SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5-6 tuổi B1 "làm quen chữ cái " tại trường mầm non Yên Lư (GV: Lê Thị Sơn - Trường MN Yên Lư)

 Tên đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5-6 tuổi B1"làm quen 
 chữ cái " tại trường mầm non Yên Lư”
 PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
 1. Lý do chọn đề tài.
 “Trẻ em hôm nay - thế giới ngày mai!”
 Trẻ em không chỉ là niềm vui, là nguồn hạnh phúc của gia đình mà còn là 
tương lai của đất nước, là lớp người kế tục sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
 Việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ là một sự nghiệp cách mạng vô 
cùng quan trọng, là trách nhiệm vẻ vang của toàn Đảng, toàn dân ta, bởi nó là tiền 
đề nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ sau này. Giáo dục 
mần non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.
 Trẻ em 5-6 tuổi là lứa tuổi tiền học đường để vào lớp một. Các cháu lớp 
mẫu giáo lớn cần được giáo dục phát triển toàn diện về các mặt: Đức, trí, thể, mỹ, 
lao động và rèn luyện năng lực tiếp thu của các môn học mà trẻ sẽ được học ở lớp 
một, nhất là môn đọc và viết. Thế nhưng một mặt các cháu vẫn chỉ “Học bằng 
chơi, chơi mà học”, mặt khác chữ viết vẫn thuộc phạm vi trừu tượng. Thế thì giáo 
viên lớp 5-6 tuổi phải làm sao để trẻ tiếp cận việc làm quen với cách đọc, cách viết 
một cách hợp lý mà mang lại hiệu quả tích cực?
 Việc hướng dẫn cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi “Làm quen chữ viết” là cơ hội tốt để 
sớm hình thành ở trẻ những năng lực hoạt động ngôn ngữ thái độ, phát triển trí tuệ 
và kỹ năng làm quen với chữ cái. Qua đó giáo dục tình cảm và phát triển tư duy 
mở rộng vốn hiểu biết của trẻ góp phần vào việc phát triển nhân cách toàn diện. 
Chuẩn bị cho trẻ một hành trang “Tiếng việt” vững chắc để trẻ bước vào lớp 1.
 Hoà chung với xu thế phát triển của thế giới và sự “thay da đổi thịt” đang 
diễn ra từng ngày từng giờ trờn đất nước ta đòi hỏi phải đào tạo ra những con 
người tích cực, độc lập, sáng tạo, đỏp ứng được đũi hỏi bức thiết trong quỏ trỡnh 
xây dựng đất nước cụng nghiệp hoá, hiện đại hoỏ theo định hướng xã hội chủ 
nghĩa và mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xó hội cụng bằng, văn minh mà Đảng và 
nhà nước ta đã lựa chọn.
 Biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi làm quen với chữ 
cái trong trường mầm non có vai trò hết sức quan trọng, đó là một vấn đề cấp bách 
và là vấn đề có tính xã hội sâu sắc cần được dạy trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo lớn.
 Là một giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi trường mầm non Yên 
Lư, sau khi tiếp thu và thực hiện chuyên đề phát triển ngôn ngữ, đặc biệt 
môn "Làm quen với chữ cái", tôi nhận thấy nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5 
tuổi làm quen với chữ, hình thành và phát triển kỹ năng nghe, nói, đọc, viết là rất 
quan trọng. Trường mầm non là môi trường đầu tiên của trẻ ở đây trẻ được giao 
lưu bạn bè, cô giáo mở rộng hiểu biết kiến thức giúp trẻ tốt để bước vào lớp một 
 - 1 - phổ thông. Chính vì những lý do trên mà tôi đã quyết định lựa chọn nghiên cứu đề 
tài: " Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5-6 tuổi B1 "làm quen chữ 
cái"tại trường mầm non Yên Lư", mong muốn góp một phần nhỏ bé tri thức của 
mình trong việc nâng cao hiệu quả cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi làm quen với chữ cái.
 2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu.
 Phạm vi: Trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi B1 - trường mầm non Yên Lư
 Đối tượng: Nghiên cứu về sự phát triển, khả năng nhận biết, phát âm, đọc, 
tô viết của trẻ mẫu giáo lớn.
 3. Mục đích nghiên cứu.
 Đề xuất ý kến nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ làm quen với 
chữ cái. Khảo sát thực trạng khả năng của trẻ như: nhận biết, phát âm, tô viết đúng 
chữ cái. Đưa ra một số kinh nghiệm để dạy trẻ hoạt động làm quen chữ cái đạt hiệu 
quả cao.
 4. Nhiệm vụ nghiên cứu
 Nghiên cứu cơ sở lí luận của việc nâng cao chất lượng hoạt động làm quen 
chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi tại trường mầm non Yên Lư.
 Khảo sát thực trạng nâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái cho 
trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi tại trường mầm non Yên Lư
 Đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái 
cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi tại trường mầm non Yên Lư
 5. Phương pháp nghiên cứu.
 Phương pháp nghiên cứu.
 Phương pháp trực quan
 Phương pháp đàm thoại
 Phương pháp quan sát
 Phương pháp so sánh
 Phương pháp làm mẫu
 Phương pháp điều tra và đúc kết kinh nghiệm
 PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG
 1. Một số vấn đề có liên quan.
 Trong quá trình chăm sóc – giáo dục trẻ ở trường mầm non và trải qua 1 
năm nghiên cứu, thực hiện đề tài, trao đổi kinh nghiệm và dự giờ đồng nghiệp tôi 
thấy được việc dạy trẻ làm quen với chữ cái cho trẻ 5- 6 tuổi còn nhiều hạn chế, 
chưa đáp ứng được yêu cầu của chương trình đổi mới và chưa gây được sự hứng 
thú cao cũng như chua phát huy được tính tích cực, chủ động của trẻ trong các hoạt 
động làm quen chữ cái
 - 2 - - Giáo viên chưa chịu tìm tòi, sáng tạo trong giảng dạy bộ môn nên các giờ 
học còn quá đơn điệu.
 - Tuân thủ các bước lên lớp 1 cách cứng nhắc, khô khan.
 - Việc chuẩn bị đồ dùng dạy học hay trang thiết bị dạy học còn mang tính “ 
chống đối”, đồ dùng dạy học chưa đẹp mắt, chưa hấp dẫn trẻ
 - Các trò chơi ở phần ôn tập và luyện tập hầu hết lặp đi lặp lại, hay “ rập 
khuôn” một cách máy móc, chưa phát huy được tính sáng tạo, tích cực của trẻ.
 Xuất phát từ lý luận và thực tiễn nêu trên cũng như quá trình chăm sóc và 
giảng dạy trẻ ở trường Mầm non Yên Lư, bản thân tôi đã trau dồi và tích luỹ cho 
mình một số kinh nghiệm trong giảng dạy trẻ ở bộ môn làm quen với chữ cái, 
trong đó có việc nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen với chữ cái để cho trẻ tham 
gia một cách tích cực vào hoạt động (theo từng chủ đề, qua các hoạt động giáo dục 
và ở các thời điểm trong một ngày ở trường mầm non). Và tôi muốn áp dụng, thể 
nghiệm những kinh nghiệm đó để tìm ra phương pháp, biện pháp và hình thức tổ 
chức dạy trẻ làm quen với chữ cái một cách có hiệu quả cao nhất, tạo cho trẻ sự 
hứng thú, ham muốn và tích cực tham gia vào hoạt động.
 Trong quá trình tổ chức và thực hiện nghiên cứu đề tài Tôi đã tìm hiểu, vận 
dụng, sưu tầm, tham khảo, nghiên cứu các tài liệu hướng dẫn thực hiện chương 
trình đổi mới trong việc dạy trẻ làm quen với chữ cái đem lại hiệu quả cao. Bản 
thân Tôi đã tổ chức được nhiều tiết học, các hoạt động mang tính khoa học, “sản 
phẩm” có chất lượng, đặc biệt là tổ chức thành công các giờ học làm quen với chữ 
cái với những biện pháp dạy trẻ linh hoạt, sáng tạo và thực sự gây được hứng thú 
cao, hấp dẫn trẻ tham gia giờ học một cách tích cực...được Ban giám hiệu nhà 
trường và đồng nghiệp đánh giá cao, được phụ huynh học sinh tin tưởng, trẻ hứng 
thú và tiếp thu bài nhanh, đạt được các yêu cầu đề ra trong bài. Trẻ tỏ ra rất hứng 
thú, nhiệt tình tham gia vào các tiết học làm quen với chữ cái mà nếu giáo viên 
không có những “biện pháp” linh hoạt, sáng tạo thì trẻ rất dễ bị nhàm chán, khó 
tiếp thu những kiến thức giáo viên muốn truyền thụ. Nhờ những biện pháp hữu 
hiệu mà các tiết học làm quen với chữ cái đối với trẻ thật hấp dẫn! 
2. Thực trạng: 
 Qua điều tra khảo sát, hầu hết giáo viên mầm non đều cho rằng việc dạy trẻ 
làm quen vớí chữ cái cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là một nội dung rất quan trọng và 
có ảnh hưởng lớn đến việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ, đặc biệt việc 
chuẩn bị tâm thế tự tin cho trẻ khi bước vào ngưỡng cửa của trường tiểu học. 
2.1. Thuận lợi:
 Trường mầm non Yên Lư nằm ngay trung tâm của xã Yên Lư trường có điều 
kiện cơ sở vật chất tương đối khang trang, đầy đủ trang thiết bị phục vụ cho quá 
trình dạy và học.
 - 3 - Ban giám hiệu nhà trường cũng như các cấp lãnh đạo, các cơ quan đoàn thể 
trên địa bàn luôn có sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời những khó khăn của giáo viên. 
Tạo mọi diều kiện cho giáo viên học tập nâng cao trình độ, dự giờ, tham dự những 
tiết dạy mẫu trong việc dạy trẻ làm quen với môi trường xung quanh và những tiết 
học khác với sự đổi mới về phương pháp cũng như hình thức tổ chức.
 Đội ngũ giáo viên nhà trường đoàn kết, yêu nghề, mến trẻ, có trình độ 
chuyên môn nghiệp vụ cao, khiêm tốn và có tinh thần học hỏi, năng động, sáng tạo 
trong việc dạy và chăm sóc trẻ.
 Hầu hết các cháu trong trường là con em công nhân, các bậc cha mẹ rất 
quan tâm đến việc chăm sóc, dạy dỗ của con em mình, hỗ trợ đắc lực cho mọi hoạt 
động dạy học của giáo viên, nhất là việc phối kết hợp giữa gia điình và nhà trường 
trong việc dạy trẻ luôn đạt kết quả cao.
 Ở trường trẻ được học theo đúng độ tuổi nên rất thuận lợi cho quá trình 
chăm sóc- giáo dục trẻ.
 Các lớp 5 tuổi đều được trang bị màn hình tivi kết nối internet, thuận tiện 
cho việc khai thác các “ tài liệu tham khảo” hay hoặc dạy trẻ bằng các bài giảng 
trình chiếu hấp dẫn trẻ hoạt động, nhất là các giờ làm quen với chữ cái. 
 Bản thân tôi luôn “yêu nghề, mến trẻ”, ham học hỏi để nâng cao trình độ 
chuyên môn nghiệp vụ, luôn luôn đi đầu trong việc vận dụng và sáng tạo những 
biện pháp dạy trẻ mới, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy 
trẻ, tích cực trong việc sưu tầm, tự làm một số đồ dùng đồ chơi biệt là bộ môn làm 
quen với chữ cái..., từ đó phát huy cao độ khả năng tư duy, tính sáng tạo, tích cực 
của trẻ trong tất cả các hoạt động do giáo viên tổ chức 
2.2. Một số khó khăn, hạn chế:
 Trên thực tế khả năng nhận thức của trẻ trong độ tuổi ở lớp là không giống 
nhau nên việc dạy trẻ làm quen với chữ cái còn nhiều hạn chế.
 Số trẻ ở lớp chưa qua nhóm lớp nhà trẻ, trẻ đến lớp 4-5 tuổi chiếm 80% nên 
khả năng tiếp thu của trẻ chậm.
 Hầu hết số trẻ ở lớp đều là con em công nhân công ty than Mạo Khê, phụ 
huynh đi làm theo ca nên ít có thời gian quan tâm đến việc học hành của con em 
mình, việc học của trẻ “phó mặc” cho giáo viên....
 Một số trẻ còn nói ngọng, phát âm không chuẩn nên có ảnh hưởng đến sự 
phát triển ngôn ngữ.
 Hầu hết số trẻ ở lớp đều là con em công nhân công ty, phụ huynh đi làm theo 
ca nên ít có thời gian quan tâm đến việc học hành của con em mình, việc học của 
trẻ “phó mặc” cho giáo viên....
 * Về cơ sở vật chất
 + Lớp học còn chật hẹp
 - 4 - + Đồ dùng, trang thiết bị phục vụ cho dạy học còn hạn chế
 + Trường không tập trung còn nằm rải rác ở các thôn nên khó khăn trong 
công tác quản lý cũng như trao đổi kinh nghiệm giữa các chị em trong trường.
 Nguyên nhân: 
 Giáo viên chưa chủ động trong việc sử dụng các nguyên vật liệu phế thải để 
làm đồ dùng đồ chơi phục vụ các tiết dạy.
 Việc ứng dụng công nghệ thông tin, trò chơi kidsmart trong giảng dạy còn 
nhiều hạn chế.
 Giáo viên chưa huy động tối đa sự ủng hộ của các bậc phụ huynh trong việc 
kết hợp dạy trẻ ở nhà trường và gia đình.
 Việc ứng dụng các kinh nghiệm trong giảng dạy cũng như vận dụng các 
hình thức tổ chức các tiết học làm quen với chữ cái của giáo viên chưa được triệt 
để hoặc còn lúng túng trong cách thực hiện.
 2.3. Khảo sát thực trạng.
 Trong năm học 2019-2020, được nhà trường phân công chủ nhiện lớp mẫu 
giáo 5 tuổi ở trường mầm non Yên Lư nơi tôi công tác. Hoàn cảnh gia đình các 
cháu có bố mẹ công việc bận rộn, ít có điều kiện quan tâm đến các cháu. Nên ngay 
từ đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát trẻ và thông qua các bài tập để từ đó đánh 
giá và có sự tác động đúng với từng trẻ. Quá trình khảo sát qua các hoạt động 
chung và qua các hoạt động hàng ngày, để từ đó đánh giá từng trẻ theo các khả 
năng.
* Bảng khảo sát trước khi áp dụng sáng kiến
 Kết quả chưa 
 Nội dung khảo sát Kết quả đạt
 đạt
Trẻ nhận biết cách phát âm 29 chữ cái 22/39 =56,4 % 17/39=43,5%
Trẻ nhận biết đúng 29 mặt chữ cái 20/39 = 51,2 % 19/39 = 48,7 %
Trẻ tô viết trùng khít lên chấm mờ hoàn 
 21/39 = 53,8% 18/39 = 46,1%
thành vở tập tô sạch sẽ
Kỹ năng tô viết, tư thế ngồi, cách cầm bút 25/39=64,1% 14/39=35,8%
Trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt động 
 25/39=64,1% 14/39=35,8%
làm quen chữ cái
 - 5 - Biết cách cầm sách, mở sách ra xem và quy 
 24/39=61,5% 15/39=38,4%
trình đọc
3. Đề xuất các giải pháp
 Để việc dạy trẻ làm quen với chữ cái đạt được hiệu quả cao nhất thì giáo 
viên cần thực hiện tốt các giải pháp sau đây.
3.1. Biện pháp1: Bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho bản thân
 Để việc dạy trẻ làm quen với c có hiệu quả cao đhữ cái đòi hỏi giáo viên 
phải có khả năng, có nghệ thuật truyền thụ kiến thức đến trẻ một cách linh hoạt, 
hấp dẫn trẻ tham gia vào giờ học. Giáo viên cần tự học hỏi trau dồi kiến thức để 
nâng cao trình độ chuyên môn, đổi mới về phương pháp giảng dạy.
 + Giáo viên cần tích cực nghiên cứu, sưu tầm và có nhiều ý tưởng sáng tạo 
ra nhiều biện pháp, vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học để thu hút trẻ hoạt 
động, phát huy được tính tích cực của trẻ, đem lại chất lượng học tập cao.
 + Để nâng cao trình độ nhận thức, bản thân giáo viên phải tích cực trong tư 
tưởng và hành động, thường xuyên tham gia dự giờ đồng nghiệp, tích cực chủ 
động lên các tiết dạy chuyên đề, các tiết dạy mẫu, mạnh dạn đề xuất ý kiến và lĩnh 
hội ý kiến đóng góp của Ban giám hiệu và đồng nghiệp.
 + Giáo viên cần chú ý đi sâu nghên cứu các phương pháp, biện pháp, đặc 
biệt là phương pháp dạy học theo hướng đổi mới vào các tiết học, cần nghiên cứu 
kỹ mục đích giáo dục và vận dụng vào tiết học đảm bảo phù hợp với nhận thức và 
khả năng tiếp thu của trẻ.
 + Tổ chức và tham gia các Hội thi làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo của cô và 
trẻ để phát huy tính tích cực của cô và trẻ.
 + Bản thân tôi luôn tự bồi dưỡng và rèn luyện mình: Rèn cách phát âm 
chuẩn, chữ viết phải đúng và đủ nét, rèn tính kiên nhẫn trong việc viết để từ đó 
có cơ sở uốn nắn trẻ, rèn cho trẻ cách cầm bút, cách phát âm chuẩn để làm tiền đề 
chuẩn bị cho trẻ vào lớp một.
 Tham gia đầy đủ các buổi họp và bồi dưỡng chuyên môn do trường tổ chức; 
Dự giờ trong khối, nghiên cứu và học tập các chương trỡnh mới do Phũng giỏo 
dục tổ chức.
 Tham khảo thêm sách báo, tư liệu qua mạng; Đầu tư và làm nhiều đồ dùng 
đồ chơi, tạo các góc học chữ cái trong lớp để trẻ được tiếp cận và học hỏi mọi nơi 
mọi lúc.
3.2. Biện pháp 2: Gây hứng thú cho trẻ trên hoạt động làm quen chữ cái:
 Như chúng ta đã biết trẻ em là một thực thể nhiên giáo dục bắt đầu từ đứa 
trẻ, trẻ là trung tâm của mọi hoạt động. Muốn đạt được mục tiêu đó trước tiên tôi 
phải chú ý đến đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Trẻ ở đây sự tập trung chú ý chưa bền 
 - 6 - vững trẻ thích những cái đẹp mới lạ có hấp dẫn cao, nên việc gây hứng thú cho trẻ 
ở bộ môn này lại càng quan trọng hơn bởi tính chất cứng nhắc và khô khan có phần 
“kỷ luật”. Nếu như cô giáo cứ ép buộc trẻ ngồi học một cách tuân thủ như một học 
sinh tiểu học hoặc một tiết dạy không có sáng tạo, rập khuôn chưa có hình thức đổi 
mới còn theo phương pháp cũ dẫn đến trẻ uể oải trong tiết học phân tán tư tưởng, 
nhàm chán, tiếp thu bài hạn chế. Và tôi đã tìm ra một số giải pháp gây sự hứng thú 
cho trẻ đó là: Trước hết là chuẩn bị đầy đủ đồ dùng cho cô và trẻ vì đồ dùng rất cần 
thiết, trẻ mẫu giáo suy nghĩ bằng hình thức tư duy hình tượng tư duy gắn liền với 
tình cảm. Trẻ ghi nhớ những gì gây ấn tượng mạnh, một câu chuyện hấp dẫn hay 
một bức tranh đẹp mới lạ ... Chính vì thế khi dạy một tiết “Làm quen chữ cái” tôi 
cho rằng đồ dùng trực quan là yếu tố đầu tiên yêu cầu điểm đặc biệt phải đảm bảo 
an toàn.
 Bước đầu trẻ được làm quen với từng chữ cái có trong nhóm chữ và trẻ 
được lần lượt làm quen các chữ qua vật chất, tranh ảnh mà trong đó có chứa một 
chữ cái mà chúng ta định cho trẻ làm quen.
 Ví dụ: Trẻ làm quen với chữ cái G - Y (chủ điểm phương tiện giao thông).
 Trước tiên là cách vào bài đã gây sự hứng thú đối với trẻ, tôi cho cả lớp hát, 
vận động theo nhạc bài “ mời anh lên tàu”, trũ chuyện về nội dung bài hỏt qua 
slide trỡnh chiếu: 
 + Các con cho cô biết bài hát vừa rồi núi về phương tiện giao thông nào?
 + Vậy theo con tàu hỏa thỡ chạy ở đâu?
 + Vậy trước khi tàu chạy thỡ tàu hỏa thường đỗ ở đâu?
Cô bật máy chiếu có hình ảnh đoàn tàu đang ở sân ga cho trẻ quan sát.
 - Bên dưới bức tranh có từ “ Ga tàu”, cô đọc từ “ ga tàu”.
 - Cho trẻ đọc từ “ Ga tàu”.
 - Cho trẻ đến số chữ cái trong từ “ Ga tàu”.
 - Cho trẻ tỡm chữ đó học trong từ “ Ga tàu”. ( a,t, u).
 - Cụ giới thiệu chữ g và phát õm mẫu g 3 lần.
 Tiếp đến chữ Y cụ hỏi trẻ ngoài tầu hoả ra thỡ cũn cú những phương tiện giao 
thụng gỡ nữa? Trả lời (máy bay...) cụ và trẻ cựng đàm thoại về mỏy bay dựng để làm gỡ?
 Bay ở đâu? Cô đưa máy bay nhựa ra cho trẻ quan sát đàm thoại và ai có thể lên rút 
cho cô hai chữ cái giống nhau trong từ “máy bay” và trẻ lên rút chữ “Y”.
 Ảnh
 Hoặc là đề chuẩn bị cho trò chơi ở tiết 2 lúc ngoài trời tôi cùng trẻ trò 
chuyện về trò chơi “các phương tiện giao thông vào bến ” tôi huy động trẻ sưu tầm 
bìa cát tông tranh ảnh, hoạ báo về các phương tiện như: Máy bay, đoàn tàu, ôtô, 
thuyền buồm .. hướng dẫn trẻ cắt sát mép các hình ảnh đó. Khi vào trò chơi cô 
 - 7 - giới thiệu các bến và phương tiện giao thông nào thì phải vào bến được làm 
quen tìm tòi cắt dán sẽ tạo cho sự khéo léo ở đôi tay và thuận lợi trong khi viết 
chữ, dán các chữ cái lên các phương tiện giao thông, trẻ hứng thú hơn với chính 
đồ dùng mình làm ra.
 Ví dụ khác: - Ví dụ: khi giới thiệu chữ cái mới b, d, đ,trong chủ điểm “ tết 
và mùa xuân”. với chữ b tôi chụp một bức tranh về hình ảnh “ bánh chưng” bên 
dưới có từ bánh chưng viết bằng chữ in thường và trong từ bánh chưng có chữ cái 
b khác mầu với các chữ còn lại. Tôi yêu cầu tìm cho cô chữ cái khác mầu, sau đó 
giới thiệu chữ cái mới chữ b , cô đọc mẫu, mời tổ - nhóm - cá nhân, cho trẻ nhìn 
vào chữ cái b và nhận xét ( trẻ nói cấu tạo chữ ) sau đó cô nhấn mạnh lại cấu tạo 
chữ, vừa nói tôi vừa phân tích và nhấn chuột cho các nét chữ đổi mầu từ đó kích 
thích óc quan sát, trí tưởng tượng và trí nhớ của trẻ cũng phát triển. Ngoài ra tôi 
còn giới thiệu cho trẻ cho trẻ làm quen với chữ b viết thường và chữ b in hoa, với 
các chữ cái có cách phát âm gần giống nhau như chữ m, n , l thì phần đọc mẫu 
của cô là rất quan trọng, cô phải phát âm thật chính xác và rõ ràng thì mới giúp trẻ 
phát âm chuẩn và sửa sai cho trẻ . Với các chữ cái khác khi giới thiệu tôi thay đổi 
các hình thức khác nhau như tìm chữ cá đã đọc hay tìm chữ cái giống nhau với 
mục đích thu hút sự chú ý của trẻ và giúp trẻ tiếp thu bài một cách có hiệu quả. 
 Kết quả từ việc cô và trẻ cùng chuẩn bị làm đồ dùng học tập tôi thấy trẻ 
hứng thú hơn vào tiết học, bản thân cô giáo lên lớp tự tin hơn, gần gũi với trẻ hơn.
 Tùy thuộc vào nội dung tiết dạy cũng như chủ đề đang thực hiện mà tôi có 
thể vận dụng các cách gây hứng thú khác nhau, nhằm tránh được sự nhàm chán của 
trẻ, đồng thời phát huy được sự tích cực của trẻ trong các hoạt động.
3.3. Biện pháp 3: Tạo môi trường làm quen chữ cái
 Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lạ đẹp mắt hấp dẫn là gây được sự chú ý 
của trẻ. Vì thế việc tạo mụi trường làm quen chữ cái trong lớp học rất cần thiết để 
làm nổi bật bộ môn và chuyên đề. Hàng ngày vào những lúc vui chơi hay giờ rảnh 
rỗi tôi và trẻ thường cắt dán chữ cái, các loại quả hay con vật để trang trí gọi theo 
chủ điểm.
 3.3.1. Môi trường trong lớp học
 Ví dụ: Phía trên khoảng tường rộng tôi dán chữ “Bé cùng làm quen chữ viết” 
và tôi lựa chọn cắt dán để phù hợp với chủ điểm. Ví dụ như chủ điểm thực vật thì 
tôi cắt bìa thành một cây to sau đó cho trẻ vẽ cắt dán hoặc sưu tầm hoạ báo tranh 
ảnh về các loại lá, hột hạt ... sau đó cho trẻ cắt các chữ cái l, m, n (Trong chủ điểm 
thế giới thực vật) cho trẻ dán chữ cái dưới các loại hột hạt hay tranh ảnh theo sự 
hướng dẫn của cô giáo như lá thì trẻ dán chữ l, mận thì gián chữ m hạt na thì dán 
chữ n...
 - 8 - Hoặc cô giáo vẽ các hình ảnh về vườn hoa cúc mùa thu trong bài thơ “Hoa 
cúc vàng” cô giáo viết chữ in thường hết cả bài thơ nhưng những chữ cái cô định 
cho trẻ làm quen l, m, n thì cô tô với màu sắc khác nổi bật để trẻ dễ nhận thấy.
 Và những hình ảnh đó tôi thường thay đổi để phù hợp với chủ điểm. Không 
những ở góc “Bé cùng làm quen chữ cái” mà xung quanh lớp tôi đều viết tiếng và 
từ tương ứng, như hộp đựng hoá lá, rổ đựng hình, viết tên các đồ dùng vào nhãn và 
và dán vào. Treo xung quanh lớp một cụm từ như bảng thời tiết, bé lên lớp, tên của 
trẻ, tất cả những cái đó đều phải vừa tầm nhìn với trẻ. Hoặc có những bức vẽ của 
trẻ được viết tên trẻ vào phía trái, làm như thế trẻ được sử dụng ngay trên hoạt 
động làm quen chữ cái trẻ học đến nhóm chữ cái gì tôi cho trẻ tìm xung quanh lớp 
nhóm chữ cái đó, phía dưới tôi đặt giá để đựng đồ dùng phục vụ môn chữ cái đồ 
dùng của cô và trẻ như bút chì màu, vở tập tô ... ngoài ra còn có đồ dùng phục vụ 
cho buổi chơi như mũ đội có gắn chữ, hoa lá, hột hạt, chữ cái rời, các chấm tròn để 
trẻ ghép chữ, lô tô ..Kết quả các biện pháp này theo đánh giá đạt 90%.
 Ví dụ: Cho trẻ làm quen chữ cái b, d , đ chủ điểm “mùa xuân” tôi giới thiệu. 
Hôm nay chúng mình tổ chức hội hoa xuân các loài hoa về dự hội rất là đông đủ 
nào chúng mình cùng xem có những loài hoa gì ? (Trẻ đi và hát bài “màu hoa” sau 
đó kể tên hoa hồng, hoa đào, hoa phù dung, hoa cánh bướm .. lần lượt đưa từng 
tranh ra cho trẻ xem, tranh hoa bướm và trẻ làm quen với chữ đ) và trò chơi cũng 
không thể thiếu trong tiết học này tôi lựa chọn trò chơi cho phù hợp với bài hát 
“Màu hoa sau đó kể tên hoa hồng, hoa đào, hoa phù dung, hoa cánh bướm” .. lần 
lượt tôi đưa từng trang ra cho trẻ xem, tranh hoa bướm và trẻ làm quen với chữ b, 
hao phù dung trẻ được làm quen với chữ đ và hoa đào trẻ được làm quen với đ. 
 Hay với chủ điểm “Trường mầm non” với nhóm chữ cái o, ô. ơ vào bài tôi 
kể cho trẻ nghe câu chuyện “Vịt con trong ngày khai trường” sau đó hỏi trẻ, ngày 
đầu tiên đến lớp Vịt con chuẩn bị trong cặp được những gì? Trẻ nói bảng con, vở, 
hộp màu ... tôi cho trẻ làm quen chữ O qua từ “bảng con” khi Vịt con viết trên 
bảng đã thành thạo cô giáo Ngan bảo Vịt con lấy gì? (Hộp màu) và cô cho trẻ làm 
quen chữ Ô trong từ “hộp màu” cô giáo Ngan ra bài tập về nhà vào đâu “Quyển 
vở”. 
 3.3.2. Môi trường chữ ngoài lớp học
 Thực tế cho thấy trẻ đến trường ngoài hoạt động có chủ định, hoạt động ăn, 
hoạt động ngủ, còn các thời gian khác để trẻ hoạt động với môi trường bên ngoài 
như: góc thiên nhiên, mảng tuyên truyền, khu vực để đồ cá nhân của trẻ.
 Đây là nơi trẻ thường xuyên hoạt động nên có tác dụng ôn tập củng cố chữ cái 
rất tốt.
 Nơi để đồ dùng cá nhân của trẻ như: mũ, ba lô. giầy dép, khăn mặt tôi luôn 
gắn ảnh kèm theo tên của trẻ. Như vậy, hàng ngày trẻ cất đồ dùng hoặc sử dụng đồ 
dùng vừa đúng nơi quy định, vừa biết tên của mình, của bạn, biết tên của mình có 
 - 9 - những chữ cái gì, biết thứ tự của từng chữ từ trái sang phải của các chữ như thế 
nào. Và trẻ còn biết tên của mình trên bài vẽ khi vẽ tạo hình. Mỗi một môi trường 
hoạt động của trẻ tôi đều chủ động tạo môi trường chữ để trẻ có cơ hội được luyện 
phát âm, ôn luyện chữ đã biết, làm quen chữ cái mới một cách tự nhiên thoải mái 
không gò bó áp đặt trẻ.
 * Góc thiên nhiên:
 Là nơi trẻ được tiếp xúc mọi lúc mọi nơi, mọi thời điểm trong ngày. Tôi 
chuẩn bị nhiều chậu cây, hoa cảnh ở mỗi cây đều có biển ghi tên cây, ghi các giai 
đoạn phát triển của cây, hoặc chữ ghi tên cây có gắn hình ảnh. Khi cho trẻ tiếp xúc 
với thiên nhiên tôi có thể cung cấp kiến thức về chữ cái qua việc tìm hiểu một số 
loại cây và rau có trong vườn trường, đọc tên các loại cây, rau đó. Tìm các chữ cái 
đã học trong tên các cây, rau đó như: Cây su hào, cây rau ngót, rau mồng tơi ...
 Ngoài ra ở các khuôn viên của nhà trường có khu vực “vườn cây của bé”, có 
cây, có hoa đều được gắn biển tên để trẻ có thể nhận biết được chữ cái mà trẻ đã 
được học mỗi khi tôi cho trẻ ra thăm quan và đặt câu hỏi với trẻ.
 Bên cạnh đó còn có khu chơi sỏi, cát được rải cát trắng rất sạch sẽ. Tôi thường 
hướng dẫn trẻ ôn chữ cái đã học hoặc có thể làm quen chữ mới cùng tôi bằng nhiều 
hình thức như:
 Vẽ chữ trên cát, dùng sỏi xếp chữ cái, xếp chữ cái có trong tên của mình, làm 
tranh cát bằng chữ cái...
 ảnh trẻ dùng sỏi ghép chữ
 Nhặt lá cây rụng, cành cây khô, cánh hoa ban rụng,... để tạo hình chữ cái như 
xếp, vẽ ...
 Dùng nước và dùng bông tăm, dùng phấn...vẽ lên lá cây vẽ trên sân chơi chữ 
đã học. Không chỉ có vậy trẻ còn được làm quen vói chữ cái ở mọi lúc mọi nơi 
trong khuôn viên trường như: đồ chơi ngoài trời, các phòng học, phòng ban, các 
cây to, đều có bảng biểu có các chữ cái trẻ sẽ và đã được làm quen và khám quá.
 Ngoài ra tôi còn thường xuyên đưa trẻ đi thăm quan, học tập các góc chơi ở các 
lớp bạn bên cạnh, đặc biệt là góc chữ cái để trẻ có cảm giác mới lạ và thích thú. Vì 
môi trường lớp học và môi trường làm quen chữ cái của các lớp khác nhau, cách sử 
dụng và cách chơi cũng khác nhau điều đó cũng sẽ kích thích sự tìm tòi, sáng tạo ở 
trẻ mỗi khi học tiết làm quen chữ cái và chơi ở góc chữ cái ở lớp mình.
 Qua những việc làm trên, tôi nhận thấy việc tạo môi trường chữ cho trẻ vô 
cùng quan trọng trong việc làm giàu vốn từ cho trẻ. Việc tạo môi trường chữ vừa 
phù hợp chương trình đổi mới hiện nay, vừa phát huy được tính tích cực tò mò 
khám phá của trẻ mà lại mang lại hiệu quả học tập cao.
 * Khu vực tuyên truyền:
 - 10 - Tôi thường xuyên gần gũi, quan tâm đến trẻ nhút nhát, đặc biệt trong giờ học tôi 
hay khen trẻ trước cả lớp mạc dù cháu làm chưa đúng lắm, động viên khích lệ trẻ 
khi trẻ gặp khó khăn trong học tập. Đầu tiên tôi cho trẻ những câu hỏi dễ, sau đó 
mức độ khó tăng dần, cho trẻ được nói nhiều hơn.
 Tôi không những tạo môi trường chữ cho trẻ mà còn mang tính tuyên truyền tới 
các bậc phụ huynh để phụ huynh hiểu biết về chữ mà con em mình đang học. Và từ 
đó phối kết hợp ôn luyện tại gia đình. Tránh trường hợp cô dạy phát âm chữ đúng 
phụ huynh lại dạy phát âm chữ chưa đúng như: Chữ x đọc là “xờ”, chữ s đọc là 
“sờ”, nhưng có ông bà lại dạy là “ích xì”, “ét sờ”. Hay chữ l, n, m lại đọc là “e lờ”, 
“e nờ”, “e mờ”. Và nếu không thống nhất trẻ sẽ giao động không biết như thế nào 
là đúng, hơn nữa nếu đã đọc sai thì rất khó sửa.
 Xác định được điều đó, ở góc tuyên truyền tôi đều có hình ảnh kèm theo chữ in 
hoa, chữ in thường, chữ viết thường (chủ yếu là chữ in thường), tuyệt đối không 
viết chữ cách điệu, chữ bay.
 Kết quả thu được: Trẻ mạnh dạn hơn và tích cực tham ra vào các hoạt động làm 
quen với chữ cái và cũng như các hoạt động khác.
 Ngoài ra tôi cho trẻ một mảng hoạt động để hàng ngày trẻ tập ghi số, chép tên 
mình và địa chỉ cá nhân của mình Từ đó trẻ ghi nhớ các từ, chữ, tên của mình, 
của bạn, biết nhà bạn hoặc nhà mình ở đâu.
3.4. Biện pháp 4: Làm quen chữ cái thông qua các trò chơi
 Và trò chơi cũng không thể thiếu trong tiết học này tôi lựa chọn trò chơi cho 
phù hợp với chủ điểm có những trò chơi như: 
 * Trò chơi : Tạo chữ bằng cơ thể.
 - Cách chơi: cả lớp tạo dáng theo hình chữ cái t, sau khi cô yêu cầu các đội 
xếp thật nhanh thành chữ. cô đi từng đội hỏi con vừa xếp được chữ gì? có nét gì ? 
và yêu cầu cả đội đọc thật to chữ đó. đội nào xếp nhanh và đúng sẽ được cô tặng 
quà , trò chơi này giúp cho trẻ phát triển khả năng chú ý và ghi nhớ có chủ định.
 ảnh
 *Trò chơi : Thử tài của bé.
 - Cách chơi: trên màn hình của cô xuất hiện rất nhiều các nét chữ : nét 
cong tròn, nét sổ thẳng, nét ngang, nét móc nhiệm vụ của các con là lên tìm các 
nét ghép thành chữ theo yêu cầu của cô. VD: ghép cho cô chữ cái b trẻ sẽ di chuột 
tìm nét cong và nét sổ thẳng, khi trẻ ghép đúng sẽ có tiếng vỗ tay nêú ghép sai thì 
có tiếng bạn chưa đúng.
 Mục đích của trồ chơi này là cho trẻ làm quen với công nghệ thông tin rèn 
sự khéo léo của đôi bàn tay qua đó giúp trẻ nhận biết và phát âm đúng chữ cái vừa 
học.
 - 11 - * Trò chơi : Tìm chữ. 
 - Chuẩn bị: các hình ảnh và từ dưới tranh, có thêm một số hình ảnh : bóng 
điện, quạt, ti vi để lồng ghép giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả.
 - Cách chơi: có 2- 3 đội chơi mỗi đội sẽ gạch chân dưới các chữ cái đã học 
theo yêu cầu của cô.
 - Luật chơi: trong thời gian 1 bản nhạc, đội nào gạch được nhiều chữ cái 
theo yêu cầu thì đội đó sẽ thắng.
 * Trò chơi : Bé tập làm hoạ sĩ
 - Cách chơi : cho trẻ tìm các chữ cái đã học có trong từ chỉ tên các loại rau, 
quả, tên các con vật, quạt, bóng điện 
 - Luật chơi: trong thời gian quy định, trẻ phải vẽ được hình ảnh và nói 
được chữ cái đó có trong tên của hình ảnh đó.
 *Trò chơi : đoán chữ 
 - Cách chơi: trẻ nhắm mắt, cô lấy tay viết chữ lên tay trẻ, cho trẻ đoán chữ 
gì ?
 * Đến trò chơi tìm tên các loại hoa có chứa chữ cái b, d, đ “Mùa xuân đến 
chúng mình được đi chơi ở những đâu? ” (Được đi xem pháo hoa, đi công viên) 
trong công viên có rất nhiều loại hoa bây giờ cô cho các con đọc bài “rềnh rềnh 
ràng ràng” đến loại hoa nào các con đoán hoa đó và giơ tranh lô tô đọc to chữ cái 
chúng mình vừa học.
 Ví dụ: Rềnh rềnh ràng ràng
 Tìm các loài hoa
 Hoa gì ngoài bắc
 Cánh nhỏ màu hồng 
 Cùng vui đón tết.
 Trẻ giơ lô tô hoa đào và nói hoa đào có chữ đ. Cứ như thế cô đọc cho trẻ 
đoán chữ b, d sau đó cho trẻ đọc và từng nhóm bạn đối nhau.
 Hoặc với trò chơi “tìm đồ dùng học tập” trên các đồ dùng học tập có chứa 
các chữ cái con vừa học bây giờ cô sẽ phát cho mỗi bạn chư cái khi có hiệu lệnh 
các con phải lấy ngay đồ dùng có chứa chữ cái đó. Ví dụ: Trẻ có chữ Ơ thì phải lấy 
thước kẻ, cô cho trẻ vừa đi vừa hát bài “vịt con học chữ” sau đó cô kiểm tra số trẻ 
lấy đúng đồ dùng và cho trẻ nói tác dụng của từng đồ dùng đó.
 Theo mỗi giáo viên cần chịu khó sưu tầm, sáng tác các trò chơi, biết vận 
dụng ở mọi lúc, mọi nơi một cách phù hợp sẽ kích thích trẻ ham học hỏi thông 
minh, nhanh nhẹn, hứng thú khi dến lớp cũng như hứng thú tham gia trong các 
hoạt động.
 - 12 - Với cách tổ chức như vậy tiết học diễn ra nhịp nhàng, linh hoạt và tập 
trung chú ý của trẻ, cả lớp cùng tham gia sôi nổi, hào hứng do đó chất lượng tiếp 
thu bài của trẻ được nâng lên rõ rệt. Kết quả là trên 90% trẻ lớp tôi nhận biết và 
phát âm đúng các chữ cái.
3.4. Biện pháp 4: Lồng ghép tích hợp các môn học khác:
 Cô giáo là người xác định chủ đề lên kế hoạch tổ chức lồng ghép tích hợp 
các môn học một cách hợp lý để trẻ phát huy hứng thú khuyến khích trẻ tích cực 
chủ động say mê trong tiết học.
 Ngoài việc dẫn dắt bằng ngôn ngữ thỡ sự linh hoạt sáng tạo ứng xử nhanh 
của cô giáo trong một tiết dạy mang lại sự chú ý cho trẻ, cô giáo phải kết hợp 
nhuần nhuyễn các bộ môn khác vào chi tiết học làm quen chữ cái và phù hợp với 
chủ điểm.
 * Tích hợp văn học:
 Khi vào một tiết học làm quen học làm quen chữ cái tôi thường tích hợp bộ 
môn văn học vì nó phù hợp với bộ môn chữ cái. Đây là một mà bộ môn mà Bộ 
giáo dục chọn làm chuyên đề mũi nhọn cùng lúc với chữ cái. Khi tích hợp một câu 
chuyện hay một bài thơ có các nhân vật, sự vật, con vật có tên gọi trong đó có chứa 
chữ cái mà cô định cho trẻ làm quen.
 Ví dụ: Câu chuyện “Sự tích hồ gươm” cô kể cho trẻ nghe câu chuyện sau đó 
đưa tranh “Rùa vàng” ra cho trẻ lên rút chữ cái đã được học. Hôm nay cô sẽ dạy 
các con cữ cái v và r.
 Và các chữ cái khác cũng vậy tôi thường sử dụng thơ ca hò vè câu đố đề gây 
hứng thú.
 Ví du: Câu đố chữ v: Quả gì tên gọi dịu êm
 Như dòng sữa mẹ nuôi em thủa nào
 (Quả vú sữa)
 Thơ ca hò vè dễ nhớ, dễ đọc rất gây sự hứng thú cho trẻ như bài “Rềnh rềnh 
ràng ràng”, “vè con cua” hay một số bài thơ cô tự sáng tác.
 * Tích hợp môn âm nhạc:
 Và cũng như trên một tiết học giáo viên đưa bộ môn âm nhạc vào cũng 
không thể thiếu bởi nó có tính chất vui nhộn với bộ môn làm quen với chữ cái tôi 
thường chọn những bài hát phù hợp với loại tiết và phù hợp từng chủ điểm. Ví dụ: 
Nhóm chữ o, ô, ơ tôi cho trẻ hát và vận động bài “Chữ o tròn”.
 “Chữ o là chữ o tròn như vầng trăng đêm rằm chiếu sáng chữ ô là ô cô dạy 
chúng em biết được bài khác. Qua những bài hát đó tăng thêm sự chú ý ở trẻ.
 * Tích hợp môn khám phá khoa học:
 - 13 - Nói chung đúng thì bộ môn này thường gặp ở mọi tiết mà nhát là tiết chữ cái 
muốn cho trẻ làm quen chữ cái một cách hiệu quả phải có tranh ảnh, mô hình vật 
 thật có chứa các chữ cái mà cô định cho trẻ làm quen mà những cái đó đều 
xuất phát từ môi trường xung quanh.
 Ví dụ: Khi dạy một tiết chữ cái h, k. Tôi cho trẻ tìm hiểu chữ h qua từ “hoa 
hồng” trẻ được quan sát bông hoa trẻ nói rõ cấu tạo đặc điểm hương thơm màu sắc 
của loại hoa .. làm như thế tăng thêm về các biểu tượng và sự hứng thú. Hoặc trò 
chơi “thì gắn chữ cái ” nếu trẻ cầm một cái nào đó lên chữ cái đó tôi gắn các hoa 
quả, hoa lá, hay các con vật hoặc phương tiện giao thông phù hợp chủ điểm tăng 
thêm sự tích cực hoạt động trong trò chơi.
 * Tích hợp bộ môn tạo hình:
 Sau khi trẻ đã hoạt động nhiều thì bộ môn tạo hình rất phù hợp với trạng 
thái tĩnh. Tôi cho trẻ màu khoảng trống có chứa các chữ cái gì đó theo yêu cầu của 
cô hoặc trẻ được cắt ra dán, xé dán các chữ cái.
 * Tích hợp bộ môn làm quen với toán:
 Bộ môn này đối với tiết chữ cái thường được đưa vai trò chơi như: “Thi đội 
nào nhanh” trẻ thi đua nhau gắn chứa đó đém số lượng và cùng kiểm tra kết quả 
đội nào nhiều hơn, nhiều hơn là mấy . Đối với trẻ mầm non thì học phải đi đôi với 
hành kết hợp với cuộc sống, không những trên tiết học mà tôi thường dụng kiến 
thức kỹ năng ở mọi nơi mọi lúc rèn luyện sự khéo léo của đôi tay. Đây là việc làm 
rất cần thiết trong tiết làm quen chữ cái.
3.5. Biện pháp 5: Giáo dục trẻ ở mọi lúc, mọi nơi
 Ở lứa tuổi mẫu giáo “Trẻ học bằng chơi chơi bằng học” ghi nhớ của trẻ 
không có chủ định chóng nhớ mau quên do đó việc dạy làm quen chữ cái không 
dừng lại trên tiết học mà phải thường xuyên mọi lúc mọi nơi hoạt động trong cuộc 
sống hàng ngày để củng cố thêm kiến thức kỹ năng đã học.
 Ví du: Khi trẻ vào buổi chơi tôi hỏi con chơi ở nhóm chơi gì đây? (trẻ trả lời 
chơi xây dựng) và tôi cho trẻ quan sát chữ “góc xây dựng” chữ cái gì con đã được 
học trong từ “Xây dựng” hoặc tôi lại “góc sách” hỏi con đang xem chuyện gì? 
Trong chuyện có những nhận vật nào? tôi viết tên các nhận vật đó và cho trẻ tìm 
chữ cái vừa học.
 Ngoài giờ học trên lớp, trong những lúc đón trả cháu tôi trao đổi với phụ 
huynh về tầm quan trọng của bộ môn làm quen chữ cái đặc biệt là dạy trẻ theo 
hướng đổi mới. Do đó việc dạy trẻ làm quen với chữ cái không dừng lại trên tiết 
học mà phải thường xuyên ở mọi lúc mọi nơi, các hoạt động trong cuộc sống hàng 
ngày để củng cố thêm kiến thức kỹ năng đã học
Ví dụ như:
 - 14 - Giờ đón trẻ: Khi trẻ đến lớp có thể cho trẻ tìm ảnh của mình gắn đúng vào 
tên của mình có trong bảng “Bé đến lớp, bé ở nhà” Hoặc cho trẻ gắn ký hiệu vào 
bảng thời tiết. Ví dụ: Mưa thì phải gắn chữ m, nắng thì phải gắn chữ n....Có thể 
cho trẻ luyện phát âm qua đọc thơ, đọc đồng dao như luyện phát âm chữ g cho trẻ 
đọc bài đồng dao “Nu na nu nống”
 *Giờ hoạt động góc: Các góc chơi đều có môi trường chữ, cô cho trẻ tự tìm 
hiểu như làm các bài tập gắn, viết và gài chữ theo mẫu. Như góc thư viện trẻ gắn 
những chữ cái đã học và cùng phát âm.
 *Giờ hoạt động ngoài trời: Tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian có đọc 
đồng dao như trò chơi “Rồng rắn lên mây” trong lúc đọc các từ ”Rồng, rắn, lúc lắc 
 ” các cháu phải cong lưỡi vì có chữ: l và r qua đó trẻ sẽ phát âm chuẩn hơn. 
Hoặc chơi trò chơi “Bật qua rãnh”, nhảy lò cò bật vào ô nào thì đọc to chữ cái 
trong ô đó.
 Cô cho trẻ xếp các hột, hạt, hòn sỏi thành các chữ đã học, hay dùng phấn viết 
lên sân những chữ đã học rồi cùng phát âm.
 ảnh
 * Giờ ăn: Khi đến giờ ăn tôi giới thiệu các món ăn và giải thích các món ăn 
như món cá gồm có hai chữ cái ghép lại đó là chữ c và a và dấu sắc. Cho trẻ nhận 
bát,thìa ký hiệu bằng các chữ cái.
 * Giờ ngủ: Trước khi ngủ cô có thể ngâm thơ, kể chuyện cho trẻ nghe để trẻ có 
thể phát triển lời nói.
 *Giờ hoạt động chiều: Cô cho trẻ tô chữ in mờ, chữ in chữ rỗng và tìm cắt chữ 
trong hoạ báo dán thành sách làm bộ sưu tập.
3.6. Biện pháp 6 . Phối kết hợp với phụ huynh.
 Trẻ mầm non có đặc điểm là dễ nhớ nhưng cũng dễ quên, nếu không được 
luyện tập thường xuyên thì sẽ “ học trước quên sau”, vì thế việc trao đổi với phụ 
huynh về nội dung những kiến thức mà giáo viên đã truyền đạt để phụ huynh luyện 
thêm cho trẻ vào những lúc rảnh rỗi, tạo cơ hội cho các bậc phụ huynh gần gũi, 
quan tâm tới chính con em của mình, đồng thời việc “ học cùng cha mẹ, người 
thân” có thể giúp trẻ giải đáp những thắc mắc mà trẻ muốn biết ở trên lớp nhưng 
còn rụt rè không dám hỏi hoặc không biết phải diễn giải thế nào.
 Việc trao đổi y tưởng của giáo viên với phụ huynh sẽ giúp trẻ có thêm nhiều 
cơ hội trải nghiệm, khám phá về các sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ, đồng thời 
còn huy động được phụ huynh sưu tầm các tranh ảnh, hoạ báo, nguyên vật liệu phế 
thải để chuẩn bị cho mỗi chủ đề. Đây cũng là cơ hội để giáo viên xây dựng hình 
ảnh “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực”
 Thông qua giờ đón, trả trẻ cô luôn tuyên truyền các hình thức cho trẻ làm 
quen với chữ cái. Hướng cho các bậc phụ huynh kết hợp với nhà trường để dạy trẻ 
 - 15 - học chữ cái như: Gia đình có thể gợi ý hỏi trẻ kể lại chuyện ở trường, chuyện cổ 
tích, truyện tranh, chuyện sinh hoạt hàng ngày. Sau mỗi lần thi giáo viên giỏi, tôi 
mời phụ huynh tham dự giờ dạy mẫu của cô.
 Kêu gọi phụ huynh tích cực đóng góp cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ 
cho trẻ làm quen với chữ cái như: đóng góp báo chí để lấy tài liệu, mua truyện 
tranh...
 Mời phụ huynh đến tham dự các hội thi kể chuyện, đọc thơ của bé vào các dịp 
chào mừng 08/3, 20/11...
 Luôn trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của trẻ để có biện pháp tác 
động phù hợp, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện. Với việc đặt ra các giải pháp 
phù hợp và việc sử dụng nhẹ nhàng, liên hoàn, không máy móc, không dập khuôn 
các phương pháp, biện pháp. Đưa ra các nội dung phù hợp với từng đề tài, cùng 
với những biện pháp nâng cao kinh nghiệm trong quá trình dạy trẻ học chữ cái. 
4. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng.
 Qua một thời gian đi sâu vào nghiên cứu đề tài cũng như việc tổ chức hoạt 
động dạy trẻ làm quen với chữ cái, bản thân tôi đã thu được những kết quả sau:
 Đối với giáo viên:
 - Lựa chọn các nội dung phù hợp để đưa vào chương trình dạy trẻ 5-6 làm 
quen với chữ cái, xây dựng được cho mình một kế hoạch giảng dạy khoa học, hợp 
lý, phù hợp với khả năng nhận thức của trẻ cũng như chủ đề, chủ điểm
 - Biết sáng tạo trong các phương pháp cũng như hình thức gây hứng thú để 
tổ chức các tiết dạy môi trường xung quanh để biến những giờ học căng thẳng, mệt 
mỏi thành những giờ “học mà chơi- chơi mà học” vô cùng bổ ích và cuốn hút trẻ 
tham gia hoạt động.
 Đối với trẻ:
 Kết quả kiểm tra cuối năm Kết quả kiểm tra cuối năm học
 học 2018- 2019 2019- 2020
 So sánh kết 
Nội dung khảo sát quả năm 
 Kết quả chưa Kết quả học 2019- 
 Kết quả đạt Kết quả đạt
 đạt chưa đạt 2020 với 
 năm học 
 2018- 2019
Trẻ nhận biết 
 Tỉ lệ trẻ đạt 
cách phát âm 29 22/39 =56,4 % 17/39=43,5% 35/39=89,7% 4/39=10,2%
 tăng 33,3%
chữ cái
 - 16 - Trẻ nhận biết 
 Tỉ lệ trẻ đạt 
đúng 29 mặt chữ 20/39 = 51,2 % 19/39 = 48,7 % 36/39=92,3% 3/39= 7,6%
 tang 41,1%
cái
Trẻ tô viết trùng 
 Tỉ lệ trẻ đạt 
khít lên chấm mờ 
 21/39 = 53,8% 18/39 = 46,1% 35/39=89,7 % 5/39=12,8% tăng
hoàn thành vở 
tập tô sạch sẽ 35,9%
Kỹ năng tô viết, 
 Tỉ lệ trẻ đạt 
tư thế ngồi, cách 25/39=64,1% 14/39=35,8% 35/39= 89,7% 4/39= 10,2%
 tăng 25,6%
cầm bút
Trẻ hứng thú, 
tích cực tham gia Tỉ lệ trẻ đạt 
 25/39=64,1% 14/39=35,8% 37/39=94,8% 3/39=7,6%
hoạt động làm tăng 30,7
quen chữ cái
Biết cách cầm 
sách, mở sách ra Tỉ lệ trẻ đạt 
 24/39=61,5% 15/39=38,4% 36/39=92,3 % 4/39=10,2%
xem và quy trình tăng 30,8%
đọc
 Từ những kết quả trên cho thấy những biện pháp mà tôi đưa ra đã mang lại 
hiệu quả thiết thực cho quá trình dạy trẻ làm quen với chữ cái. Trẻ tỏ ra rất hào 
hứng, yêu thích các giờ học chữ cái, đồng thời biến những giờ học cứng nhắc, khô 
khan trở thành những bài học kỳ diệu, đưa trẻ những chân trời mới của tri thức 
nhân loại một cách gần gũi với trẻ nhất qua cách” Học mà chơi-chơi mà học”- Trẻ 
thực sự tự tin và có tâm thế vững vàng để chuẩn bị bước vào ngưỡng cửa của 
trường tiểu học
 PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
 1. Kết luận.
 - Việc áp dụng một số biện pháp gây hứng thú cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với 
chữ viết đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nhân cách toàn diện cho 
trẻ. Không chỉ vậy, việc làm quen với chữ cái không những giúp trẻ phát triển toàn 
diện về mặt ngôn ngữ, trí tuệ, tư duy, tình cảm xã hội...mà còn cho phép trẻ có 
được nền tảng cơ sở vững chắc cho quá trình “ Khám phá” tri thức nhân loại.
 - Thông qua các tiết học, kiến thức về thế giới xung quanh sẽ đọng lại trong 
trẻ một cách khoa học, bền vững.
 - 17 - - Quá trình cho trẻ làm quen với chữ cái có tác dụng phát triển tư duy trừu 
tượng cho trẻ, phát triển khả năng nhận thức và ứng dụng môn chữ cái vào trong 
thực tiễn xung quanh trẻ.
 - Nhờ việc làm quen với chữ cái tư duy của trẻ phát triển, giúp trẻ hiểu sâu 
sắc các chữ cái, ý nghĩa của chúng trong cuộc sống hàng ngày..., tạo tiền đề cho trẻ 
hiểu bản chất của các môn học khác mà trẻ sẽ học ở trường phổ thông.
 - Thông qua những biện pháp gây hứng thú cho trẻ làm quen với chữ cái, 
giáo viên và bản thân trẻ phải thực sự tích cực thì mới đem lại hiệu quả giáo dục 
cao.
 - Qua việc nghiên cứu và thực hiện đề tài bản thân trẻ đã được phát huy khả 
năng độc lập sáng tạo, giáo viên có được “Vốn” dạy trẻ trong việc chăm sóc, giáo 
dục trẻ một cách khoa học và hiệu quả nhất.
 - Thông qua việc tổ chức trò chơi Kidsmart, ứng dụng công nghệ thông tin 
trong dạy học giúp nâng cao trình độ về tin học cho giáo viên về tin học, gây được 
hứng thú đổi với trẻ. Tạo cho trẻ môi trường ứng dụng những kiến thức của môn 
môi trường xung quanh mà giáo viên đã truyền thụ vào trong trò chơi một cách 
linh hoạt.
 2. Kiến nghị
 2.1. Đối với phòng giáo dục
 Là một giáo viên trẻ, kinh nghiệm còn hạn chế cần học hỏi nhiều hơn nữa. 
Tôi xin mạnh dạn đề nghị các cấp lãnh đạo, phòng Giáo Dục huyện Đông Triều tổ 
chức nhiều hơn nữa các buổi thảo luận, trao đổi, các buổi đi tham quan học tập 
kinh nghiệm, thực hiện chuyên đề có quy mô rộng lớn. Tổ chức các cuộc thi làm 
đồ dùng đồ chơi sáng tạo của cô và trẻ.
 Hiện nay công nghệ thông tin đang thâm nhập vào hệ thống giáo dục, đặc 
biệt là giáo dục mầm non. Để cung cấp và nâng cao trình độ về tin học cho cô và 
trẻ, tôi rất mong có được nhiều hơn nữa hệ thống máy tính để trẻ được tiếp cận với 
những trò chơi Kidsmart rất hữu ích đối với việc giảng dạy của giáo viên trong 
việc gây hứng thú giúp trẻ thích tham gia vào giờ học làm quen với môi trường 
xung quanh cũng như các môn học khác để trẻ thực sự cảm thấy “mỗi ngày đến lớp 
là một ngày vui”
2.2. Đối với nhà trường.
 Tạo điều kiện cho giáo viên tham quan, học hỏi dự giờ những tiết dạy mẫu, dạy 
giỏi để nâng cao trình độ.
 Tổ chuyên môn nhà trường tổ chức thêm nhiều buổi kiến tập về tiết học làm 
quen chữ viết để chúng tôi được học hỏi, trau dồi, nâng cao trình độ chuyên môn.
 Khuyến khích giáo viên viết sáng kiến kinh nghiệm để giáo viên trong trường 
học hỏi lẫn nhau.
 - 18 - Ban giám hiệu nhà trường hỗ trợ cơ sở vật chất, tạo môi trường làm quen 
với chữ cái.
 Nhà trường tham mưu với các cấp xin kinh phí mua sắm các trang thiết bị để 
phục vụ tốt các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ như máy chiếu, các đồ dùng đồ 
chơi ngoài trời
 Cần trang bị đầy đủ vật chất, đồ dùng dạy học cho cô và trẻ.
2.3 Đối với giáo viên.
 Tích cực học tập, học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn của mình.
 Chịu khó sưu tầm, nghiên cứu để tìm những hình thức tổ chức cũng như các 
biện pháp dạy học phù hợp nhất.
 Kết hợp với phụ huynh để có biện pháp giáo dục trẻ một cách tốt nhất ở gia 
đình và nhà trường.
 Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài còn rất nhiều vấn đề tôi chưa 
đề cập đến do suy nghĩ con hạn hẹp. Tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến chân 
thành của Hội đồng khoa học, Ban Giám hiệu nhà trường và đồng nghiệp để đề tài 
của tôi được hoàn thiện hơn.
 Tôi xin chân thành cảm ơn !
 Yên Lư, ngày 20 tháng 5 năm 2020 
 XÁC NHẬN ĐÁNH GIÁ CỦA Người viết
 HĐSK NHÀ TRƯỜNG
Đánh giá đề tài, SKKN: 
Đạt ..điểm; Xếp loại: ..
 Lê Thị Sơn
 Nguyễn Thị Yến
 XÁC NHẬN ĐÁNH GIÁ CỦA HĐSK PHÒNG GD&ĐT YÊN DŨNG
 Đánh giá đề tài, SKKN : Đạt ..điểm; Xếp loại: ..
 - 19 - PHẦN IV: TÀI LIỆU THAM KHẢO.
 1- Hướng dẫn thực hiện chương trình chăm sóc - giáo dục trẻ 5-6 tuổi. Bộ 
Giáo dục và Đào tạo, Hà Nội, 2005.
 2- Dự thảo chương trình giáo dục mầm non (2005). Viện chiến lược và 
Nghiên cứu chương trình giáo dục và Vụ giáo dục mầm non.
 3- Dạy và học tập viết ở tiểu học ( 2005 ) 
 Nhà xuất bản giáo dục.
 4- Đặng Thu Quỳnh
 Trò chơi với chữ cái và phát triển ngôn ngữ. Nhà xuất bản giáo dục- 2007
 5- Đặng Thu Quỳnh
 Bài soạn hướng dẫn trẻ mẫu giáo 5 tuổi Làm quen với chữ cái .
Hà Nội- 1997
 6- Tham khảo trên mạng itenet.
 7- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên
 - 20 -