SKKN Một số giải pháp tích hợp phương pháp giáo dục steam vào hoạt động giáo dục cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 trường mầm non Tân Tiến – TPBG
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "SKKN Một số giải pháp tích hợp phương pháp giáo dục steam vào hoạt động giáo dục cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 trường mầm non Tân Tiến – TPBG", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số giải pháp tích hợp phương pháp giáo dục steam vào hoạt động giáo dục cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 trường mầm non Tân Tiến – TPBG
Mẫu 02/SK CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: “Một số giải pháp tích hợp phương pháp giáo dục steam vào hoạt động giáo dục cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi A3 trường mầm non Tân Tiến – Thành phố bắc giang” 2. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: 11/09/2023 3. Các thông tin cần bảo mật: Không 4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm. Trong nội dung sáng kiến của mình, tôi đã chỉ ra những thực trạng còn tồn tại trong việc tích hợp phương pháp giáo dục steam vào hoạt động giáo dục cho trẻ 5 - 6 tuổi trong trường mầm non như: - Giáo viên mới hiểu sơ qua về phương pháp steam, chưa hiểu hết về bản chất của phương pháp steam. - Đồ dùng cho trẻ chưa phong phú, chưa nhiều nguyên liệu mở để kích thích tính tò mò, sáng tạo của trẻ. - Trong các hoạt động trẻ chưa chủ động tích cực còn ỉ lại vào sự hướng dẫn của cô giáo, chưa chủ động đưa ra được ý tưởng của mình. - Phương pháp giảng dạy của giáo viên còn theo lối mòn là truyền đạt kiến thức chưa đặt ra vấn để để phát huy khả năng sáng tạo của trẻ - Do là phương pháp dạy học mới nên cần tuyên truyền phối hợp với phụ huynh để phát triển khả năng tích cực chủ động sáng tạo của trẻ và huy động phụ huynh ủng hộ nguyên liệu cho trẻ tham gia các hoạt động. 5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến: Việc áp dụng các giải pháp trong sáng kiến là rất cần thiết. Bởi tích hợp giáo dục STEAM cho trẻ mầm non lựa chọn phương pháp giáo dục tốt nhất cho giai đoạn phát triển đầu đời của trẻ: - Cho trẻ cơ hội học tập và trải nghiệm, ứng dụng kiến thức và kỹ năng vào thực tế để tạo ra các sản phẩm có nghĩa. - Khuyến khích trẻ khám phá, tìm tòi: Trẻ học, sử dụng vốn từ và thuật ngữ khoa học đơn giản về các lĩnh vực khoa học - công nghệ - kỹ thuật - nghệ thuật - toán học. Trẻ huy động tất cả các giác quan để quan sát và thử nghiệm với các hiện tượng khoa học. Trẻ thảo luận về các khái niệm khoa học trong các cuộc trò chuyện hàng ngày. Trẻ được sử dụng các dụng cụ đơn giản để quan sát sự vật và hiện tượng khoa học. Trẻ thu thập dữ liệu và thuyết trình - Phát huy năng lực tư duy sáng tạo, tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề. 2 - Khơi dậy niềm yêu thích của trẻ, là tiền đề thuận lợi cho các bậc học tiếp theo. 6. Mục đích của giải pháp sáng kiến. Tích hợp phương pháp giáo dục STEAM trong hoạt động giáo dục cho trẻ nhằm giúp trẻ phát huy tính sáng tạo, tò mò, ham hiểu biết về thế giới xung quanh và mạnh dạn tự tin trong mọi hoạt động. - Giúp giáo viên hiểu rõ hơn về steam và áp dụng phương pháp giáo dục tiên tiến, không áp đặt trẻ theo khuôn mẫu không bắt buộc trẻ làm theo ý của cô và tạo cơ hội cho trẻ được tìm tòi khám phá tự giải quyết vấn đề. - Có kế hoạch cụ thể rõ ràng phù hợp với nhận thức của trẻ trong lớp. - Giúp trẻ tích cực hứng thú tham gia vào mọi hoạt động nhóm, hoạt động cá nhân giúp trẻ thỏa sức sáng tạo. - Trẻ đóng vai trò trung tâm, trong mọi hoạt động, trẻ được tự do thể hiện khả năng, thỏa sức sáng tạo với những nguyên vật liệu mở để tạo ra những sản phẩm mang đậm phong cách riêng của mình. - Trẻ được tự tìm tòi khám phá trong mọi hoạt động. - Phụ huynh luôn sát sao quan tâm đến con em, cập nhật những phương pháp dạy con tiên tiến nhất và kết hợp cùng nhà trường trong việc chăm sóc giáo dục trẻ. 7. Nội dung: 7.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến. Để giúp trẻ hoạt động chủ động tích cực sáng tạo. Việc tích hợp phương pháp STEAM vào hoạt động giáo dục bản thân tôi đã mạnh dạn đề ra một số biện pháp như sau: 7.1.1. Giải pháp 1: Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ: Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân là điều đặt lên hàng đầu đối với mỗi giáo viên. Muốn thực hiện được điều đó mỗi giáo viên phải tự tìm tòi sách báo và các phương tiện thông tin đại chúng để trau dồi kiến thức. Bản thân tôi phải tự tìm hiểu rõ ý nghĩa, lợi ích của phương pháp đem lại cho trẻ, lựa chọn, áp dụng những yếu tố phù hợp với lứa tuổi mình đảm nhận từ đó lựa chọn các hoạt động tổ chức phù hợp và đạt hiệu quả giáo dục. Là một giáo viên được tham gia vào lớp bồi dưỡng chuyên đề “Phương pháp tiếp cận học qua chơi và ứng dụng STEAM trong tổ chức các hoạt động giáo dục theo chương trình giáo dục mầm non”. Bản thân tôi luôn ao ước đem phương pháp mới này tới cho trẻ lớp mình bởi tính ưu việt, hiệu quả của phương pháp mang lại. Tôi luôn tìm tòi, học hỏi, quan sát để nắm được những nhu cầu, mong muốn của trẻ từ đó nghiên cứu, áp dụng những phương pháp giáo dục vào trong lớp mình một cách hợp lí và hiệu quả. Tôi luôn luôn nâng cao ý thức trách nhiệm của mình đưa các hình thức, nội dung mới trong việc giáo dục nhằm tạo môi trường thân thiện, gần gũi trong cuộc sống của trẻ và giúp trẻ trở thành những người công dân toàn cầu trong tương lai. BM-SK02 3 Hình ảnh giáo viên tập huấn áp dụng phương pháp steam Tôi cảm thấy đây là một phương pháp có nhiều hình thức kết hợp rất hay và sáng tạo. Chính vì vậy, tôi đã tham gia vào các lớp tập huấn, được tham quan học tập các bạn đồng nghiệp để trau dồi thêm kiến thức cho mình. Ngoài ra tôi còn tích cực nghiên cứu sách báo, sưu tầm các loại tranh ảnh, xem các kênh truyền hình, truy cập mạng để có vốn kiến thức về STEM - STEAM được đầy đủ và phong phú để ứng dụng vào hoạt động khám phá cho trẻ được tốt hơn. Tôi luôn có ý thức học hỏi những người đi trước, nhằm trau dồi kiến thức, học những điều hay, điều mới lạ để áp dụng và thực hiện dạy trẻ có hiệu quả nhất với trẻ. Tôi tự nhủ mình phải trân trọng và phát huy được những phương pháp tiên tiến trong hoạt động giáo dục đồng thời không ngừng học tập hơn nữa để áp dụng những phương pháp dạy học tiên tiến nhất đến với trẻ. 7.1.2. Giải pháp 2: Lập kế hoạch Lập kế hoạch là quá trình xây dựng các mục tiêu và là cách cách tốt nhất để thực hiện các mục tiêu đã đề ra. Lập kế hoạch có vai trò rất quan trọng nếu chúng ta không biết tự lập kế hoạch cho bản thân mình thì chúng ta không thể xác định được rõ mục tiêu của chúng ta cần phải đạt tới. Không có kế hoạch chúng ta sẽ không biết phân chia thời gian hợp lý, mà để nó trôi đi một cách vô ích và thực hiện một cách thụ động trước sự thay đổi của môi trường xung quanh. Vậy nên việc lập kế hoạch là rất quan trọng. Lập kế hoạch là cơ sở mục đích đi đến thành công. Việc lập kế hoạch phải dựa kế hoạch năm, kế hoạch chủ đề. Dựa vào nội dung đó để thiết lập, tích hợp phương pháp STEAM với môi trường học tập phù hợp với chủ đề và phù hợp với địa điểm tổ chức hoạt động. Muốn thực hiện các hoạt động một cách có khoa học và có hiệu quả bản thân tôi trước hết lập ra kế hoạch cho mình. Năm học này tôi được phân công phụ trách lứa tuổi mẫu giáo 5 tuổi căn cứ dựa vào nội dung kế hoạch giáo dục của nhà trườngvà dựa vào nhận BM-SK02 4 thức của trẻ lớp 5TA3, tôi đã thiết kế những hoạt động trải nghiệm khoa học nằm trong nội dung chương trình để tích hợp STEAM giúp trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo, chủ động hơn. Với mỗi chủ đề trong năm, tôi đã tạo dựng các môi trường học tập phù hợp với nội dung của chủ đề, bên cạnh tôi mạnh dạn đưa dự án vào trong hoạt động giáo dục của chủ đề nhằm tạo cơ hội cho trẻ hoạt động cũng như giúp trẻ hào hứng và hoạt động một cách tích cực khi tham gia vào chủ đề. Tôi lựa chọn 1-2 hoạt động phù hợp với đặc điểm của trẻ lớp mình. Các đề tài được lựa chọn vận dụng tại lớp 5 tuổi A3 năm học 2023-2024 STT Tháng Đề tài 1 Tháng 9 Bé vui đến trường Thiết kế đèn trung thu 2 Tháng 10 Trang trí bàn tiệc sinh nhật 3 Tháng 11 Thiết kế bưu thiếp tặng cô Bé tập làm chổi rơm 4 Tháng 12 Làm chong chóng Làm cơm cuộn 5 Tháng 01/2024 Những quả trứng ngộ nghĩnh Tạo hình con vật từ lá cây 6 Tháng 02/2024 Tạo hình hoa từ các nguyên liệu. 7 Tháng 03/2024 Làm bè nổi Thiết kế chiếc ô tô mơ ước 8 Tháng 4/2024 Làm ông mặt trời từ các nguyên liệu thiên nhiên. 9 Tháng 5/2024 Trang trí ảnh Bác. 7.1.3. Giải pháp 3: Tạo môi trường hoạt động cho trẻ. Muốn trẻ có hứng thú và phát huy tính tích cực thì cần môi trường bắt mắt với trẻ đúng với tiêu chí lấy trẻ làm trung tâm - Trường học xanh - sạch - đẹp - an toàn - thân thiện. Các góc chơi bày biện ngăn lắp với đồ dùng đồ chơi đa dạng và phong phú. Góc STEAM được thiết kế ở trong lớp có góc riêng. Tôi đã giành ra một góc nhỏ trong lớp để xây dựng và trang trí cho trẻ hoạt động góc STEAM. Vì STEAM là sự kết hợp của các lĩnh vực: khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học chính vì vậy khi xây dựng góc STEAM các đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu để trang trí góc chính là những nguyên liệu mang tính: khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán như là: ghép nút, kéo, ống nước, băng dính các loại, cưa trẻ em, búa trẻ em, kìm, kính chịu lực, kính lúp, thước dây, ghim... Để có những đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu phong phú bản thân tôi đã sưu tầm mang đến rất nhiều đồ BM-SK02 5 dùng như: phễu, chai lọ có ml, đồng hồ, điện thoại, bàn phím máy tính, con chuột máy tính Kính bảo hộ dành cho trẻ em, súng bắn keo nhiệt độ thấp, dao cắt bìa cứng (dành cho trẻ), thước dây, thước bọt nước, thước kẻ, bút lông, kéo, nhíp, kính lúp, ống nhòm, đèn pin, phễu, kẹp tài liệu, ghim bấm, kính chống vỡ, máy bấm giờ, lọ thuốc nhỏ mắt, cốc đo thể tích, khay, nam châm, cân, bóng, ống nhựa, ròng rọc, khay đá, búa trẻ em, kìm, tua vít (các kích cỡ), dây điện . - Góc xây dựng: Gậy thủ công, tăm, ống hút, tấm cách nhiệt cách âm, bìa cattong cứng, cây cọ ống, bánh xe, mảnh gỗ nhỏ, ống cuộn gỗ, cốc nhựa, đĩa giấy, đũa và que xiên gỗ, que kem, phao bần, lego. - Đồ dùng để kết nối góc nghệ thuật: Băng dính (băng ngăn cách, băng keo dày, băng dính trong, băng dính điện, băng dính giấy), ghim và bấm ghim, hồ dán, hồ khô, đinh không mũi, dây, chỉ, dây bện, dây điện, keo gắn bìa, khóa dán Velcro, kẹp kim loại, kẹp phơi quần áo, dây thun. - Đồ dùng để chạm trổ và đúc khuôn: Đất sét, chất dẻo hóa học, đất nặn, mẫu vật, khuôn đúc, dụng cụ để chạm, đục đẽo - Đồ dùng để trộn, rèn kỹ năng ở góc phân vai: Cốc, bát, đũa, thìa, bình đựng chất lỏng, thìa, phin lọc cà phê, màu thực phẩm, một số vật liệu nấu ăn (dấm, baking soda, muối, bóng bay, keo sữa, bột ngô để tạo ra các chất trùng hợp như gak, viên nhựa dẻo, chất lỏng hóa rắn. - Đồ dùng để trang trí: Quả bông sắc màu, lông gà, mắt giả, hình dán, bột nhũ, bọt biển, vòng hạt, kẽm nhung, kim sa, giấy màu, giấy nhăn - Đồ dùng với vải và các sản phẩm dệt may: Chỉ dây, chỉ màu, kim mạng, vải bạt, khung cửi, máy dệt, cúc, chỉ thêu, vải nỉ, máy khâu. - Đồ dùng để viết hoặc vẽ: Bút chì, bút sáp màu, bút dạ, bút chì màu, bút viết, bảng mica cá nhân, giấy trắng, màu nước - Đồ phế liệu: các loại vỏ hộp bánh, kẹo, lõi giấy, vỏ hộp sữa các loại, giấy nilong, đồ dùng sinh hoạt, đồ điện tử - Nguyên vật liệu thiên nhiên: Vỏ ốc, vỏ sò, các loại lá cây, hoa, quả, hạt Muốn trẻ được chơi tích cực, chơi sáng tạo gây ấn tượng và tạo hứng thú cho trẻ tôi đã tạo góc chuyên STEAM. Ở đây, trẻ được tiếp xúc với những nguyên liệu mới, được khám phá và thiết kế, thi công các sản phẩm của mình một cách khoa học, được trải nghiệm các thí nhiệm và được thực hành. Ngay từ BM-SK02 6 đầu tôi thiết kế góc steam tại lớp. Góc chơi giúp trẻ chủ động tìm kiếm đồ dùng khi cần thiết để hoàn thiện sản phẩm một cách dễ dàng. Môi trường lớp học được trang trí theo phương pháp steam Ngoài ra nhà trường tôi còn đầu tư một phòng steam cho trẻ hoạt động. Khi có môi trường thì tạo điều kiện để trẻ phát triển tư duy. Trong các hoạt động học trẻ em được học cách quan sát, phân tích và đưa ra kết luận theo kiểu tư duy quy nạp. Hoặc trẻ còn được học đi từ những định luật, quy luật để rút ra những phán đoán và lời giải cho từng tình huống cụ thể theo kiểu tư duy diễn dịch. Trong các hoạt động giáo dục khoa học trải nghiệm trẻ được tương tác, trải nghiệm, trẻ có thể đến phòng thí nghiệm... để tìm hiểu, phân tích, và tương tác với những người có chuyên môn. Sự háo hức, say sưa, quên hết mọi thứ xung quanh chỉ để tập trung vào cái điều mình mong muốn đó cũng chính là những phẩm chất của những nhà khoa học thực thụ. Trẻ em rất cần những môi trường giáo dục tốt để được tiếp tục phát triển những phẩm chất ấy. BM-SK02 7 Hình ảnh phòng học steam BM-SK02 8 7.1.4. Giải pháp 4: Xây dựng kế hoạch ứng dụng STEAM vào các hoạt động cho phù hợp với trẻ. Để tiếp cận với phương pháp giáo dục STEAM và với thực tế tình hình của nhà trường, của lớp tôi nhận thấy việc triển khai các dự án trải dài trong nhiều tuần, theo tháng là chưa khả thi vì kỹ năng của trẻ như kỹ năng Khoa học, kỹ năng Công nghệ, kỹ năng Kỹ thuật và kỹ năng Toán học còn rất hạn chế. Công tác bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên cũng chưa đi sâu vào việc dạy học dự án. Do vậy, tôi lựa chọn thực hiện các bài học 5E đơn lẻ vào các tháng. Nội dung của một bài học 5E gồm có đầy đủ từ E1 đến E5 trong đó: E1: thu hút, E2: khám phá, E3: giải thích, E4: mở rộng, E5: đánh giá. Mỗi tháng áp dụng 1 đến 2 bài học 5E. Sau khi hoàn thành bồi dưỡng, tôi đã tiến hành xây dựng kế hoạch để thực hiện. Kế hoạch giáo dục của lớp đã được lên dự kiến từ đầu năm học với 35 tuần và bám theo chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo về yêu cầu kiến thức, kỹ năng cần đạt của lứa tuổi trẻ 5 tuổi lớp mình. Do đó, để xây dựng được các bài học 5E lồng ghép vào kế hoạch đã được xây dựng, tôi cũng gặp không ít khó khăn khi lựa chọn các bài học 5E để vận dụng mà vẫn tạo được sự liên kết, không gây nên sự xáo trộn lớn trong giảng dạy. Từ các chủ đề - sự kiện đã được xây dựng thành phiên chế và được Ban giám hiệu phê duyệt, tôi suy nghĩ tìm tòi ra các bài học gắn liền với sự kiện đó. Ví dụ như tháng 11 có sự kiện ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, tôi lựa chọn bài học 5E cắm giỏ hoa. Trẻ tạo ra sản phẩm là những giỏ hoa xinh xắn, tặng các cô giáo của mình. Kích thích giá trị yêu thương về đồ dùng của trẻ. Tôi tận dụng các đồ dùng cho trẻ tạo ra để cho trẻ hoạt động vào các giờ học “Thiết kế gậy bông” Sản phẩm ứng dụng vào tiết thể chất trẻ làm đường để đi hay các ô vuông để bật. Hay như tháng 1 có sự kiện lớn là gày tết Nguyên đán, tôi cho trẻ thực hiện bài học 5E trải nghiệm gói bánh trưng ngày tết. Trẻ rất hào hứng tham gia bài học và thỏa sức sáng tạo ra sản phẩm của nhóm mình và chào đón ngày tết cổ truyền của dân tộc với tâm thế háo hức, vui mừng. Tôi đã lựa chọn những bài học 5E phù hợp để lồng ghép vào trong các tuần của tháng một cách hiệu quả nhất, mỗi tuần lồng ghép một bài học 5E phù hợp. Các bài học 5E này được lồng ghép vào tất cả các hoạt động xoay quanh tuần đó và để thực hiện ứng dụng có hiệu quả tôi đã lựa chọn nội dung tích hợp hoạt động STEAM phù hợp cho từng hoạt động như sau. * Giờ trò chuyện sáng: Để thực hiện hoạt động được tốt thì trong bài học phải thực hiện tốt vì vậy tôi luôn chia nhỏ các E ra để thực hiện vì trẻ bước đầu được làm quen với phương pháp STEAM nên trẻ còn nhiều bỡ ngỡ, lúng túng. Thường thì giờ trò chuyện buổi sáng chính là giờ để tôi thực hiện E1 trong bài học 5E. E1 trong bài BM-SK02 9 học 5E là thu hút trẻ đến đề tài tôi sẽ thực hiện trong bài học 5E. Tôi thu hút trẻ bằng nhiều cách: có thể bằng video, bằng hình ảnh, nghe kể chuyện hay sử dụng tình huống có vấn đề... VD: Với đề tài: “Trải nghiệm gói bánh trưng ngày tết” tôi thu hút trẻ bằng hình thức. Tôi đưa ra nguyên liệu như: Lá bánh, gạo nếp, nạt, đỗ xanh... cho trẻ phán đoán từ việc sờ, nhìn cho trẻ lau lá và trải nghiệm gói để trẻ nắm được quy trình một cách trực tiếp nhất từ đó tự tiếp thu vốn kiến thức và rút ra kinh nghiệm cho mình. (Hình ảnh gói bánh trưng ngày tết) * Hoạt động học: Phương pháp giáo dục STEAM có thể ứng dụng cho rất nhiều các môn học như Tạo hình, Khám phá, Toán, Âm nhạc, thể chất... mục đích chính là trẻ được tiếp thu kiến thức thông qua các hoạt động chơi mà học, học mà chơi, từ đó phát huy tối đa những khả năng tư duy, sáng tạo và những kỹ năng của con người Khi đã lựa chọn được các bài học 5E phù hợp với các tháng, tôi sẽ tiến hành lựa chọn các hoạt động phù hợp để thực hiện và lồng ghép các bước từ E1 đến E5 vào để tổ chức. Trong từng hoạt động cụ thể cần linh hoạt vận dụng phương pháp giáo dục STEAM để đạt được hiệu quả cao nhất. Tùy theo những đề tài khác nhau thì cách thức tiếp cận và tổ chức cho trẻ là hoàn toàn khác BM-SK02 10 nhau. Điều quan trọng là làm sao để trẻ cảm thấy hứng thú với đề tài đang được học. Điều này sẽ kích thích sự khám phá, tìm tòi xuất phát từ nhu cầu của bản thân trẻ và hứng thú hơn nữa khi trẻ được khám phá bằng chính những trải nghiệm trực tiếp của mình, khiến cho bé nhớ lâu hơn và cảm thấy yêu thích việc học tập. Ví dụ, 1giáo án bài soạn với bài học 5E - Thiết kế chiếc ô tô mơ ước, với hoạt động Khám phá, trẻ sẽ được khám phá các chất liệu có thể hoặc không thể làm được chiếc ô tô đạt được các tiêu chí và yêu cầu mà cô và trẻ đã đề ra: Hoạt động Toán: trẻ sẽ được đo, đếm, nhận biết màu sắc, hình dạng....: Làm sao để ô tô chạy được, các thông tin liên quan đến chiếc chiếc ô tô mà trẻ đã thiết kế. Trẻ sẽ được thiết kế sản phẩm bằng bản vẽ, được thực hiện các thao tác, kỹ năng để tạo nên chiếc ô tô mơ ước như bản thiết kế. Tôi xây dựng bài soạn đảm bảo theo chuẩn khung bộ giáo dục như sau: 1. Ổn định tổ chức – Gây hứng thú * E1: Gắn kết - Câu đố! Xe gì bốn bán Mà chạy bon bon Còi kêu píp píp Đó là xe gì? - Vậy bây giờ tất cả chúng ta hãy cùng nhắm mắt lại và cùng tưởng tượng nếu hiện tại bây giờ trên tay chúng ta đều có chiếc xe ô tô để chơi và và chiếc xe đó chạy được thì chúng mình cảm thấy thế nào nhỉ? (mở nhạc nhẹ nhàng, khi trẻ mở mắt ra thì sẽ thấy xe ô tô xuất hiện .) =>Trẻ nói về cảm nhận của trẻ. 2. Phương pháp và hình thức tổ chức: * Quan sát tranh mẫu - đàm thoại, giao nhiệm vụ * E2: Khám phá - khảo sát. - Các con có biết ô tô có cấu tạo như thế nào không nhỉ? - Ô tô đi được là nhờ vào gì? - Cho trẻ về 3 nhóm và cùng nhau suy nghĩ, thảo luận và nêu ra ý kiến của mình bằng cách ghép các hình vẽ, sơ đồ hay ký hiệu do trẻ tự thảo luận chọn với nhau. - Cô cho trẻ chia nhóm và tự thảo luận về chiếc ô tô theo kinh nghiệm, hiểu biết mà nhóm trẻ đã thảo luận và lên trình bày. - Cho trẻ học cách liên tưởng giống chiếc ô tô thật. * E3: Giải thích => ô tô là một món đồ chơi vô cùng thú vị phải không? Khi nhìn ô tô đồ chơi chạy được khiến cho chúng ta cảm thấy vui vẻ, thích thú, thấy yêu cuộc BM-SK02 11 sống hơn. Chiếc ô tô giúp ích gì cho chúng ta? Ô tô để phục vụ cho cuộc sống của chúng mình nữa đấy. - Hưởng ứng chương trình Tôi yêu Việt Nam hôm nay cô và các con sẽ làm những chiếc Ô tô mơ ước nhằm lan tỏa yêu thương và chắp cánh ước mơ cho các bạn nhỏ thành sự thật nhé. Hôm nay các con cùng nhau làm những chiếc ô tô thật đẹp để tham gia chương trình nhé. - Để làm ra được ô tô chay được chúng ta cần đảm bảo yêu cầu sau: thân xe, trục xoay, bánh xe... - Con có thể chia sẻ cách làm ô tô của con cho cô và các bạn được không? => Ô tô được làm ra từ rất nhiều nguyên vật liệu khác nhau và cách làm và trang trí cũng khác nhau. Tùy vào ý tưởng của mỗi người. Nhưng khi làm ô tô phải đảm bảo cho ô tô chạy được thì khi làm chúng mình phải xếp các bánh xe thẳng hàng, phải có trục quay ở giữa thì khi có lực tác động lên xe chạy được. Để chiếc ô tô thêm đẹp và sinh động hơn thì chúng ta có thể tô màu, dán, vẽ trang trí theo ý thích của chúng mình lên nhé. * Cô thực hiện mẫu: Cô có 1 số hướng dẫn về cách làm ô tô ở nhiều nguyên vật liệu khác nhau các con quan sát quá trình cô thực hiện nhé. - Cô đã tìm và chuẩn bị được 1 số nguyên vật liệu để làm ô tô, bây giờ các con hãy cùng nhau làm ra những chiếc ô tô thật đẹp nhé. *Trẻ thực hiện - E4: Củng cố - Cô quan sát. Hỗ trợ trẻ. * Trưng bày sản phẩm E5: Đánh giá kết quả - Con thích chiếc ô tô nào nhất? - Khi thực hiện con có gặp những khó khăn nào ko? - Để làm được ô tô này con đã làm như thế nào? - Con đặt tên cho chiếc ô tô của mình là gì? Con tặng sản phẩm cho ai? - Cô giáo nhận xét. 3. Kết thúc - Nhận xét tuyên dương. Trong từng hoạt động cụ thể cần linh hoạt vận dụng phương pháp giáo dục STEAM để đạt được hiệu quả cao nhất. Tùy theo những đề tài khác nhau thì cách thức tiếp cận và tổ chức cho trẻ là hoàn toàn khác nhau. Sau đây là một ví du cụ thể tôi đã tiến hành. + Hoạt động khám phá: - Các tiết học khám phá thông thường thì: + Trẻ khám phá được trên định hướng của cô + Chưa thể hiện được sự chủ động + Giáo viên đặt câu hỏi + Trẻ luôn đóng vai trò là người trả lời. BM-SK02 12 - Còn về phương pháp giáo dục STEAM là sự tích hợp: + Trong hoạt động khám phá trẻ chủ động hơn + Trẻ được thoải mái không bị gò bó, trẻ về các nhóm quan sát thảo luận, xem, sờ mó, nếm + Trẻ tự đặt câu hỏi truy vấn với nhau để giải đáp vấn đề. Chính vì vậy khi được hoạt động STEAM thì trẻ đạt được hiểu quả học tập rất cao. VD: “Thiết kế bể cá” Trẻ được tìm hiểu quan sát về các loại bể cá khác nhau. Mục đích: Trẻ được khám phá nguyên vật liệu và được vẽ thiết kế. Trẻ biết bể cá phải chứa được nước do nguyên liệu mình lựa chọn, có độ bao kín tốt, không tan trong nước và cách thiết kế kỹ thuật bể phải chắc chắn và nối các mảnh ghép phải khít, cân đối không được để lệch, bị nghiêng, bị đổ. Biết được bể cá có các dạng hình vuông, tròn, lục giác, ô van, chữ nhật... Trẻ tạo nhóm, thiết kế, cho nước vào bể cá và cho thêm cá và rong vào và quan sát xem có bị chảy hay thấm không. Trẻ giải thích được bể cá không bị chảy nước là do nguyên vật liệu, cách gắn kết trùng khít, bể cá càng chắc chắn và càng to thì có thể chứa được nhiều nước và nhiều cá hơn. - Trẻ còn được tự mình phát huy tính sáng tạo vẽ và thiết kế bể cá theo sự hiểu biết và trí tưởng tượng của trẻ. Biết đoàn kết chia sẻ tạo ra sản phẩm + Hoạt động làm quen với toán: Hoạt động cho trẻ làm quen với toán với việc hình thành kĩ năng toán sơ đẳng góp phần đáng kể để trẻ tham gia hoạt động STEAM. Trong mỗi bài học với các khái niệm khác nhau trẻ lại được tham gia các hoạt động vui chơi khác nhau. Cô giáo chọn lựa những nội dung ôn luyện sau tiết học mang tính ứng dụng thực tế như đo, đếm, nhận biết trước sau, phải trái để cho trẻ biết cách sử dụng các khái niệm toán khi giải quyết vấn đề để tạo ra sản phẩm trong hoạt động STEAM. VD: Thiết kế chong chóng: Cô và các nhóm cùng nhau bắt tay để thực hiện “đề tài chong chóng yêu thương”. Trẻ bàn bạc, phân công nhau từng phần của công việc: Cắt giấy theo đường thẳng đã kẻ trước, trẻ làm lại cách đặt thước, cách đo, trẻ phải đếm xem 1 chong chóng cần có bao nhiêu thanh giấy, bao nhiêu ống hút, phải đục lỗ trẻ ôn trên dưới... Trẻ sử dụng nguyên vật liệu mình tìm kiếm được cùng với các nguyên vật liệu tạo hình để trang trí cho chong chóng theo sở thích của từng thành viên trong nhóm. Trong quá trình làm trẻ phải tự tính toán và tìm kiếm những nguyên vật liệu phù hợp với mong muốn mà trẻ dự định làm. Tất cả những điều đó đều đòi rèn cho trẻ kỹ năng tính toán, so sánh, đo độ dài, độ lớn, chiều cao... kỹ năng đếm, kỹ năng sắp xếp... BM-SK02 13 + Hoạt động tạo hình: Đây là bước cuối cùng trong bài học STEAM (GDP). Hoàn thiện sản phẩm theo bản thiết kế của bài học trước, sản phẩm tạo ra trong tiết học tạo hình có tính ứng dụng trong thực tế. Ví dụ Tiết “Thiết kế cù bông thể dục” cô giao nhiệm vụ trong nhóm trẻ bằng cách cho trẻ được xem những video về cù thể dục, cù thể dục có tác dụng gì?, các con cảm thấy như nào? con mong muốn điều gì khi có những chiếc cù bông thể dục này? Hoạt động tạo hình là qua trình trẻ chơi sáng tạo với vô vàn nguyên liệu, len, ống ken điện, ống hút, dây ni nông, ống nước,...điều này tạo cơ hội cho trẻ biết sử dụng phối hợp với các nguyên liệu khi tạo ra sản phẩm, đây là tiền đề của trẻ biết cách kết hợp các nguyên liệu bất kỳ mà trẻ thu lượm được khi tham gia các hoạt động của tiết trước. + Hoạt động phát triển thể chất: Hoạt động thể chất là nơi cho trẻ trải nghiệm, sử dụng các đồ dùng của mình tạo ra để sử dụng vào thực tế từ đó trẻ rút ra kinh nghiệm cho mình sủa sai. Ví dụ: Cù bông có thể xếp thành con đường thẳng, đường zích zắc, ghép thành các ô để bật nhảy, ghép thành con suối, vật cản.... Hình thành cho trẻ tư duy, kỹ năng tự phục vụ cao, phát huy khả năng sáng tạo, áp dụng đồ dùng vào thực tế. Trẻ tạo mô hình từ những đồ dung trẻ ứng dụng steam. Tất cả những câu chuyện trong chương trình giáo dục cho trẻ 5 tuổi đều được chọn lọc và mang ý nghĩa giáo dục cho trẻ. Ở mỗi câu chuyện đều có thể giáo dục cho trẻ tình yêu thiên nhiên, yêu gia đình và đây là cơ hội để cô khơi gợi lên cảm xúc của trẻ, cho trẻ mong muốn được thể hiện tình cảm của mình thông qua việc tạo ra những sản phẩm phù hợp theo nội dung của từng đề tài mà cô giáo mong muốn. Những câu chuyện mang tính giải thích hiện tượng khoa học mang lại cho trẻ những trải nghiệm, sự tò mò thú vị và cơ hội để trẻ mang những kiến thức đó BM-SK02 14 vào các hoạt động khác để trải nghiệm: “Quả bầu tiên – Hai anh em” Kết thúc câu chuyện là hoạt động Reo hạt giống” vô cùng thú vị ở vườn trường. Hoạt động khác: * Hoạt động góc: Tại lớp tôi đã tiến hành thiết kế và setup 1 góc STEAM nhỏ tại lớp. Tại góc này, tôi cho trẻ trải nghiệm các hoạt động khác nhau, đó chính là những kỹ năng nền cần trang bị cho trẻ trong các bài học 5E . VD: Tháng 11 gắn liền với chủ đề chính là Ngày nhà giáo Việt Nam, thì trong tuần thực hiện đề tài, các góc sẽ thiên về các hoạt động trải nghiệm như làm gấp hoa, cắt hoa, cắm hoa, làm bưu thiếp có liên quan chặt chẽ tới đề tài “Cắm giỏ hoa” tặng cô. Tháng 12 với chủ đề chính là nghề nghiệp thì thiên về phần kỹ thuật như tháo, lắp ráp.... Cũng trong tháng 12, ở góc xây dựng trẻ tự lắp ghép thiết kế các kiểu nhà từ ghép nút mà trẻ đã từng thấy hay trong ý tưởng của trẻ. Từ những ngôi nhà đó trẻ sắp xếp tạo nên một không gian có rất nhiều kiểu nhà đa dạng. Tất cả trẻ đều có cơ hội để thể hiện, giới thiệu về kết quả của mình khi tham gia đề tài. Hình ảnh trẻ chơi ở góc * Hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều: Cho trẻ thực hiện các thí nghiệm, trẻ quan sát, phán đoán kết quả thí nghiệm theo kinh nghiệm của trẻ, cho trẻ thực hiện thí nghiệm vật chìm vật nổi, sự đổi màu của nước, hay quan sát cây cối, quan sát so sánh sự lớn lên của các loại cây rau các hiện tượng tự nhiên để trẻ rút ra kết luận, giới thiệu về hiện tượng khoa học của thí nghiệm. Ví dụ: Thông qua các hoạt động quan sát cây trên sân, hay đi bộ trẻ sẽ được tự do khám phá mọi thứ trên hành trình trải nghiệm. Giáo viên của con sẽ hỗ trợ trong việc chuẩn bị thêm những vật dụng như 1 chiếc túi nhỏ, 1 chiếc giỏ nhựa để con có thể thu nhặt lá, sỏi, viên đá những thứ thường thấy hay trẻ được thu hoạch rau cùng các bác cấp dưỡng.... BM-SK02 15 Tùy theo mục đích của từng tháng, tuần và nội dung của hoạt động, giáo viên cho trẻ xem hình ảnh minh hoạ sinh động, các video clip về cấu tạo, mục đích sử dụng cách chơi, các cách để tạo ra sản phẩm. Hình ảnh trẻ được trải nghiệm ngoài trời 7.1.4. Giải pháp 4: Tích hợp phương pháp giáo dục STEAM vào hoạt động khám phá - trải nghiệm cho trẻ. Hoạt động khám phá - trải nghiệm không chỉ giúp trẻ được tiếp xúc, tìm tòi, khám phá môi trường tự nhiên và môi trường xã hội mà còn giúp trẻ lĩnh hội những kiến thức sơ đẳng, những hiểu biết, những kinh nghiệm để trẻ học cách làm người. Hoạt động này giúp trẻ sử dụng tổng hợp các giác quan: Nghe, nhìn, chạm, ngửi để có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đã tiếp cận được lâu hơn giúp trẻ có thể tối đa hóa khả năng sáng tạo, tính năng động và thích ứng. Trẻ được trải qua quá trình khám phá kiến thức và tìm giải pháp, từ đó giúp phát triển năng lực cá nhân và tăng cường sự tự tin. Khi trẻ được chủ động tham gia tích cực vào quá trình hoạt động, trẻ sẽ có hứng thú và chú ý hơn đến những điều được tiếp cận. Khám phá - Trải nghiệm mang lại nguồn biểu tượng vô cùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, từ môi trường tự nhiên (cỏ cây, hoa lá, chim...) đến môi trường xã hội (công việc của mỗi người trong xã hội, mối quan hệ của con người với nhau...) chính vì vậy sẽ phát triển ở trẻ năng lực quan sát, khả năng phân tích, so sánh, tổng hợp... nhờ vậy khả năng cảm nhận của trẻ sẽ nhạy bén, chính xác, những biểu tượng, kết quả trẻ thu nhận BM-SK02 16 được trở nên cụ thể, sinh động và hấp dẫn hơn. Qua những thí nghiệm nhỏ trẻ được tự mình thực hiện trong độ tuổi mầm non sẽ hình thành ở trẻ những biểu tượng về tinh cảm xã hội chính là cơ sở khoa học sau này của trẻ khám phá tìm tòi. Vậy ứng dụng STEAM vào trong hoạt động này như thế nào để vừa đạt được hiệu quả vừa tạo cơ hội để trẻ được trải nghiệm sáng tạo đó là những trăn trở của giáo viên như tôi. Trong giờ học khám phá trải nghiệm của trẻ, tôi tạo điều kiện để trẻ tri giác, tìm tòi và khám phá đồng thời khéo léo áp dụng phương pháp STEAM vào trong hoạt động. Ví dụ: Sau khi khám phá với những quả trứng xong Tôi hỏi trẻ con sẽ làm gì vỏ trứng ? từ đó kích thích trẻ suy nghĩ làm gì để những vỏ trứng có ích. Lúc này trẻ sẽ tìm được hướng giải quyết đó là đem vỏ trứng đi làm tranh... Hình ảnh trẻ được khám phá trải nghiệm Tại trường tôi khám phá trải nghiệm là một trong những chiến lược quan trọng giúp phát triển tư duy và năng lực của trẻ, các bé không chỉ là học hỏi những kiến thức khoa học qua hình ảnh, lời kể mà còn trực tiếp trải nghiệm, tìm tòi, khám phá những gì bé quan tâm, muốn tìm hiểu. Hoạt động diễn ra đa dạng, như qua sách ảnh, video, thí nghiệm hóa học, thí nghiệm sinh học, ứng dụng khoa học thực tiễn, khoa học thường thức... Các cô giáo gợi ý, giúp trẻ suy nghĩ nhiều hơn về những gì các bé nhìn thấy và đang làm, kích thích trẻ quan sát, xem xét, phỏng đoán và hình thành thói quen hiểu đúng, hiểu chính xác về các hoạt động xung quanh. Một thí nghiệm khác là: Nước, dầu ăn, phẩm màu. Từ những nguyên liệu đơn giản, quen thuộc như dầu ăn, nước và màu thực phẩm, cô giáo đã chỉ dẫn cho cả lớp một số thí nghiệm nhỏ về cấu trúc “Phân tử”. Các bạn được tìm hiểu những điều thú vị, được tận mắt nhìn thấy những chuyển động và biến hóa thú vị của dầu ăn và màu thực phẩm trong nước. Thí nghiệm vật chìm - vật nổi, vì sao vật này thì nổi trên mặt nước, vật kia thì không? Qua thí nghiệm khoa học kết BM-SK02 17 hợp với tranh ảnh và mô hình trực quan, cô giáo đã giải thích rõ ràng, thuyết phục về đặc tính, vai trò của hiện tượng chuyển động phân tử trong cuộc sống hằng ngày. Các con cũng hiểu các đặc tính của các loại chất lỏng khác nhau khi quan sát trực quan mà còn được xem các phim khoa học thú vị, sinh động. Ảnh trẻ được khám phá trải nghiệm vật chìm nổi Khi nhắc đến khoa học, có thể chúng ta sẽ nghĩ đến những gì cao siêu, những phát minh vĩ đại, nhưng bản chất của khoa học là tìm hiểu tất cả những gì thuộc về cuộc sống hằng ngày và thí nghiệm khoa học không chỉ là kiến thức mà qua đó trẻ được học cách tìm hiểu về khoa học và hình thành phản xạ tư duy. Vì thế, khi có thời gian, bố mẹ hãy chơi đùa với các con bằng những thí nghiệm khoa học vui, thú vị, hay giúp con khám phá thêm nhiều điều hấp dẫn, bí mật. Tôi luôn khuyến khích trẻ sáng tạo khi sử dụng đồ chơi, biết chơi thành thạo, sử dụng đồ chơi phù hợp với trò chơi, đặc biệt tôi luôn quan sát, theo dõi trẻ chơi để ghi nhận, động viên trẻ, giúp đỡ trẻ khi gặp khó khăn, đáp ứng nhu cầu của trẻ. Bên cạnh đó tôi luôn hướng trẻ để trẻ nắm chắc kiến thức để sử dụng đúng dụng cụ trực quan, dùng lời nói phù hợp khi đàm thoại với cô hoặc bạn, hoặc cô cần kết hợp những bài thơ, câu đố... thông qua trò chơi giúp trẻ tự khám phá đối tượng...Việc kết hợp giữa các biện pháp làm cho giờ lượng hoạt động khám phá khoa học của trẻ được tốt hơn, cung cấp sự khám phá mở đạt hiệu quả cao hơn. * Hoạt động ở phòng steam Phòng học steam là một trong những nơi giúp hoạt động của trẻ được trở nên sinh động và thú vị. Khác với những chủ đề ở trên lớp học, chủ đề ở không gian phòng học steam chủ yếu khai thác theo sở thích của trẻ... Trẻ được khám phá tìm hiểu sâu kĩ về một vấn đề mà trẻ quan tâm. Dựa vào những hứng thú của trẻ, giáo viên đưa ra các hoạt động ứng dụng STEAM để kích thích sự sáng tạo của trẻ như thiết kế nhà bếp đa năng, làm thành phố thông minh... từ những bản thiết kế trên giấy, trên mô hình Từ đó trẻ đã biến chúng thành những tác phẩm BM-SK02 18 tuyệt vời từ các nguyên vật liệu khác nhau. Các góc được thay đổi để phù hợp với từng chủ đề. Nguồn nguyên vật liệu phong phú, đa dạng kích thích trẻ tham gia vào các góc tại phòng steam. BM-SK02 19 Một số hình ảnh trẻ được hoạt động ứng dụng steam 7.1.6. Giải pháp 6: Phối hợp với phụ huynh Để phụ huynh giúp đỡ, hỗ trợ, hợp tác một các tự giác và có hiệu quả, tôi đã thông qua chương trình giảng dạy đổi mới cho phụ huynh nắm về mục đích, yêu cầu của phương pháp dạy mới, về chương trình ứng dụng công nghệ thông tin qua bảng tuyên truyền của các lớp, của trường, qua các cuộc họp phụ huynh định kỳ, để phụ huynh hiểu được tác dụng của việc dạy đổi mới hình thức tổ chức giáo dục trẻ 5 - 6 tuổi như thế nào? Tôi thông báo với phụ huynh về thời gian biểu của lớp, tuyên truyền nội dung giảng dạy đến phụ huynh, mời phụ huynh tham quan lớp, dự giờ một số BM-SK02 20 tiết dạy, tham quan triển lãm đồ dùng để phụ huynh hiểu từ những khó khăn hạn chế về cơ sở vật chất trang thiết bị để đáp ứng kịp thời cho nhu cầu dạy và học hiện nay. Qua đó vận động phụ huynh tham gia đóng góp ủng hộ thêm các nguồn sách báo tranh truyện, nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương, cây xanh cho trường nhằm thực hiện tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ. Giáo viên tuyên truyền với phụ huynh và PH tham gia ửng hộ nguyên liệu Để làm tốt giải pháp trên, ngoài sự nỗ lực của bản thân còn rất cần đến sự phối hợp chặt chẽ của cha mẹ học sinh cùng nhau chăm sóc giáo dục trẻ giúp trẻ luôn chủ động tích cực trong cuộc sống. Tôi thấy rằng để tích hợp phương pháp giáo dục steam vào hoạt động giáo dục cho trẻ không phải ngày một ngày hai mà cần có giải pháp thực hiện thường xuyên, liên tục với những giải pháp trên tôi đã thu được kết quả đáng mừng trên trẻ lớp 5A3 Trường Mầm non Tân Tiến như sau: * Kết quả của sáng kiến Sau khi áp dụng sáng kiến tôi thấy trẻ tham gia vào các hoạt động, một cách chủ động, tích cực. Trẻ được thực sự thoải mái, tự nhiên, không bị gò bó, áp đặt khi ôn luyện các kiến thức mà trẻ đã học. Trẻ thực sự phát huy khả năng sáng tạo, sự tập trung và say mê trong khi tham gia hoạt động. Bên cạnh đó, trẻ có kỹ năng tư duy, kỹ năng hoạt động nhóm, kỹ năng lựa chọn nguyên liệu, đồ dùng phù hợp với đề tài. Phụ huynh nhiệt tình hơn ủng hộ nguyên vật liệu để đồ dùng hoạt động tạo hình ngày càng phong phú, phụ huynh sát sao quan tâm đến con và luôn đồng hành cùng nhà trường trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ. Trước khi áp dụng Sau khi áp dụng STT Nhận thức, kỹ năng Số trẻ % Số trẻ % Trẻ hoạt động tích cực vào 1 12/26 46.2% 25/26 96.1% hoạt động Kỹ năng sử dụng công 2 13/26 50% 25/26 96.1% nghệ BM-SK02
File đính kèm:
skkn_mot_so_giai_phap_tich_hop_phuong_phap_giao_duc_steam_va.doc