xấu, thành công hay thất bại cha mẹ nên động viên trẻ để trẻ có động lực càng ngày càng làm đẹp thêm. Mở rộng hiểu biết, biểu tượng trong thế giưới xung quanh của trẻ qua những chuyến tham quan, du lịch, dạo phố cùng gia đình. - Nhờ cha mẹ trẻ sưu tầm, hỗ trợ một số nguyên vật liệu xung quanh, các phế thải tái chế mang tới lớp. * Kết quả của sáng kiến - Đối với trẻ: 15 Bảng tổng hợp kết quả, khảo sát đánh giá trẻ như sau: Tỷ lệ % Khảo sát Khảo sát sau tăng so với trước khi áp Số khi áp dụng trước khi dụng sáng Tiêu Nội dung trẻ sáng kiến áp dụng kiến chí khảo sát khảo giải pháp sát Số Số Tỷ lệ trẻ trẻ Tỷ lệ% Tỷ lệ % % đạt đạt Trẻ hứng thú, chủ 1 động tham gia hoạt 15 45% 32 96,7% 51,7 động tạo hình. Có kĩ năng tự khám 2 phá, tìm hiểu, lên ý 10 30,3% 30 90,9% 60,6 tưởng tạo sản phẩm. Có kĩ năng làm việc 3 33 14 42,4% 32 96,7% 54,2 theo nhóm. Trẻ tự tìm kiếm chuẩn bị các nguyên vật liệu 4 11 33,4% 29 87,9% 54,5 tham gia vào hoạt động steam Chia sẻ được ý tưởng, 5 13 39,4% 30 90,9% 51,5 cảm xúc về sản phẩm - Đối với bản thân: Tôi có thêm nhiều kiến thức, phương pháp được đổi mới hơn để cho trẻ có thêm hứng thú trong hoạt động tạo hình. Hình thức tổ chức phong phú hơn để cho trẻ được tự mình trải nghiệm, thỏa sức sáng tạo khi áp dụng phương pháp giáo dục sream trong hoạt động tạo hình. Lựa chọn nội dung cho trẻ hoạt động với phương pháp STEAM phù hợp với nhận thức, nhu cầu khám phá của trẻ, phù hợp với hoạt động. Tích cực tìm hiểu, nghiên cứu để có nhiều hoạt động STEAM đến với trẻ. Không còn bó buộc trong những nguyên vật liệu đơn điệu : giấy màu, hồ dán, màu sáp ..nữa, mà thoải mái sử dụng những màu sắc của thiên nhiên, đa dạng về hình dáng, kích thước để tạo ra những đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động của trẻ. - Đối với phụ huynh: Tạo mối quan hệ gần gũi, thân thiết giữa giáo viên và trẻ, giữa trẻ với trẻ trong quá trình hoạt động. Cha mẹ luôn coi trọng trẻ và tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục của trẻ ở lớp, cha mẹ sẽ phối hợp chặt chẽ với cô giáo trong việc sưu tầm các nguyên vật liệu, phối hợp với giáo viên trong việc hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi từ các nguyên vật liệu tự nhiên sẵn 16 có. Tạo nhiều cơ hội tham gia vào các hoạt động cùng trẻ ở trường. Từ đó tạo mối quan hệ thân thiết, thống nhất giữa cha mẹ học sinh và giáo viên trong chăm sóc giáo dục trẻ. * Sản phẩm được tạo ra từ giải pháp Stt Tên sản phẩm Số lượng 1 STEAM những đôi dép ngộ nghĩnh 33 đôi 2 STEAM làm túi xách 33 cái 3 STEAM cây thông noel 33 cây 4 STEAM những cây hoa bàng cốc giấy 33 cây 5 STEAM những chú ong ngộ nghĩnh từ hộp sữa 33 con 6 STEAM làm máy bay từ que kem 33 chiếc 7.2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng sáng kiến Tại lớp mẫu giáo 4-5 tuổi B2. Sáng kiến được áp dụng cho khối mẫu giáo 4- 5 tuổi trường mầm non Trần Nguyên Hãn rất hiệu quả. Khi nghiên cứu thực hiện đề tài này, tôi nhận thấy đây là những giải pháp rất dễ thực hiện, gần gũi với chuyên môn của giáo viên mầm non, kích thích trẻ hứng thú tham gia vào các hoạt tạo hình của trẻ; giải pháp mang tính khả thi cao, không tốn kém chi phí nhiều, dễ dàng vận dụng và đạt hiệu quả trong việc tổ chức hoạt động tạo hình có khả năng áp dụng với tất cả các trường mầm non, mang lại sự hứng thú tích cực hoạt động, tăng tính kiên trì, hợp tác chia sẻ, làm việc theo nhóm với bạn. Vì vậy biện pháp này có thể áp dụng cho các trường mầm non trong thành phố và các huyện trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. 7.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của sáng kiến Qua việc áp dụng “Một số biện pháp ứng dụng giáo dục STEAM trong hoạt động tạo hình cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi B2, Trường Mầm non Trần Nguyên Hãn” đã đem lại nhiều hiệu quả và lợi ích về kinh tế và xã hội: * Hiệu quả kinh tế: Việc ứng dụng giáo dục STEAM vào hoạt động tạo hình trong trường mầm non không chỉ mang lại lợi ích về mặt giáo dục mà còn có giá trị kinh tế lâu dài. Giáo dục STEAM khuyến khích sử dụng vật liệu tái chế, tiết kiệm chi phí và bảo vệ môi trường, từ đó góp phần xây dựng một nền kinh tế bền vững và sáng tạo ngay từ cấp học mầm non. * Hiệu quả về xã hội: Thông qua các hoạt động tích hợp giữa khoa học, công nghệ, kỹ thuật, nghệ thuật và toán học, trẻ được phát triển tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề 17 và làm việc nhóm ngay từ nhỏ. Những kỹ năng này giúp hình thành nền tảng vững chắc cho nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai, góp phần nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia. * Cam kết: Chúng tôi cam đoan những điều khai trên đây là đúng sự thật và không sao chép hoặc vi phạm bản quyền. Xác nhận của cơ quan, đơn vị Tác giả sáng kiến Hoàng Thị Thủy
File đính kèm:
skkn_mot_so_bien_phap_ung_dung_giao_duc_steam_trong_hoat_don.pdf