SKKN Một số biện pháp tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ 5-6 tuổi làm trung tâm (GV: Nguyễn Thị Oanh - Trường MN Yên Lư)

 PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
 1. Lý do chọn đề tài.
 Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là nền 
tảng đầu tiên của ngành Giáo dục và Đào tạo. Chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ ở 
trường mầm non có tác dụng rất lớn đến chất lượng giáo dục ở bậc học tiếp theo. 
Giáo dục mầm non có mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng nhằm giáo dục toàn diện cho 
trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức, thẩm mĩ, trí tuệ Là cơ sở để hình thành lên 
nhân cách con người và chuẩn bị những tiền đề cần thiết cho trẻ bước vào trường 
Tiểu học tốt nhất.
 Như Bác Hồ kính yêu đã nói: “Giáo dục mầm non tốt sẽ mở đâu cho một nền 
giáo dục tốt”. Trường mầm non có nhiệm vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục các 
cháu, bồi dưỡng cho các cháu trở thành những mầm non tương lai của đất nước. 
Thấy rõ tầm quan trọng của bậc học mầm non, những năm gần đây Bộ giáo dục và 
Đào tạo luôn chú trọng việc nâng cao chất lượng giáo dục và coi chất lượng chăm 
sóc giáo dục trẻ là một trong những nội dung quan tâm hàng đầu đối với bậc học 
mầm non. Vì thế câu hỏi đặt ra lúc này “Làm thế nào để nâng cao chất lượng chăm 
sóc, giáo dục trẻ?”. Và đây chính là lí do quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung 
tâm” ra đời.
 Việc tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, đó là hệ phương 
pháp dạy học tích cực, lấy người học làm trung tâm, còn gọi là hệ phương pháp dạy 
– tự học, được xem như một hệ thống phương pháp dạy học có thể đáp ứng được 
yêu cầu cơ bản của mục tiêu giáo dục trong thời kì đổi mới hiện nay.
 Trong giáo dục mầm non, lấy trẻ làm trung tâm là đặt đứa trẻ vào vị trí trung tâm 
của hoạt động giáo dục, xem cá nhân mỗi trẻ với những nhu cầu, hứng thú và năng 
lực riêng – vừa là chủ thể, vừa là mục đích của chủ thể đó, phấn đấu tiến tới cá thể 
hoá quá trình học tập với sự trợ giúp của môi trường giáo dục phong phú và đa 
dạng, để cho tiềm năng của mỗi trẻ được phát triển tối ưu, góp phần vào việc hình 
thành những cơ sở ban đầu của nhân cách trẻ.
 “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” đã là nền tảng quan trọng trong chương trình 
giáo dục trẻ. Một điều nhấn mạnh hơn nữa rằng “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” 
đang ngày càng trở nên được chú trọng trong phát triển ở trẻ trên toàn phương diện 
để giúp đứa trẻ phát triển toàn diện các mặt.
 Trong xã hội hiện nay “Việc tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung 
tâm” đang là vấn đề được nhiều người quan tâm. Gần đây nhiều giáo trình, tài liệu 
xuất hiện cụm từ “Lấy trẻ làm trung tâm”. Vấn đề này đã có nhiều quan điểm khác 
nhau nhưng đều đi tới mục tiêu chung là biến quá trình giáo dục thành quá trình tự 
giáo dục, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học. Phương pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm khác với dạy học truyền thống là 
giáo viên không truyền đạt kiến thức cho trẻ mà tạo ra các điều kiện, cơ hội để một 
đứa trẻ được chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động; tự chiếm lĩnh kiến thức, kinh 
nghiệm một cách tự nhiên. Vì vậy khả năng, thế mạnh của mỗi đứa trẻ đều có cơ 
hội tốt nhất để phát triển. Kích thích được sự tìm tòi, khám phá, chủ động của trẻ, 
trẻ được trải nghiệm, trao đổi, chia sẻ, trình bày ý kiến của mình, biết suy nghĩ vận 
dụng những điều đã học vào thực tế cuộc sống, giải quyết tình huống mà trẻ gặp 
phải từ đó trẻ mạnh dạn, tự tin, phát huy khả năng sáng tạo khi tham gia hoạt 
động.
 Để thực hiện tốt công tác tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm 
không chỉ quan tâm đến trẻ “học cái gì” mà chú trọng trẻ “học như thế nào”, tức là 
cho trẻ trải nghiệm học tập tích cực để phát triển đam mê ham học hỏi của trẻ và 
khả năng tự học của trẻ.
 Từ những thực trạng trên đã thôi thúc tôi phải tìm ra các biện pháp để thực 
hiện tốt công tác giáo dục lấy trẻ làm trung tâm vào trong điều kiện thực tiễn của 
lớp. Tôi cũng mạnh dạn đưa ra những suy nghĩ và hiểu biết của mình về “Một số 
biện pháp tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. Là một giáo viên 
tôi luôn trăn trở để tìm ra những biện pháp phù hợp với đặc điểm của lớp, để việc 
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm không chỉ là phong trào mà còn được thực hiện 
thường xuyên ở trường, ở từng lớp học, để phương pháp dạy học lấy trẻ làm trung 
tâm là thói quen của mỗi giáo viên. Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài “Một số biện 
pháp tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ 5-6 tuổi làm trung tâm”.
2. Mục đích nghiên cứu đề tài:
 Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng về “Giáo dục lấy trẻ làm trung 
tâm” trong công tác giáo dục trường mầm non nơi tôi đang công tác. Trên cơ sở 
phân tích, đánh giá khách quan, nêu rõ ý kiến đề xuất nhằm khắc phục thực trạng 
giáo dục ở trường mầm non hiện nay, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục giúp trẻ 
phát triển một cách toàn diện.
 Trên cơ sở nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp tổ chức các hoạt động lấy 
trẻ 5-6 tuổi làm trung tâm”. Để tìm ra những giải pháp giáo dục trẻ mang tính 
hiệu quả, mà khi đó trẻ được là trung tâm của mọi hoạt động.
3. Đối tượng nghiên cứu:
 Đối tuợng: lớp 5- 6 tuổi truờng Mầm Non Yên Lư.
 Phạm vi: Biện pháp được tiến hành trong nhiều lĩnh vực hoạt động, cũng như 
ở các độ tuổi mầm non. Song tôi chỉ dừng lại ở "Một số biện pháp tổ chức các 
hoạt động giáo dục lấy trẻ 5-6 tuổi làm trung tâm”ở lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi B4 
trường mầm non Yên Lư. Huyện Yên Dũng - Tỉnh Bắc Giang. 4. Nhiệm vụ nghiên cứu:
 Tìm hiểu về đặc điểm nhận thức của trẻ mầm non. Trong thực tế vì chất 
lượng giáo dục mà trẻ lĩnh hội chưa cao, tại sao chưa phát huy hết khả năng, tiềm 
thức của mỗi đứa trẻ. Trong thực tế trẻ còn học dưới hình thức cũ, trẻ học còn bị 
chi phối nhiều của giáo viên, giáo viên nói gì trẻ nghe nấy, giáo viên làm gì trẻ làm 
đấy, trẻ chưa được phát huy đúng hướng lấy trẻ làm trung tâm, nghĩa là trẻ chưa thể 
hiện hết khả năng, nhu cầu và hứng thú trong các hoạt động học. Không những thế 
trẻ còn sợ sệt, không tự tin khi làm việc gì đó mà không làm theo ý của cô.
 Tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm là một nhiệm vụ hết 
sức quan trọng trong việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non một cách hiệu 
quả, đảm bảo chất lượng và sự phát triển toàn diện phù hợp với từng cá nhân trẻ, 
đạt được mục tiêu giáo dục đã đề ra. Thực hiện điều trên đã góp phần nâng cao chất 
lượng tổ chức các hoạt động cho trẻ trong nhà trường, nâng cao kết quả dạy học 
cho giáo viên và phù hợp với trẻ tuổi mầm non theo yêu cầu phát triển của ngành 
học mầm non.
 Chính vì thế nhiệm vụ của mỗi giáo viên mầm non là phải lựa chọn nội dung, 
xác định mục tiêu và đổi mới trong hình thức tổ chức hoạt động, nhằm lôi cuốn sự 
tham gia tích cực của trẻ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.
 Tổ chức hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, có nghĩa 
là tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động như:
 - Trải nghiệm: Trẻ được học qua thực tế, qua việc làm, qua khám phá tìm tòi.
 - Giao tiếp: Chia sẻ với bạn và học từ mọi người.
 - Suy ngẫm: Suy nghĩ và vận dụng những điều đã lĩnh hội áp dụng vào việc giải 
quyết vấn đề.
 - Trao đổi: Diễn đạt và chia sẻ suy nghĩ và nhu cầu khám phá của bản thân.
 - Giải quyết vấn đề: Tìm ra hướng giải quyết để đạt được kết quả trong quá trình 
chơi và học.
 Giáo viên chỉ là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ được chiếm 
lĩnh tri thức 
 - “Một số biện pháp giáo dục lấy trẻ 5-6 tuổi làm trung tâm” tại lớp mẫu giáo 
lớn, theo hình thức luyện tập cá nhân, nhóm, lớp và mở rộng ra toàn khối.
 5. Phương pháp nghiên cứu:
 Căn cứ vào đối tượng, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu trong đề tài tôi chọn 
các phương pháp sau: 
 a. Phương pháp nghiên cứu lí luận: Tôi đã nghiên cứu về các biện pháp lấy trẻ 
 làm trung tâm, bằng cách dựa vào lí luận thực tiễn, qua các tài liệu trong chương trình giáo dục mầm non mới, qua các module bồi dưỡng thường 
 xuyên mầm non, trang web nhằm phân tích tổng hợp tài liệu.
 b. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát – đàm thoại , trực quan sinh 
 động, thực hành – luyện tập, điều tra.
 c. Phương pháp thống kê toán học: Điều tra - kiểm tra, xử lí số liệu đã thu thập 
 được.
PHẦN II: PHẦN NỘI DUNG
1. Một số vấn đề liên quan.
 Trong lí luận dạy và học có những quan niệm khác nhau về vai trò của nhà 
giáo dục và vai trò của học sinh, nhưng quy tụ lại có hai hướng: Hoạt động lấy giáo 
viên làm trung tâm hoặc hoạt động lấy học sinh làm trung tâm. Những năm gần đây 
các tài liệu giáo dục và dạy học ở nước ngoài và trong nước thường nói tới việc cần 
thiết phải chuyển từ dạy học lấy giáo viên làm trung tâm sang dạy học lấy trẻ làm 
trung tâm, đây là một su hướng tất yếu của nền giáo dục mà chúng ta nên áp dụng 
và đổi mới.
 Vậy trong công tác giảng dạy người giáo viên luôn quan tâm trước hết đến việc 
hoàn thành trách nhiệm của mình là truyền thụ tới trẻ cho hết nội dung quy định 
trong chương trình , cố gắng làm cho mọi học sinh hiểu và nhớ những lời cô dạy. 
Cũng từ đó hình thành kiểu học thụ động, thiên về ghi nhớ, ít chịu suy nghĩ. Để 
khắc phục tình trạng đó, cần phát huy tính chủ động học tập của trẻ, quan tâm đến 
nhu cầu khả năng của mỗi cá nhân trẻ trong tập thể lớp, các phương pháp “Dạy học 
tích cực”, “Lấy người học làm trung tâm” đã đem lại hiệu quả cao.
 Theo tiến sĩ Phan Thị Thu Hiền chuyên gia về giáo dục đầu đời ở Việt Nam 
cho biết “Cách tiếp nhận tốt nhất để giáo dục các phương pháp dạy học tích cực 
nhằm thúc đẩy sự phát triển tính chủ động, khả năng tư duy phản diện và giải quyết 
vấn đề cho trẻ là cách tiếp cận tốt, thường thể hiện tính tích hợp cao và kết nối việc 
học với thực tế đời sống của trẻ”.
 Ở lứa tuổi mầm non: Hoạt động chủ đạo của trẻ “Học bằng chơi, chơi bằng 
học” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội kiến thức trong 
cuộc sống xung quanh trẻ.
 Chương trình giáo dục mầm non mới là lấy trẻ trung tâm, tạo điều kiện cho 
mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự phát triển của bản thân trẻ, đáp 
ứng tối đa nhu cầu và hứng thú của trẻ trong quá trình giáo dục.
 Thực tế cho thấy việc tổ chức các hoạt động theo hướng lấy trẻ làm trung tâm 
đã tạo một không gian mở cho trẻ, khuyến khích trẻ phát triển tư duy và phương 
pháp giải quyết vấn đề. Nếu trẻ được tạo nhiều cơ hội tự tham gia trải nghiệm khám 
phá, thì như vậy trẻ đã có thể được phát triển tư duy sáng tạo, giúp trẻ có nhiều cơ hội hơn phát triển ngôn ngữ, tình cảm xã hội, phát triển thẩm mĩ, thể chất, phát 
triển nhận thức. Những lợi ích đó có liên quan trực tiếp với phương pháp dạy của 
các giáo viên, đó chính là cách tổ chức các hoạt động cho trẻ theo hướng lấy trẻ 
làm trung tâm.
2. Thực trạng.
 - Sĩ số lớp: 36 trẻ.
 - Lớp có 2 giáo viên phụ trách.
 - Trường mầm non nơi tôi làm việc là ngôi trường đạt được nhiều thành tích qua 
các năm học, chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ không ngừng được nâng cao. Lớp 
tôi là một trong 9 lớp mẫu giáo 5-6 tuổi của trường, các con đang trong độ tuổi 
thích vận động, luôn tràn đầy năng lượng, hoạt động luôn tay luôn chân, chính vì 
vậy tôi luôn mong muốn mang lại cho các con những điều kiện và những cơ hội để 
rèn luyện thể lực, sự tìm tòi, khả năng sáng tạo qua các trải nghiệm trong cuộc sống 
cũng như trẻ được cung cấp thêm kiến thức, kỹ năng qua các hoạt động ở 
trườngmầm non, nhờ đó trẻ sẽ phát triển về mọi mặt. Để thực hiện điều đó, ngay từ 
đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng của lớp mình, tôi nhận thấy có 
những thuận lợi và khó khăn sau:
 2.1. Thuận lợi.
 Trường mầm non – nơi tôi đang công tác có cơ sở vật chất khang trang, sạch sẽ. 
Nhà trường có 83 đồng chí cán bộ, giáo viên, nhân viên, trong đó ban giám hiệu: 5 
đồng chí, giáo viên 59 đồng chí, nhân viên 9 đồng chí. Đội ngũ cán bộ giáo viên 
trẻ, nhiệt tình, năng động, có trình độ chuyên môn đạt chuẩn 100%, trên chuẩn 
73%. 
 Để có những thành tích cao trong những năm qua nhà trường luôn nhận được 
sự quan tâm chỉ đạo của Phòng giáo dục và Đào tạo huyện Yên Dũng, sự quan tâm 
của Đảng, chính quyền địa phương, các ban ngành đoàn thể, các tổ chức xã hội và 
nhân dân trong xã , đóng góp ủng hộ về vật chất, tinh thần, đưa ra những giải pháp 
chiến lược giúp nhà trường tháo gỡ những khó khăn , quyết tâm đưa nhà trường 
tiến tới đạt chuẩn Quốc gia mức độ I. Hơn thế nữa nhà trường còn nhận được sự 
quan tâm, đồng tình hỗ trợ của Ban đại diện cha mẹ học sinh và phụ huynh trong 
toàn trường đã mua sắm được các trang thiết bị , đồ dùng, đồ chơi phần nào đáp 
ứng được việc thực hiện chương trình giáo dục mầm non hiện nay.
 Nhà trường có môi trường xanh, sạch, đẹp và an toàn. Đặc biệt nhà trường xây 
dựng được khu sáng tạo của bé góp phần phát triển sự sáng tạo, tư duy, trí tưởng 
tượng và trẻ được trải nghiệm thích thú. Nhà trường còn triển khai mô hình trồng 
rau sạch, trồng bồn hoa, cây cảnh để tạo không gian thoải mái, không khí học tập 
trong lành cho trẻ hoạt động. Các cháu đến trường được học đúng chương trình giáo dục mầm non theo đúng 
độ tuổi , trẻ mạnh khoẻ nhanh nhẹn, hoạt bát.
 Trong năn học 2019- 2020 thực hiện sự chỉ đạo của Phòng giáo dục và Đào tạo 
huyện Yên Dũng về “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”, nhà trường đã coi đây là một 
nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy. Đồng 
thời luôn sát sao trong công tác chỉ đạo, đặt nhiệm vụ cho giáo viên phải luôn tìm 
tòi, sáng tạo, tự học, tự bồi dưỡng bản thân để nắm vững chuyên môm về công tác 
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
 2.2. Khó khăn.
 Nhà trường có số lượng giáo viên khá đông nhưng trình độ chuyên môn chưa 
đồng đều vì số lượng giáo viên trẻ, mới vào trường chưa có kinh nghiệm trong 
công tác giảng dạy. Giáo viên chưa nắm vững kiến thức về “Giáo dục lấy trẻ làm 
trung tâm”, nên còn lúng túng khi xây dựng kế hoạch giáo dục và cách tổ chức thực 
hiện.
 Là năm thứ 4 thực hiện “Việc tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung 
tâm” nhưng nhiều giáo viên mới nhận thức chưa đầy đủ nội dung và ý nghĩa của nó 
còn lúng túng trong việc vận dụng vào công tác giảng dạy; tổ chức các hoạt động 
còn mang tính độc lập, tách rời, mang nặng phương pháp dạy học truyền thống 
trong cung cấp kiến thức cho trẻ, chưa phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng 
tạo của trẻ.
 Việc tổ chức các hoạt động trong chương trình còn dựa vào bài soạn mẫu, chưa 
sáng tạo, thực hiện còn cứng nhắc. Tính sáng tạo trong khâu thiết kế bài dạy cho trẻ 
theo hướng lấy trẻ làm trung tâm chưa cao, chưa có nhiều sáng tạo trong thiết kế 
bài dạy dẫn đến việc thực hiện phương pháp “Tổ chức các hoạt động giáo dục lấy 
trẻ làm trung tâm” còn lúng túng. Bên cạnh đó, trên thực tế việc tổ chức các hoạt 
động “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” các giáo viên vẫn chưa chú trọng tới việc lấy 
trẻ làm trung tâm cho mọi tâm điểm hoạt động; chưa quan tâm thỏa đáng đến quá 
trình hoạt động của trẻ, mà chỉ chú trọng đến kết quả cuối cùng của trẻ là lĩnh hội 
các tri thức, kỹ năng trong một hoạt động cụ thể. Chính vì vậy giáo viên thường nói 
nhiều, làm thay trẻ, đưa ra hệ thống câu hỏi đóng, chưa tạo điều kiện cho trẻ tư duy 
và chưa tạo điều kiện cho trẻ tham gia vào quá trình hoạt động một cách tích cực. 
 Việc bố trí môi trường còn mang nặng tính hình thức, cách bố trí sắp xếp góc 
chơi chưa hợp lý, chưa chuẩn bị được nhiều đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động. Vì 
thế chưa kích thích được sự sáng tạo, đam mê cho trẻ. Nhiều lớp hình ảnh các góc 
còn chưa phù hợp, còn quá to hoặc quá nhỏ; một số đặt tên còn cứng nhắc, chữ 
cách điệu hóa. Cây xanh trong lớp ít hoặc cách bố trí chưa đẹp.
 Phụ huynh học sinh đa số làm công nhân ít thời quan tâm tới việc học tập của 
các con, chưa hợp tác, thống nhất trong việc kết hợp giáo dục trẻ giữa nhà trường và gia đình. Đa số phụ huynh chưa có nhiều nhận thức về “Việc thực hiện tổ chức 
các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm’’ trong giai đoạn hiện nay.
 2. 3. Khảo sát thực tế
 Từ mục đích là giúp giáo viên thực hiên tốt công tác giáo dục lấy trẻ làm 
trung tâm tôi đã tiến hành khảo sát thực tế năng lực, nhận thức của trẻ vào đầu năm 
học 2019 – 2020 tại lớp 5-6 tuổi do tôi phụ trách như sau:
 Bảng khảo sát chất lượng của trẻ đầu năm học 2019-2020:
STT Tiêu chí Đạt Chưa đạt
 Số Tỉ lệ Số Tỉ lệ 
 trẻ % trẻ %
1 Trẻ hứng thú tham gia vào giờ học 18/36 50 18/36 50
2 Trẻ có ý thức tự thực hiện tốt yêu cầu của 19/36 53 17/36 47
 tiết học
3 Trẻ nắm vững kiến thức, kĩ năng vận dụng 16/36 44,5 20/36 55,5
 linh hoạt, sáng tạo vào thực tế.
4 Trẻ có kĩ năng sử dụng ngôn ngữ rõ ràng, 27/36 75 9/36 25
 mạch lạc
 3. Các biện pháp thực hiện:
 3.1. Biện pháp 1: Chú trọng bồi dưỡng chuyên môn cho bản thân 
 Chất lượng chuyên môn phụ thuộc rất lớn vào bản thân mỗi giáo viên do đó 
yếu tố giáo viên đóng vai trò quyết định khi tổ chức các hoạt động cho trẻ. Do vậy 
việc bồi dưỡng về nhận thức và chuyên môn của bản thân mỗi giáo viên là một 
việc làm vô cùng cần thiết giúp giáo viên có nhận thức đúng đắn, trang bị cho 
giáo viên những hiểu biết, các kiến thức về chuyên môn giúp giáo viên chủ động, 
mạnh dạn tự tin trong quá trình tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ. 
 Trước tiên tôi dành thời gian cho việc tự học, tự nghiên cứu tài liệu để nâng 
cao chuyên môn nghiệp vụ của bản thân, vì thế tôi luôn đầu tư tìm kiếm những tài 
liệu, sách vở, các video về các bài dạy mẫu về phương pháp giảng dạy lấy trẻ làm 
trung tâm, kỹ năng nghiệp vụ của giáo viên và tự đọc, tự nghiên cứu để rút ra 
được những vấn đề cần thiết đối với giáo viên trong việc áp dụng tốt phương pháp dạy 
học lấy trẻ làm trung tâm khi tổ chức cho trẻ vui chơi.
 Do vậy việc bồi dưỡng về nhận thức và chuyên môn của bản thân mỗi giáo 
viên là một việc làm vô cùng cần thiết giúp giáo viên có nhận thức đúng đắn trang 
bị cho giáo viên những hiểu biết, các kiến thức về chuyên môn giúp giáo viên chủ 
động, tự tin trong quá trình tổ chức các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ. Từ nhận thức về ý nghĩa của việc tự học tự bồi dưỡng, nên bản thân tôi luôn 
tham gia đầy đủ các buổi bồi dưỡng chuyên môn do Phòng GD&ĐT tổ chức, các 
buổi sinh hoạt chuyên môn tại nhà trường, lắng nghe và ghi chép một cách nghiêm 
túc, mạnh dạn trao đổi với giảng viên, CBQL các trường những vấn đề còn chưa rõ, 
chưa hiểu, những vấn đề mà tôi quan tâm về đổi mới phương pháp giảng dạy.
 Xác đinh tự học, tự nghiên cứu tài liệu cũng là một việc làm không thể thiếu 
được trong việc nâng cao nghiệp vụ của giáo viên nên tôi đã tìm kiếm những tài 
liệu, sách vở về đổi mới phương pháp giảng dạy, lấy trẻ làm trung tâm, kỹ năng 
nghiệp vụ của giáo viên và tự đọc, tự nghiên cứu để rút ra được những vấn đề cần 
thiết đối với giáo viên trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy.
 Dự giờ thao giảng có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc bồi dưỡng và tự 
bồi dưỡng của mỗi giáo viên, qua dự giờ thao giảng cả người dạy và người dự đều 
rút ra được những kinh nghiệm về chuyên môn cho mình. Để giúp bản thân hiểu 
sâu sắc vấn đề đổi mới phương pháp và đối chiếu giữa kiến thức sách vở với thực 
tiễn tôi đã mạnh dạn xây dựng một số hoạt động và đăng ký dạy thao giảng để 
CBQL nhà trường và đồng nghiệp dự giờ, thông qua các tiết mẫu, tôi được nghe 
đồng nghiệp thảo luận, góp ý rút kinh nghiệm, được nghe các đồng chí CBQL phân 
tích cụ thể các tiết dạy đó là: tiết dạy đã đổi mới chưa? đổi mới ở chỗ nào? đã lấy 
trẻ làm trung tâm chưa, có gì khác so với cách dạy khác và tiết dạy đó thực sự 
mang lại hiệu quả chưa?... Từ đó rút ra được những kinh nghiệm cho bản thân trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy và việc vận dụng lấy trẻ làm trung tâm 
vào quá trình giảng dạy.
 Tham gia các buổi chuyên đề cấp huyện, tìm hiểu và học bồi dưởng thường 
xuyên đặc biệt là học module mầm non trực tuyến, ví dụ chuyên đề mới đây nhất 
được tổ chức ở sở là chuyên đề Chuyên đề giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã được 
tổ chức.
 Bản thân tôi cũng tham gia xây dựng các tiết dạy mẫu để rút ra kinh nghiệm. 
Tham gia thi giáo viên giỏi trường, huyện nhằm nâng cao trình độ chuyên môn 
nghiệp vụ.
 Hình ảnh: Các con tham gia hoạt động khám phá cùng cô giáo dự thi giáo 
viên dạy giỏi cấp huyện 
 Tự học hỏi và thiết kế được các giáo án điện tử trong phần mềm power point
 Tham khảo tài liệu sách báo, nói về chuyên đề để nâng cao trình độ chuyên 
môn nghiệp vụ.
 Sáng tạo trong thiết kế thiết bị đồ dùng dạy học thông dụng cho các môn học.
 Đồ dùng tự tạo phục vụ các hoạt động giáo dục
 Đây là hoạt động không thể thiếu trong các phong trào của nhà trường. 
Thông qua hội thi, giáo viên phải thực hành tiết dạy lĩnh vực phát triể thẩm mỹ, 
vừa đánh giá được trình độ chuyên môn, khả năng chuẩn bị, kỹ năng sư phạm trong 
sử dụng đồ dùng trực quan, sử lý tình huống, cách đặt câu hỏi đàm thoại, kết quả 
đạt được trên trẻ...
 Thông qua hội thi, còn đánh giá xếp loại và rút kinh nghiệm các mặt còn hạn 
chế, đồng thời tạo cơ hội cho giáo viên thể hiện năng lực của mình.
 3.2. Biện pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục phù hợp thuận lợi cho việc 
tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
 Như chúng ta đã biết môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp 
những điều kiện, tự nhiên - xã hội cần thiết, môi trường học tập có ý nghĩa vô cùng 
quan trọng đối với việc học tập và tiếp thu kiến thức của trẻ. Trẻ em vốn rất hiếu kì, 
chúng tò mò mong muốn được khám phá tất cả mọi vật xung quanh chúng. Những 
hình ảnh, những ấn tượng mà trẻ thu nhận được trong những năm tháng tuổi thơ sẽ 
hằn sâu trong trí nhớ suốt đời của trẻ. Chính vì vậy việc trang bị cho trẻ một thế 
giới tự nhiên, một môi trường học tập tốt nhất ở ngay khu vực lớp và trường của trẻ 
là một biện pháp vô cùng quan trọng. Hiểu rõ tầm quan trọng, những tác dụng to lớn của môi trường và thực hiện sự chỉ 
đạo của cấp trên, tôi đã xây dựng môi trường giáo dục theo hướng lấy trẻ làm trung 
tâm. Môi trường cho trẻ hoạt động là môi trường xã hội và môi trường vật chất. 
Tuy nhiên trong phạm vi biện pháp này, tôi chỉ đề cập đến biện pháp xây dựng và 
thiết kế môi trường trong và ngoài lớp học trên cơ sở trang thiết bị sẵn có của lớp, 
của trường đầu tư để làm phong phú cho trẻ hoạt động.
 3.2.1. Môi trường bên trong lớp học.
 Môi trường trong lớp học cũng là một trong những yếu tố vô cùng quan trọng, 
nó giúp trẻ thể hiện hoàn hảo một thế giới thu nhỏ trong mắt trẻ. Trẻ được thỏa mãn 
nhu cầu vui chơi thông qua đó nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn 
diện. Một môi trường sạch sẽ, an toàn, có sự bố trí khu vực chơi và học phù hợp, 
thuận tiện có ý nghĩa to lớn không chỉ với sự phát triển thể chất của trẻ, mà còn 
thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết cho trẻ, kích thích trẻ hoạt động 
tích cực, sáng tạo.
 Do đó ngay sau khi được tập huấn lí thuyết, tôi đã xây dựng môi trường lớp lấy 
trẻ làm trung tâm như sau: 
 Trước tiên tôi trang trí, làm đẹp môi trường lớp học từ cách bố trí, sắp xếp khu 
vực trong lớp, trưng bày đồ dùng, đồ chơi sao cho hấp dẫn đẹp mắt mà vẫn gọn 
gàng ngăn nắp mà đặc biệt phù hợp tầm mắt trẻ, trẻ dễ lấy dễ cất.
 Trong lớp không thể thiếu các góc chơi của trẻ vì vậy tôi đã chuẩn bị học liệu 
đa dạng, hấp dẫn ở các góc, khuyến khích trẻ có thể sử dụng theo nhiều cách khác 
nhau, tận dụng nguyên liệu sẵn có của địa phương. Tạo điều kiện cho trẻ có nhiều 
cơ hội được lựa chọn học liệu và hoạt động. Cách bố trí, sắp xếp các góc chơi phải 
kích thích trẻ tư duy, chủ động tích cực như: Tìm tòi, khám phá, trải nghiệm, thực 
hành sáng tạo, hợp tác trò chuyện và chia sẻ ý tưởng với trẻ. Hình ảnh: Các góc chơi bố trí hợp lí
 Xây dựng các góc hoạt động khác nhau trong lớp nhằm tạo điều kiện cho trẻ 
hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ được nhiều hơn, hình thức hoạt động phù hợp, đa dạng hơn. Giúp trẻ tìm hiểu và khám phá cái mới, hoạt động với đồ vật và 
rèn kỹ năng.
 Đặt tên các góc phải đơn giản, dễ hiểu và phù hợp với nội dung từng chủ đề 
đang thực hiện tên góc rõ ràng để thích hợp lồng ghép chữ cái. 
 Ví dụ: Khi thực hiện chủ đề “Gia đình” góc sách có thể đặt “Thư viện của gia 
đình bé” nhưng khi sang chủ đề “Thế giới thực vật”góc sách có thể đặt “Thư viện 
của các loài cây” 
 Hình ảnh: Góc chơi có đủ đồ dùng, sắp xếp hợp lí với trẻ
 Các góc được trang trí với màu sắc trang nhã, nhẹ nhàng, không lòe loẹt. Độ 
cao của mảng tường theo từng góc chơi 1,5m vời tầm với trẻ. Treo ảnh Bác Hồ ở vị 
trí trung tâm, trang trọng.Tạo không gian xanh trong nhóm lớp.
 Trang trí, sắp đặt tổng thể trong lớp cần thẩm mỹ, hình ảnh trang trí đẹp, có ý 
nghĩa.
 Các góc chơi được bố trí hợp lý, góc hoạt động tĩnh bố trí xa các góc ồn 
ào.Góc tạo hình, góc thực hành cuộc sống sắp xếp gần nguồn nước. Góc thư viện 
sử dụng sách, tranh được đặt nơi có nhiều ánh sáng, yên tĩnh, ít người qua lại. Góc xây dựng sắp xếp gần hoạt động ghép hình, lắp ráp, có không gian rộng 
và thuận tiện cho trẻ đi lại. Góc học tập chọn vị trí yên tĩnh cho trẻ hoạt động, nên 
cho trẻ ngồi vào bàn chuẩn bị tâm thế cho trẻ bước vào lớp 1 đối với trẻ 5 tuổi.
 Ví dụ:Góc xây dựng và góc phân vai ở gần nhau và xa góc sách truyện.Góc xây 
dựng tránh lối đi. 
 Các góc có khoảng rộng, cách nhau hợp lý để đảm bảo an toàn và vận động 
của trẻ. Các góc hoạt động đều phải có danh giới rõ ràng, có lối đi cho trẻ di 
chuyển dễ dàng trong quá trình trẻ muốn liên kết các góc chơi. Mỗi góc chơi gồm 
tên, nội quy góc chơi, giá, kệ có bánh xe, màu sắc trang nhã, mảng tường mở, đồ 
dùng, phương tiện học liệu, đồ chơi ngăn nắp, dễ lấy, dễ cất.
 Ví dụ: Sử dụng giá dựng đồ chơi quay lại tạo thành danh giới cho góc chơi. 
Ranh giới ở các góc không che tầm nhìn của trẻ và không cản việc quan sát của 
giáo viên.
 Thay đổi vị trí các góc sau mỗi chủ đề để tạo cảm giác mới lạ, kích thích hứng 
thú của trẻ.
 Trang trí góc trưng bày sản phẩm của trẻ sắp xếp vị trí đủ rộng, dễ nhìn để làm 
góc trưng bày sản phẩm của trẻ. Có hình ảnh minh họa ngộ nghĩnh, tên gọi gần gũi, 
hấp dẫn trẻ.VD: “Họa sĩ tí hon”, hoặc “Ai khéo tay”, “Bé thích bài nào”
 Nội quy từng góc chơi bằng chữ và hình ảnh, ký hiệu đặc chưng, được giáo viên 
và trẻ cùng xây dựng từ đầu năm học để thực hiện. Hình ảnh: Trẻ chơi theo đúng nội quy của góc
 Tôi đã tự tay làm đồ dùng đồ chơi tự tạo bền, đẹp phù hợp và phải đảm bảo an 
toàn cho trẻ; thường xuyên bổ xung đồ dùng, đồ chơi phù hợp với mục tiêu giáo 
dục, nhu cầu hứng thú và khả năng của trẻ.
 Các đồ dùng, đồ chơi, giáo cụ được xếp theo một trật tự hợp lý có liên quan đến 
nhau, từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó. Các đồ dùng, đồ chơi, giáo cụ nhỏ, 
nhẹ để lên tầng của giá; đồ dùng to, nặng xếp tầng dưới của giá, kệ đồ chơi.
 3.2.2. Môi trường bên ngoài lớp học.
 Môi trường bên ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt động 
nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện cho trẻ. Vì vậy tôi xây dựng môi 
trường giáo dục ngoài lớp học an toàn, đẹp, hấp dẫn, có nhiều cây xanh giúp trẻ 
cảm nhận vẻ đẹp của thiên nhiên và tạo bầu không khí trong lành mát mẻ.
 Đối với khu vực ngoài hiên nên xây dựng góc thiên nhiên là nơi dành cho các 
hoạt động chăm sóc cây cối: Nhặt cỏ, bắt sâu, tưới nước, ngoài ra còn là nơi tìm 
đọc các loại sách về thiên nhiên, các tranh ảnh về thế giới tự nhiên. Giáo viên có 
thể bố trí phù hợp chỗ có những giỏ cây leo lá xanh tươi mát, những chú ong, 
bướm, chị chuồn chuồn bay khi đậu lại là tâm điểm chú ý của các bạn trẻ thơ. Ở 
chính nơi này các bé được đắm mình thực sự trong thế giới tự nhiên của trẻ, khiến cho trẻ bị hấp dẫn, bị thu hút từ đó trẻ có thể cảm nhận thiên nhiên, được trải 
nghiệm chúng một cách tự nhên nhất.
 Hình ảnh: Bên ngoài lớp khu vực hiên 
 Khu vực chơi với cát, sỏi, nước và các vật liệu thiên nhiên: Bố trí bể vầy, hố 
cát, bồn nước .được che chắn an toàn. Có ghế và các dụng cụ như: Xô, khuôn in, 
chai lọ cho trẻ chơi. Có các nguyên liệu để trẻ làm thí nghiệm như: sỏi, màu, xà 
phòng Trẻ chơi với cát sỏi Vườn trường và khu vực vườn hoa cây cảnh: Cây xanh, cây cảnh, vườn hoa 
vườn rau; vườn rau chia theo luống rau ăn củ, rau ăn quả, rau ăn lá, Có lối đi vào 
các khu vực để chăm sóc cây. Có biển tên lớp, tên cây.
 Khu vực hành lang, cầu thang: Trang trí nhẹ nhàng dưới chân tường và một số 
mảng tường. Trên tường treo các bảng tuyên truyền về nội dung giáo dục như: bảo 
vệ môi trường, lễ giáo, phòng chống tai nạn thương tích, các hình ảnh hoạt động 
của nhà trường, các tranh ảnh, các sản phẩm tạo hình của cô giáo hoặc trẻ có ghi ró 
tên đề tài, tác giả.
 Trẻ hoạt động khu vực gần cầu thang
 Các chiếu nghỉ để cây xanh. Các bậc cầu thang dán các bước chân theo chiều 
lên, xuống, chữ số, chữ cái cho trẻ luyện tập
 Khu vực chợ quê của bé có 4 gian hàng được sắp xếp gọn gàng, đẹp mắt, mỗi 
gian hàng có một nét đặc trưng riêng được bày bán các mặt hàng mây tre đan, các 
nông sản, thực phẩm thiết yếu hàng ngày như thức ăn (Tôm, cua, cá, gà, rau củ 
quả, đồ ăn, thức uống..), gian hàng quần áo, gian hàng với những dụng cụ nghệ 
thuật, đồ chơi. Với gian hàng “Mây tre đan”, bằng các nguyên vật liệu như nan tre, 
rơm nếp, chạc thừng.... Trẻ làm sản xuất ra những chiếc rổ rá, quạt, chổi rơm rồi 
bày bán. Gian hàng các nông sản, thực phẩm thiết yếu hàng ngày như thức ăn ( 
Tôm, cua, cá, gà, rau củ quả, đồ ăn, thức uống..) trẻ vui vẻ được vào vai người bán 
hàng vui vẻ, hiếu khách, được tự do lựa chọn món mỗi buổi chơi. Chợ quê của bé
 Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non đáp ứng 
yêu cầu chuyên đề xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm là thực sự cần 
thiết và rất quan trọng. Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ 
chức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ, 
thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. Một môi 
trường sạch sẽ, an toàn, có sự bố trí khu vực chơi và học trong lớp và ngoài trời 
phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát triển thể chất của 
trẻ, mà còn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ 
hoạt động tích cực, sáng tạo. Xây dựng tốt môi trường giáo dục trong trường mầm 
non là phương tiện, điều kiện để trẻ phát triển toàn diện về thể chất, ngôn ngữ, trí 
tuệ, khả năng thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội, tạo tiền đề vững chắc cho trẻ 
mầm non vào học lớp 1.
3.3. Biện pháp 3: Thực hiện tổ chức tốt biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm 
thông qua các hoạt động trong ngày.
 Việc tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là một biện pháp vô 
cùng cần thiết, giúp giáo viên chúng tôi đưa việc “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” 
từ lí thuyết đã học được thực tiễn các bài dạy được áp dụng linh hoạt vào lớp và thể 
hiện được kết quả cụ thể ngay sau mỗi hoạt động. Vì vậy tôi đã đưa mục tiêu “Giáo 
dục lấy trẻ làm trung tâm” vào các hoạt động trong ngày như giờ đón trẻ thể dục sáng, hoạt động học có chủ đích, hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động 
chiều Cụ thể như sau: 
 * Đối với hoạt động học.
 Việc tổ chức các hoạt động giáo dục theo phương pháp lấy trẻ làm trung tâm 
không có nghĩa à loại bỏ hoàn toàn phương pháp cũ mà về cơ bản vẫn tuân thủ các 
bước trong suốt tiến trình của tiết học, vẫn phải dựa trên cơ sở phương pháp dạy 
đặc trưng các bộ môn. Sử dụng phương pháp “Lấy trẻ làm trung tâm” dựa trên hiểu 
biết, hứng thú nhu cầu của trẻ mà ta đưa ra nội dung bài dạy, kiến thức sao cho phù 
với trẻ. Để tổ chức có hiệu quả các hoạt động học lấy trẻ làm trung tâm tôi đã đã 
dựa trên cơ sở hiểu biết, kinh nghiệm của mình để thiết kế và tổ chức các hoạt động 
giáo dục phù hợp với điều kiện của lớp, phù hợp với khả năng của trẻ, đạt được 
mục tiêu độ tuổi đề ra, tránh tổ chức các hoạt động không phù hợp với đặc điểm 
tâm sinh lý của trẻ. Nội dung hoạt động cần bám sát với cuộc sống hàng ngày của 
trẻ, cần khuyến khích trẻ đưa ra những quyết định hay lựa chọn khả năng theo nhu 
cầu của trẻ, luôn lắng nghe và hỗ trợ kịp thời không làm hộ trẻ, sử dụng hệ thống 
câu hỏi đưa ra gợi mở, những trò chơi phải giúp trẻ suy nghĩ, giải quyết vấn đề, thu 
hút trẻ vào các hoạt động giúp trẻ phát triển tư duy.
 Chính vì vậy trong khi tổ chức hoạt động học cho trẻ với tôi việc để cho trẻ lựa 
chọn theo khả năng, nhu cầu hay khuyến khích trẻ đưa ra nhưng quyết định của bản 
thân trẻ là vô cùng quan trọng. Bởi như tôi đã nói sau khi nhận trẻ vào lớp việc đầu 
tiên là tôi tiến hành khảo sát trẻ ở những hoạt động và mức độ khác nhau để đánh 
giá được lượng kiến thức mà trẻ đã tiếp thu được để từ đó xây dựng kế hoạch sao 
cho phù hợp nhất với trẻ. Song mỗi trẻ lại có những mức độ nhận thức khác nhau 
có trẻ nhanh, trẻ chậm vì vậy để trẻ lựa chọn theo khả năng và đưa ra quyết định 
của mình là hợp lý nhất. Khi trẻ tham gia vào hoạt động việc để trẻ lựa chọn ngay 
từ ban đầu sẽ tạo cho trẻ cảm thấy thoải mái, được làm theo ý thích và điều đó sẽ 
kích thích trẻ tư duy, sáng tạo để đạt được kết quả mà trẻ muốn.
 Ví dụ: Trong gờ hoạt động khám pha khoa học với đề tài “ Điều kỳ diệu từ 
những viên sỏi”. Tôi không yêu cầu trẻ dùng những viên sỏi này để làm theo yêu 
cầu của cô. Mà thay vào đó tôi sẽ cho trẻ quan sát viên sỏi và hỏi trẻ “Nếu có 
những viên sỏi này thì con sẽ làm gì?” lúc này trẻ sẽ nói theo cách của trẻ. Có trẻ 
trả lời con sẽ tô màu để tạo thành những viên sỏi mới nhiều mầu sắc nhau, có trẻ lại 
trả lời sẽ dùng những viên sỏi để xếp tranh theo ý thích, có trẻ thì dùng những viên 
sỏi để thả vào cho mực nước dâng lên Cũng là những viên sỏi ấy nhưng mỗi trẻ 
lại trả lời với những cách khác nhau mà mình lựa chọn sẽ giúp trẻ sẽ suy nghĩ, tư 
duy xem “mình làm thế thì sẽ làm như thế nào thành sản phẩm mà mình đã chọn” 
vậy là có khi cùng trùng hợp ý tưởng nhưng trẻ lại đưa ra cách làm khác nhau để 
đạt được ý tưởng của mình. Điều đó thực sự rất cần thiết cho trẻ trong quá trình 
phát triển tư duy và tiếp thu kiến thức của trẻ một cách dễ hiểu nhất theo cách của