SKKN Biện pháp dạy trẻ kể chuyện diễn cảm cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi (GV: Nguyễn Thị Hoàn - Trường MN Yên Lư)

 MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TRẺ KỂ CHUYỆN DIỄN CẢM
 PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
 Lý do chọn đề tài
 Chúng ta ai cũng biết “Trẻ em là tờ giấy trắng”.Chính vì vậy việc Chăm sóc giáo 
dục trẻ là nhiệm vụ quan trọng nhất. Bởi nó tạo những nền móng đầu đời cho trẻ sau 
này.Và việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua hoạt động kể chuyện diễn cảm sẽ là 
những viên gạch hữu ích giúp cho nề móng đó đó được vững chắc nhất.Để thực hiện và 
phát triển tốt được vốn từ cho trẻ là nhiệm vụ hàng đầu của giáo dục mầm non nên Bác 
Hồ kính yêu của chúng ta đó sớm nhận định ra rằng : “Trẻ em là cáí mầm ,cái bóng của 
dân tộc ,trẻ em có được giáo dục hẳn hoi thì dân tộc mới có thể tự lập ,tự cường được” 
Một trong những bộ môn có sự tác động mạnh mẽ tới sự hình thành và phát triển nhân 
cách của “ Những cây non” ấy đó là hoạt động kể chuyện diễn cảm cho trẻ. Cho trẻ làm 
quen với tác phẩm văn học là một bộ môn quan trọng trong trường MN. Qua các tác 
phẩm văn học trẻ hiểu được nội dung của tác phẩm, hiểu được những cái hay, cái đẹp 
trong tác phẩm góp phần hình thành nhân cách cho trẻ. Qua tác phẩm văn học trẻ còn 
được hiểu về thế giới xung quanh, mở rộng vốn từ cho trẻ, phát triển ngôn ngữ trong giao 
tiếp cho trẻ, bởi ngôn ngữ giúp con người hiểu nhau hơn, xích lại gần với nhau hơn.
 Qua tác phẩm văn học còn giáo dục cho trẻ biết yêu thương con người , dạy trẻ có 
ý thức chăm chỉ lao động , lòng dũng cảm, đức tính thật thà góp phần không nhỏ vào quá 
trình hình thành nhân cách cho trẻ. Đặc biệt xây dựng phương pháp dạy trẻ kể chuyện 
diễn cảm giúp trẻ đi sâu và hiểu được và hiểu được những giá trị nhân văn trong câu 
chuyện , không chỉ có vậy mà còn giúp trẻ biết kể chuyện sáng tạo, biết được hàng động 
của các nhân vật ,phát triển trí tưởng tượng , cung cấp cho trẻ biết phân biệt giữa thơ và 
truyện, tạo cho trẻ sự thích thú khi kể chuyện . Từ đó cung cấp cho trẻ những nội dung 
giáo dục trong tác phẩm.
 1 Nhưng trên thực tế cho thấy hoạt động đó thường bị lu mờ bởi những lời kể mẫu 
của cô còn đơn giản ,chưa đúng ngữ điệu ,cử chỉ minh hoạ còn hạn chế nên việc chuyền 
tải những nội dung của truyện hạn chế và dẫn đến trẻ ít hứng thú với hoạt động. Bên cạnh 
đó,đồ dùng trực quan cũng như những phương tiện hỗ trợ khác còn sơ sài,tính thẩm mĩ 
chưa cao càng làm cho hiệu quả của hoạt động còn thấp.Sau một thời gian bế tắc như 
vây, đã thôi thúc tôi đi tìm lời giải cho hoạt động này. Lời giải đó trước hết phải là sự tận 
tình của lời kể, lời kể phải diễn cảm ,thể hiện được cốt truyện cũng như vai các nhân vật 
một cách có hồn,sống động và phù hợp.
 Bởi vì ,với đặc trưng của truyện thì lời kể hay như con thuyền đưa trẻ về đích một 
cách nhanh nhất,hiệu quả nhất .Nên việc kể truyện diễn cảm có nghệ thuật lại có ý nghĩa 
to lớn nhằm giúp trẻ cảm thụ tác phẩm một cách trọn vẹn và đầy đủ hơn. Qua đó trẻ tái 
tạo lại bằng hình ảnh những gì đó nghe được và gợi lên ở trẻ những tình cảm cảm xúc 
nhất định; trẻ chú ý say mê với cốt truyện và các hình tượng của tác phẩm tự sự với âm 
thanh nhịp điệu, nhạc vần của thơ ca. Điều đó là tiền đề cho sự hình thành và phát triển 
nhân cách , đạo đức cho trẻ thơ. Mặt khác kể tác phẩm văn học một cách diễn cảm là một 
trong những nội dung cơ bản của môn văn học và phương pháp cho trẻ làm quen với tác 
phẩm văn học ở lớp mẫu giáo. Vì vậy không những kể diễn cảm cho trẻ nghe mà cần phải 
rèn luyện cho trẻ kỹ năng kể diễn cảm tác phẩm văn học để tạo điều kiện cho trẻ phát 
triển vốn từ và thể hiện những kỹ năng, kiến thức mà mình đã học.Do đó, xây dựng một 
hệ thống lý luận có cơ sở khoa học về phương pháp giáo dục trẻ mầm non nói chung và 
đặc biệt phơng pháp môn học nói riêng đang là yêu cầu cấp bách của ngành học. ở trường 
mầm non bên cạnh những hoạt động cho trẻ làm quen với MTXQ, hoạt động Tạo hình, 
giáo dục âm nhạc..... thì làm quen với tác phẩm văn học cũng vô cùng quan trong và 
không thể thiếu được trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ.
 2 Thông thường khi dạy một tác phẩm văn học là kể chuyện ta cứ tưởng dễ dàng và 
sẽ gây hứng thú với trẻ nhanh hơn là đọc thơ nhưng để hứng thú thật sự , giờ học đạt kết 
quả cao thì đòi hỏi người dạy phải am hiểu về tác phẩm, linh động và sáng tạo trong các 
phương pháp truyền thụ và phải có giọng kể truyền cảm , cử chỉ phù hợp . Điều đó không 
phải ai cũng có thể làm được. Chính vì vậy tôi muốn đưa ra một số :”Biện pháp dạy trẻ 
kể chuyện diễn cảm cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi” giúp trẻ ngày càng yêu thích truyện , 
hiểu và học theo những giá trị đạo đức tốt đẹp ở đó .Giúp phát triển vốn từ cho trẻ.
 PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
 1. Cơ sở lý luận.
 Môn học kể chuyện diễn cảm là một môn học trọng tâm trong đổi mới hình thức 
tổ chức phương pháp giảng dạy cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.Nó khắc sâu trí nhớ và tư duy 
tưởng tượng khi kể chuyện tạo cảm giác vui tươi, hứng thú để kích thích trẻ tham gia kể 
chuyện .
 Tổ chức tốt hoạt động kể chuyện diễn cảm là tổ chức “Tâm hồn cho trẻ”, trẻ 
được thả hồn vào các nhân vật trong chuyện, tạo cảm giác vui vẻ thoải mái thông qua kể 
chuyện phát huy tính chủ động học tập, trẻ sáng tạo hơn từ đó tiếp thu tri thức một cách 
phong phú linh hoạt hơn.
 Tổ chức nâng cao chất lượng kể chuyện diễn cảm là hình thức quan trọng và cần 
thiết trong xu thế đổi mới của ngành học mầm non. Qua kể chuyện diễn cảm góp phần 
giáo dục đạo đức,nhân cách cho trẻ. Giáo dục đạo đức nhân cách cho trẻ là một nhiệm vụ 
rất quan trọng ở trường, càng trở nên quan trong hơn trong thời kỳ mẫu giáo xem là thời 
kỳ đầu tiên của sự hình thành nhân cách con người. Nói cách khác đây là giai đoạn tạo 
dựng nền móng nhân cách của các công dân tương lai. 
 Kể chuện diễn cảm là phương tiện giáo dục bằng nghệ thuật không khô khan mà 
giáo dục một cách nhẹ nhàng thấm thía bằng sự tác động và khối óc vào trái tim thơ 
ngây của trẻ.
 3 Thông qua kể chuyện diễn cảm còn góp phần phát triển giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 
là một bộ phận không tách rời với giáo dục đạo đức và trí tuệ được xác định ngay lứa tuổi 
mẫu giáo,bởi vì ngay tuổi ấu thơ con người đã cần nhu cầu muốn hưởng thụ cái đẹp , 
muốn được khám và sáng tạo cái đẹp khát vọng hướng tới cái đẹp luôn luôn thường trực 
trong trẻ,mặt khác muốn hướng tới cái đẹp cũng là hướng tới giá trị tốt đẹp trên đời biết 
sống có văn hóa thì câu chuyện nào cũng hướng tới cái đẹp, hướng tới giá trị chân, thiện, 
mỹ trong cuộc sống. 
 Khi được kể chuyện diễn cảm trẻ được mở rộng vốn từ biết thêm những từ mới, cách 
diễn đạt mới. vì vậy kể chuyện diễn cảm là nhu cầu nhất thiết của trẻ, với đạo đức và tâm 
lý của trẻ rất rễ thích ứng và dễ bắt trước ngôn ngữ của người khác đặc biệt là người lớn.
 Qua kể chuyện diễn cảm có thể cung cấp trang bị cho trẻ những câu nói cách nói, 
cách diễn đạt hiệu quả trong giao tiếp, trẻ bắt trước những lời hay ý đẹp cách ăn nói giao 
tiếp có văn hoá trong cuộc sống hàng ngày. Các câu chuyện giúp cho trẻ mở rộng ngôn 
ngữ đời thường thứ ngôn ngữ mộc mạc giản dị, mỗi khi kể chuyện diễn cảm lại mang 
đến cho trẻ cách nói giàu hình ảnh âm thanh nhịp điệu giúp cho trẻ không những có khả 
năng biểu đạt mà biểu đạt rất hay những suy nghĩ những xúc cảm của mình. Trẻ tập nói 
có biểu cảm hấp dẫn người nghe.
 Khi kể chuyện diễn cảm có tác dụng tới sự phát triển toàn diện của trẻ. Trẻ thích tò 
mò ham tìm tòi hiểu biết có quan sát khả năng ghi nhớ tư duy lô gíc trí tưởng tượng 
phong phú, ý trí, chú ý của trẻ phát triển mạnh kiến thức và vốn sống của trẻ được mở 
rộng.
 Khi trẻ kể chuyện diễn cảm trẻ vui sướng khi được nói chia xẻ hay những suy nghĩ 
cảm nhận của mình với mọi người bạn và cô hiểu được cái hay cái đẹp của sự vật hiện 
tượng xung quanh trẻ.
 - Ơ tuổi này trẻ có khả năng lĩnh hội được hai hình thức cơ bản của ngôn ngữ . Đó 
là ngôn ngữ nói và ngôn ngữ thầm. Việc lĩnh hội ngôn ngữ này giúp trẻ hiểu được những 
gì người lớn nói. Đây là điều kiện thuận lợi để giúp trẻ diễn tả kể chuyện .
 4 - Mặt khác trẻ 5-6 tuổi rất nhạy cảm với việc hình thành ngôn ngữ vốn từ của trẻ 
tăng nhanh , trẻ có thể phân biệt được ngôn ngữ nói và ngôn ngữ trong truyện . Như vậy 
cảm xúc về ngôn ngữ và khả năng biểu cảm ngôn ngữ của trẻ đã phát triển . Bên cạnh đó 
trẻ mẫu giáo có khả năng nắm được ngữ âm , ngữ điệu để hướng dẫn trẻ kể chuyện một 
cách đúng diễn cảm 
 - Tư duy của trẻ của trẻ mẫu giáo chủ yếu là trực quan hình tượng . Vì vậy việc 
làm mẫu chính xác của cô rất quan trọng đối với trẻ. Cô giáo phải là người kể mẫu thật 
chính xác về âm điệu, nhịp điệu, ngữ điệu , giọng điệu...để trẻ làm theo.
 - Ơ độ tuổi này, chú ý, nghi nhớ của trẻ không chủ định. Trẻ mới chỉ ghi nhớ 
những gì liên quan đến nhu cầu của bản thân, những gì gây ấn tượng mạnh mẽ xúc cảm 
với trẻ. Do vậy, cô giáo cần có những thủ thuật khi kể chuyện diễn cảm cho trẻ nghe. Có 
thẻ bằng ngữ âm, giọng điệu , cử chỉ động tác minh hoạ , hình ảnh của cô sẽ lôi cuốn vào 
bài thơ.
 - Trẻ mẫu giáo rất giàu xúc cảm. mọi hoạt động tư duy của trẻ đều được chi phôi 
bởi tình cảm . khi được nghe về nội câu chuyện trẻ biết đánh giá những hành vi đạo đức , 
những nét đẹp văn hoá , những sự vật hiện tượng , biết yêu cái đẹp, ghét sự giả tạo .
 2. Thực trạng giáo dục trẻ mẫu giáo ở trường MN Yên Lư số 2 .
 2.1. Thuận lợi :
 - Bản thân luôn là người ham học hỏi , tìm tòi những phương pháp đổi mới phù 
hợp với lứa tuổi và tình hình địa phương.
 - Là một giáo viên phụ trách lớp 5-6 tuổi vì thế tôi có cơ hội hiểu rõ tâm tư nguyện 
vọng của trẻ nhiều hơn.
 - Trẻ lớp tôi thân thiện và ham thích hoạt động kể chuyện diễn cảm.
 -- Đây là một chuyên đề được Phòng giáo dục triển khai qua các buổi sinh hoạt 
chuyên môn ngay từ đầu năm.
 - Tôi luôn được sự giúp đỡ từ Ban giám hiệu về cơ sở vật chất cũng như chuyên 
môn qua các buổi Hội giảng. 
 5 Đây là một đề tài gần gũi với trẻ vì trẻ đã được tiếp xúc thông qua những lời kể của 
những người thân trong gia đình như lời kể của bà,của mẹ, của một số các phương tiện 
thông tin đại chúng...
 Một thuận lợi nữa ta không thể không nói tới đó là đối tượng trẻ Mẫu giáo 5-6 tuổi 
thì trẻ đã có một vốn hiểu biết cũng như ngôn ngữ của trẻ đã đạt ở mức độ cao nên trẻ có 
thể hiểu được cốt chuyện hoặc cũng có kể lại một câu chuyện hoàn chỉnh nào đó.Vì thế, 
càng tạo nhiều hấp dẫn với trẻ hơn những hoạt động khác.
 2.2. Khó khăn:
 - Việc áp dụng các phương pháp giáo dục trẻ theo hướng đổi mới còn nhiều lúng 
túng, chưa linh hoạt còn gò bó và chưa xác định rõ được mục tiêu,yêu cầu của hoạt động.
 - Do trẻ mẫu giáo chủ yếu là nghi nhớ không chủ định nên trẻ nhanh quên
 - Do là một trường miền núi, điều kiện về dân trí cũng như kinh tế còn gặp nhiều 
khó khăn nên dẫn đến hạn chế trong quá trình cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học .
 - Do một số trẻ còn quá ngọng, sử dụng tiếng địa phương nhiều .
 - Một số giáo viên thực hiện phương pháp hướng dẫn trẻ kể chuyện diễn cảm còn 
gò bó áp đặt ,hình thức đơn giản.
 3. Một số biện pháp thực hiện .
 3.1 Biện pháp tổ chức tiết học theo hướng đổi mới .
 Xác định rõ yêu cầu của truyện , giọng điệu của truyện mà tác giả đề cập tới là gì ? 
Để từ đó xác định giọng kể cho phù hợp với nhân vật trong truỵên 
 Để dạy trẻ kể chuyện tốt tôi luôn chú ý tới hai vấn đề là đọc thuộc truyện rành 
mạch, đúng lời, rõ tiến và kể diễn cảm. Cả hai yêu cầu này cần được tiến hành song 
song.
 Muốn trẻ hứng thú vào giờ học thỉ cô luôn luôn thay đổi hình thức cho phù hợp với 
nội dung chuyện như kể chuyện cho trẻ nghe thông qua mô hình cho trẻ ngồi ghế, 
hướng dẫn trẻ kể thông qua qun sát rối ngồi chiếu , ..Ví dụ : Khi dạy trẻ kể chuyện : 
Quả bầu tiên ,khi kể chuyện cho trẻ lần 1 tôi cho trẻ ngồi chiếu ,cô kể lại chuyện diễn 
 6 cảm thông qua nét mặt ,cử chỉ .Lân 2 tôi kể chuyện cho trẻ nghe nghe thông qua mô hình 
,cho trẻ ngồi ghế .Thông qua hình thức như vậy tạo cho trẻ cảm giác thoải mái không mỏi 
mệt . 
 Để giúp trẻ hiểu được nội dung của chuyện cô dùng các thủ thuật bằng các giọng 
kể truyền cảm biểu hiện cử chỉ minh họa. Bởi cô giáo có giọng đọc chính xác gây cho trẻ 
chú ý vào bài học, ấn tượng vào bài học hơn.
 Sử dụng giọng kể kết hợp với hình ảnh trực quan sinh động để giúp trẻ hiểu sâu 
xắc hơn nội dung truyện , nhanh thuộc truyện .
 VD: Khi dạy trẻ kể chuyện “ Chú dê đen” tôi đã sử dụng hình ảnh trên ti vi tính 
cho trẻ làm quen với một số con vật sống trong rừng và hỏi trẻ : Con gì kêu be..be và cho 
con dê xuất hiện. Tôi sử dụng hình ảnh động để gây hứng thú và thu hút trẻ và để trẻ nhớ 
lại nội dung truyện . Dùng hình ảnh đó ta giảng giải lại câu chuyện cho trẻ thông qua các 
hình ảnh cụ thể giúp trẻ ấn tượng và nhớ lâu hơn nội dung bài thơ.
 Thông qua hoạt động kể chuyện diễn cảm phải giúp trẻ phát huy được tính tích cực 
của trẻ.Trẻ hăng hái phát biểu.Trẻ tự nguyện tham gia và hứng thú vui vẻ hoà mình vào 
các hoạt động .
 Từ cốt chuyện đó cô có thể cho trẻ kể sáng tạo theo ý trẻ,cho trẻ đặt lại tên câu 
chuyện khác và có thể kể chuyện theo tranh để giúp trẻ phát huy tối ưu tính sáng tạo cho 
trẻ và cũng qua đó mà trẻ tích luỹ thêm được vốn từ cho mình.
 Với hoạt động này cô cần hứơng dẫn trẻ kể lại chuyện diễn cảm,phù hợp với các 
vai nhân vật trong chuyện .Để luyện cho trẻ cách kể,phát triển các giác quan như tai 
nghe,mắt nhìn,chân tay được hoạt động...
 Để trẻ kể chuyện diễn cảm , mạch lạc tôi còn sử dụng một số biện pháp như sau:
 3.2 Kể chuyện theo nhân vật:
 Tôi cho trẻ nhắc lại các vai nhân vật trong truyện và hỏi trẻ con thích vai nào nhất 
? Vì sao con thích ? Nhân vật naỳ với tính cách như thế nào? Khi kể cần chú ý điều gì ?
 7 VD: Nhân vật chú dê trắng Trong truyện “ Chú dê đen” sẽ phải kể với giọng điệu 
run sợ khi gặp chó sói. Ai sẽ đóng vai nhân vật này?
 Với những vai hung dữ độc ác như chó Sói có một số trẻ không muốn đóng thì cô 
có thể giảng giải cho trẻ hiểu và dùng sự động viên: Con có muốn trở thành người con 
ngoan học giỏi không ? Học giỏi sẽ phải biết kể , đóng vai tất cả các nhân vật trong 
chuyện đấy . Miễn là ở ngoài con không bắt chiếc những tính cách xấu của nhân vật đó là 
được.
 3.3. Hướng dẫn trẻ kể lại truyện 
 *Kể lại một đoạn truyện:
 Cô có thể kể trước một đoạn truyện và bảo đến đây cô quyên mất rồi. Ai có thể kể 
giúp cô đoạn chuyên còn lại?
 VD: Cô kể hoặc cho trẻ khác kể một đoạn đầu trong chuyện “ Ba cô con gái” đến 
chỗ Sóc con đưa thư và cho trẻ kể tiếp phần còn lại của câu chuyện.ở đây có thể có một 
cá nhân kể lại hoặc có thể cho một số cá nhân kể lại chuyện tuỳ theo hứng thú của trẻ .
 *.Kể lại cả câu chuyện:
 - Tuỳ theo nội dung chuyện cũng như khả năng của trẻ. Nếu trẻ trẻ thuộc hết 
chuyện ta có thể cho trẻ một mình tự kể lại câu chuyện để cho trẻ tự lập và rèn kỹ năng 
kể cho trẻ.
 - Trước khi kể cô có thể hỏi lại trẻ để trẻ định hình kỹ hơn về giọng kể của câu 
chuyện: Với câu chuyện này con sẽ kể như thế nào ? Con cần thể hiện như thế nào để câu 
chuyện kể được hay và hấp dẫn ?
 3.4.Kể chuyện qua tranh ảnh, mô hình , đồ dùng trực quan.
 - Thông qua các đồ dùng trực quan trẻ sẽ hứng thú và say sưa kể chuyện khiến trẻ 
khắc sâu hơn câu chuyện khi kể. 
 - Qua đó có thể phát triển óc sáng tạo của trẻ . Trẻ có thể kể theo ý hiểu của trẻ , 
với ngôn ngữ sáng tạo .
 8 Với biện pháp luyện kể như vậy nhằm phát huy được khả năng quan sát , 
khả năng nghe và kích thích khả năng ứng sử ngôn ngữ của trẻ . Qua các hình thức nêu 
ra trò chơi luyện tập cho trẻ có tư duy linh hoạt , có tác phong nhanh nhẹn , tự tin, giáo 
dục cho trẻ có tư duy lành mạnh có tình cảm tốt đẹp với nhau.
 3.6. Rèn kể chuyện diễn cảm thông qua các hoạt động khác.
 *Luyện kể diễn cảm.
 Với biện pháp này trước hết tôi phải là người kể diễn cảm để trẻ học theo . Kể phải 
hiểu được nội dung của câu chuyện, hiểu được nhân vật cũng như tính cách của nhân vật, 
của tác giả thì mới có kỹ năng kể diễn cảm được .Có như vậy trẻ mới cảm nhận được nội 
dung chuyện, mới thích thú lắng nghe và thể hịên diễn cảm câu chuyện kết hợp cách tổ 
chức theo hình thức : “ Câu lạc bộ yêu chuyện” hoặc “ Giọng kể vàng”... để trẻ phát huy 
tinh thần thi đua giữa tổ , nhóm, cấ nhân
 * Rèn kể chuyện diễn cảm thông qua các hoạt động khác.
 ở lớp trẻ được tham gia nhiều các hoạt động khác nhau , trong đó có các hoạt động 
vui chơi , một hoạt động mà trẻ rất yêu thích nhất là những trò chơi trẻ tự sắm vai người .
 VD: Góc phân vai có trò chơi “ Mẹ con”, “ Cô giáo”,ở hai trò chơi này tôi hướng 
dẫn gợi ý cho trẻ hểu công việc và trách nhiệm của mình ( Được sắm vai). Trẻ là mẹ sẽ 
gợi ý kể chuyện cho trẻ là con nghe , trẻ là cô giáo sẽ gọi học sinh kể chuyện , những câu 
chuyện mà trẻ đã được học . Chính trong sắm vai này sẽ có điều kiện để trẻ sắm vai , học 
hỏi lẫn nhau , giao lưu với nhau. Nếu trẻ đóng vai cô giáo giọng kể tốt đó là biện pháp tự 
trẻ rèn cho nhau kể chuyện hay, diễn cảm . Qua các trò chơi như vậy trẻ rất hứng thú và 
đã bộc lộ được khả năng diễn đạt của mình.
 VD: Qua giờ đón trẻ:
 Thời gian đón trả trẻ trong ngày và thời gian trẻ tự chơi , tự chọn trò chơi cho mình 
và cũng trong thời gian này tôi có dịp gần gũi trò chuyện với trẻ, khuyến khích trẻ kể lại 
những việc đã xảy ra với trẻ.
 9 VD: Tôi hỏi trẻ về nhà con có kể chuyện cho bố mẹ nghe không ? Con kể chuyện 
nào ? Con đọc lại cho cô nghe nữa đi ! Từ biện pháp như vậy khi trẻ kể tôi có thể sửa sai 
được cho trẻ và rèn thêm kỹ năng cho trẻ kể tự tin hơn, chính xác hơn.
 *. Thông qua hoạt động văn nghệ .
 Sau một tuần học tập , ở buổi sinh hoạt văn nghệ cuối tuần , tôi tổ chức biểu diễn 
văn nghệ cho trẻ , có chuẩn bị sân khấu, trang phục , hoá trang. Qua sự chuẩn bị như vậy 
trẻ được lên biểu diễn kể chuyện , múa hát...sẽ rất phấn khởi và phong cách , bộc lộ được 
tình cảm qua câu chuyện .
 *.Thông qua các ngày hội ngày lễ :
 Các ngày hội ngày lễ trong năm là cơ hội giúp trẻ hiểu được ý nghĩa của ngày lễ, 
được biểu diễn các tiết mục văn nghệ chào mừng với phong trào xã hội hoá giáo dục 
phát triển mạnh mẽ, được sự quan tâm đến ngành học mầm non của các cấp lãnh đạo ,các 
ban ngành đoàn thể . Trường tôi đã tổ chức các ngày lế như khai giảng, 20/11, 8/3, tổng 
kết năm học rất long trọng .Qua đó tôi phối kết hợp với nhà trường cho trẻ biểu diễn các 
tiết mục văn nghệ như kể chuyện tặng cô nhân dịp 20/11. Hay qua hội thi vừa qua “ Liên 
hoan những ngôi nhà trẻ thơ” tôi khuyến khích trẻ kể chuyện qua phần thi năng khiếu để 
trẻ có thể kể tốt , diễn cảm tốt hơn trong đọc kể chuyện diễn cảm của mình.cô hướng dẫn 
trẻ kể diễn cảm ,kể kết hợp điệu bộ ,cử chỉ từ đó giúp trẻ trong lớp có khả năng kể chuyện 
tốt .mặt khác các bậc phụ huynh thích thú khi được nghe con họ kể chuyện như những 
nghệ sỹ nhí từ đó tin tưởng vào sự dạy dỗ của cô ,sự chăm sóc của trường MN từ đó quan 
tâm tới con em mình hơn và nhiệt tình trong các phong trào của trường.
 Ví dụ : Trong ngày hội 8-3 tổ chức cho trẻ thi kể chuyện tặng các bà ,các mẹ và 
các cô .Trẻ trong lớp thi đua kể ,cô hướng dẫn trẻ kể diễn cảm ,kể kết hợp điệu bộ ,cử chỉ 
từ đó giúp trẻ trong lớp có khả năng kể chuyện tốt .mặt khác các bậc phụ huynh thích thú 
khi được nghe con họ kể chuyện như những nghệ sỹ nhí, từ đó tin tưởng vào sự dạy dỗ 
của cô ,sự chăm sóc của trường MN và qua đó quan tâm tới con em mình hơn và nhiệt 
tình trong các phong trào của trường.
 10 3,7. Rèn trẻ cá biệt.
 Nhìn chung với các biện pháp trên đã có kết quả đáng kể xong không phải là toàn 
diện , những cháu nhận thức nhanh thì tôi động viên các cháu để phát huy tính tích cực 
sáng tạo của trẻ còn những cháu chậm , cá biệt như nói ngọng, phát âm chưa chuẩn , nhút 
nhát không giám thể hiện , không tập trung trong giờ học tôi sẽ giành nhiều thời gian gần 
gũi, trò chuyện , tạo sự thân thiện để trẻ tự tin hơn , và giúp tôi có giải pháp hợp lý hơn , 
phù hợp hơn với tâm sinh lý của từng trẻ.
 VD: Cháu nói ngọng tôi rèn cho trẻ kể nhiều , kể từng câu một , kể chậm, kể to. 
Cháu chậm nói thì tôi trò chuyện với trẻ nhiều để kích thích trẻ nói, trẻ nhút nhát thì động 
viên khuyến khích trẻ tích cực hơn...
 3.8. Phối kết hợp với phụ huynh:
 Với biện pháp này tôi xác định rõ : Muốn trẻ học tốt phải kết hợp chặt chẽ với gia 
đình và nhà trường , thống nhất với phụ huynh về phương pháp giáo dục trẻ . Tôi đã 
mạnh dạn đề xuất với nhà trường cho tổ chức một buổi ở lớp để nhà trường cùng các 
bậc phụ huynh đến dự, rút kinh nghiệm và thống nhất biện pháp giáo dục trẻ , đặc biệt là 
rèn trẻ kể chuyện diễn cảm, tuyên truyền tới các bậc phụ huynh về kiến thức nuôi dạy trẻ 
kết hợp với ôn luyện bài khi về nhà. Vận động phụ huynh sưu tầm đồ đùng đồ chơi phục 
vụ môn học .Tôi thống nhất với phụ huynh phương pháp rèn trẻ nói ngọng ,nói lắp ,thống 
nhất trẻ về phương pháp hướng dẫn trẻ kể ,gửi cho phụ huynh các câu chuyện trong tuần 
,trong tháng ,với cách làm như vậy phụ huynh quan tâm đến trẻ và cùng kết hợp với nhà 
trường để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ .
 4. Ứng dụng đề tài:
 Việc kể chuyện diễn cảm cho trẻ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình 
thành và phát triển nhân cách cho trẻ vì vậy tôi khi áp dụng các biện pháp trên với trẻ 5-6 
tuổi tại trường Mầm Non Yên Lư số 2 tô i thấy trẻ rất hứng thú với môn học và cho ta kết 
quả như mong đợi .
 11 Tôi thấy các biện pháp ở trên có thể áp dụng tới tất cả các lớp Mầm Non trong toàn 
trường và các lớp 5-6 tuổi của các trường Mầm Non trong địa bàn huyện và trong toàn 
tỉnh .
5.Kết quả đạt được :
 Qua một năm tôi ứng dụng đề tài này tôi rút ra được kết quả như sau:
* Về học sinh.
 Tạo cho trẻ hứng thú khi học môn làm quen với chuyện , rèn cho trẻ cách nói mạch 
lạc , kể diễn cảm , giờ học diễn ra sôi nổi tự nhiên , có phương pháp tự rèn cho bản thân.
 Việc kể diễn cảm tốt tạo cho trẻ sự cảm nhận về tình yêu quê hương đất nước, yêu 
con người...
 Thông qua việc kể tốt giúp cho trẻ học tốt những môn học tốt như: LQV toán, 
MTXQ, GDÂN đặc biệt là cách thể hiện ngôn ngữ , diễn đạt đủ câu, đủ ý , tháo gỡ được 
khó khăn trong giao tiếp.
 * Về cô giáo .
 Cô giáo có phương pháp dạy trẻ phù hợp , đổi mới được nhiều hình thức , gây 
hứng thú cho trẻ tham gia. Cô giáo cũng tự tin trong giảng dạy , sử lý tốt các tình huống 
sư phạm. Cô giáo có giọng kể diễn cảm , biết xác định được mục đích của kể chuyện
 * Đối chứng với kết quả ban đầu:
 - Số trẻ biết nói rõ ràng mạch lạc đạt 95%
 - Số trẻ kể diễn cảm câu chuyện đạt 40%
 - Số trẻ có kỹ năng kể chuyện đạt 50%
 - Số trẻ hứng thú với môn học đạt 60%
 - Số trẻ có sự sáng tạo thông qua hoạt động đạt 40%
 - Lời kể chuyện chủ yếu là câu đơn,từ ngữ dùng cho lời kể cũng chưa phong phú , 
còn dùng câu đơn ,chưa có câu phức nhiều.
 - Trước khi ứng dụng đề tài trẻ cũng nghèo nàn về nhân cách ,thái độ chưa rõ ràng 
trước các tình huống cụ thể.
 12 - Trẻ xác định được nội dung kể chuyện còn lúng túng.
 - Nội dung chuyện còn nghèo nàn do vốn sống cũn hạn chế.
 - Trẻ không biết cách diễn đạt ý nghĩ theo trật từ của các tình tiết trong chuyện.
 * Kết quả sau khi thực hiện phương pháp đề tài trên:
 - Số trẻ biết nói rõ ràng mạch lạc đạt 95%
 - Số trẻ kể diễn cảm câu chuyện đạt 82%
 - Số trẻ có kỹ năng kể chuyện đạt 87%.
 - Số trẻ hứng thú với môn học đạt 98%
 - Số trẻ có sự sáng tạo thông qua hoạt động đạt 60%
 - Lời kể chuyện phong phú , trẻ đó biết sử dụng các câu phức hợp lý ,kết hợp với 
ngữ điệu ,cử chỉ minh hoạ sinh động và hợp lý.
 Sau khi đưa phương pháp dạy trẻ kể chuyện diễn cảm thì trẻ có cảm nhận rõ ràng 
hơn trước về các tình huống cụ thể,có thái độ đúng đắn và cú kỹ năng ứng sử phù hợp với 
các tình huống .Từ đó, trẻ biết yêu cái đẹp,tôn trọng cái đẹp và có thái độ không đồng 
tình trước cái xấu.
 - Trẻ xác định được nội dung kể chuyện một cách dễ dàng.
 - Nội dung chuyện trở lên phong phú do vốn sống đó được cung cấp đa dạng thông 
qua quá trình trải nghiệm ở hoạt động .
 - Trẻ biết cách diễn đạt ý nghĩ theo trật tự của các tình tiết trong chuyện. 
 PHẦN THỨ 3 : KẾT LUẬN
 Làm quen với tác phẩm văn học là một hoạt động quen thuộc ở trường mầm non. 
Thuật ngữ nay đó chỉ ra mức độ, giới hạn, yêu cầu của việc cho trẻ tiếp xúc với TPVH 
qua nghệ thuật đọc và kể chuyện của cô giáo. 
 Hoạt động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận những giá trị nội dung, nghệ 
thuật phong phú trong tác phẩm văn học, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú đối với 
văn học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cái đẹp của tác phẩm và 
 13 thể hiện sự cảm nhận đó qua các hoạt động mang tính chất văn học nghệ thuật như đọc 
thơ, kể chuyện, chơi trò chơi đóng kịch, cao hơn nữa là tiến tới sáng tạo ra những vần 
thơ, câu chuyện theo trí tưởng tượng của mình, góp phần hình thành và phát triển toàn 
diện nhân cách trẻ.
 Bộ môn “ cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học “ là một trong những nội dung 
giáo dục rất quan trọng. Nó giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách, đạo đức, tình 
cảm cho trẻ. Trong đó kỹ năng đọc diễn cảm đóng vai trò hết sức cần thiết, nó không chỉ 
giúp trẻ cảm nhận được tác phẩm văn học một cách tốt nhất mà còn là cơ sở cho sự cảm 
thụ văn học của trẻ ở các bậc học tiếp theo. Nhận thức được tầm quan trọng đó nên tôi đó 
chọn đề tài “ Một số biện pháp giúp trẻ rèn luyện kỹ năng kể truỵên diễn cảm cho trẻ mẫu 
giáo 5-6tuổi” để nghiên cứu .
 Trong đề tài này, tôi tập trung chủ yếu vào việc nghiên cứu kỹ năng kể chuyện 
diễn cảm của trẻ mẫu giáo lớn, từ việc tìm hiểu tình hình , xác định nguyên nhân về việc 
đọc diễn cảm của trẻ ở trường mẫu giáo và trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ cũng như 
biện pháp tôi đó sử dụng để nâng cao khả năng kể truyện diễn cảm tác phẩm văn học cho 
trẻ được tốt hơn.
 .2. Những nhận định chung về việc áp dụng:
 -Dạy trẻ kể chuyện diễn cảm là một việc làm rất thiết thực góp phần không nhỏ 
vào việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ , tạo điều kiện tốt cho trẻ phát triển ở các môn học 
sau đạt hiệu quả tốt .
 - Dạy trẻ kể chuyện diễn cảm là biện pháp tốt nhất giúp trẻ hiểu sâu xắc hơn về nội 
câu chuyện dung và qua đó khơi gợi tình cảm của trẻ với câu chuyện, với tính nhân văn 
của nó.
 3.Những bài học kinh nghiệm được rút ra:
 14 Với những biện pháp kể chuyện diễn cảm cho trẻ nghe như trên, tôi thấy rất hiệu 
quả .Từ những kết quả trên, tôi rút ra bài học kinh nghiệm khi dạy trẻ phát triển ngôn ngữ 
mạch lạc qua bộ môn làm quen văn học thể loại truyện kể.
 1. Giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng biết tổ chức hoạt động kể chuyên 
theo hướng đổi mới ,phát huy tính tích cực của trẻ .
 2.Giọng kể của cô phải có sức thuyết phục,thể hiện rõ giọng điệu các nhân vật .Khi 
kể cô cần quan tâm tới khả năng chú ý của trẻ.Nếu trẻ ít hứng thú thì cô có thể kể sáng 
tạo thêm để tạo sự hứng thú cho trẻ miễn là cốt truyện không thay đổi.
 3.Câu chuyện kể cần phải gần gũi với trẻ và phù hợp với trẻ.Cô cần lên kế hoạch 
với các đề tài phù hợp với chủ để và hướng trẻ vào hoạt động một cách tự nhiên,thoải 
mái...
 4.Chú ý rèn trẻ theo nhóm ,cá nhân và rèn trẻ mọi lúc và mọi nơi. Cô luôn trao đổi 
với trẻ về các sinh hoạt hàng ngày để từ đó tạo và tích luỹ cho trẻ thêm một số ngôn ngữ 
cần thiết cho trẻ. Để trẻ có vốn từ vựng phong phú thì không gì hết là hàng ngày ta phải 
thường xuyên trao đổi với trẻ,tích hợp thông qua các hoạt động và vào mọi thời điểm có 
nhể như trong khi học,khi chơi,những lúc trò chuyện ngoài giờ . Khuyến khích và động 
viên trẻ kịp thời,cho trẻ được phát biểu nhiều thông qua hoạt động . Chý ý đến cá nhân 
trẻ.
 5.Phối hợp với phụ huynh để động viên giáo dục trẻ thực hiện tốt yêu cầu cần đạt 
của giáo viên. 
 6.Không chỉ dừng lại ở đó, cô thường xuyên tạo tình huống cho trẻ và từ đó để trẻ 
đưa ra những nhận xét bằng ngôn ngữ của mình,tạo cho trẻ sự tự tin và cách diễn đạt 
bầng ngôn ngữ mạch lạc. 
 Cô luôn tạo tình huống để trẻ phải dùng ngôn ngữ biểu hiện,trao đổi từ đó trẻ sẽ 
tích luỹ được vốn từ nhiều hơn.
 Thông qua hoạt động, cho trẻ nói nên suy nghĩ và liên hệ với thực tế bản thân trẻ . 
 15 Cô thường xuyên trao đổi với gia đình về trẻ và cần có sự giúp đỡ của gia đình 
,củng cố cho trẻ về ngôn ngữ trong những lúc ở nhà.
 4. Ý kiến đề xuất :
 Để thực hiện tốt đề tài này chúng tôi là những người làm công tác giáo dục trực 
tiếp giảng dạy ở những nơi có hoàn cảnh khó khăn, phụ huynh chưa quan tâm đến tình 
hình học tập của các cháu. Để trẻ tiếp thu văn học ngày càng tốt hơn, hứng thú hơn. Rất 
mong muốn lãnh đạo cấp trên quan tâm nhiều hơn nữa trong việc bổ sung thêm thiết bị, 
đồ dùng cho môn văn học nói riêng để trẻ có thêm nhiều đồ dùng để phục vụ cho tiết dạy. 
 6. Tài liệu tham khảo
 - Phần mềm Internet về một số Sáng kiến kinh nghiệm trong Giáo dục Mầm non.
 - Cấu trúc viết Sáng kiến kinh nghiệm do Ban Giám hiệu trường phổ biến.
 - Hướng dẫn kể chuyện cho trẻ MN 
 . - 
 Yên lư ,ngày 13 tháng 03 năm 2014
 HĐĐG SKKN CẤP TRƯỜNG NGƯỜI VIẾT
Xếp bậc :
 Nguyễn Thị Hoàn
 16