SKKN Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non

 MỤC LỤC
 Tiêu đề Trang
 1 Lý do chọn đề tài 2
 2 Nội dung sáng kiến 4
 2.1 Cơ sở lý luận 4
 2.2 Thực trạng 5
 2.3 Biện pháp 6
 Tích hợp, lồng ghép nội dung GDBVMT vào hoạt động học 
2.3.1 6
 trong các chủ đề:
 Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động trải 
2.3.2 9
 nghiệm.
 Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động vui 
2.3.3 10
 chơi.
2.3.4 Giáo dục BVMT thông qua hoạt động ngoài trời 11
2.3.5 Giáo dục BVMT thông qua các hoạt động khác 12
2.3.6 Phối hợp cùng phụ huynh và xây dựng góc tuyên truyền 13
 2.4 Hiệu quả của sáng kiến 14
 3 Kết luận 16
 4 Tài liệu tham khảo 19
 1 Đề tài:"Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 
3-4 tuổi trong trường mầm non"
 1. Lý do chọn đề tài
 Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt trong đời sống con người. Để 
đảm bảo con người được sống trong một môi trường lành mạnh thì việc giáo 
dục bảo vệ môi trường được giáo dục và hình thành rất sớm. Đối với lứa tuổi 
mầm non giúp trẻ có những khái niệm ban đầu về môi trường của bản thân 
mình nói riêng và của con người nói chung. Từ đó biết cách sống tích cực với 
môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh của cơ thể và trí tuệ.
 Trong thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá, đời sống con người được 
nâng cao thì vấn đề ô nhiễm môi trường đang mang tính toàn cầu. Môi trường 
đang bị đe dạo bởi khí thải, rác thải của các nhà máy, rác thải trong sinh hoạt 
hàng ngày, nguồn nước bị ô nhiễm, rừng và cây xanh đang bị thu nhỏ lại 
Trước nhu cầu đào tạo thế hệ trẻ lực lượng kế thừa xây dựng đất nước sau 
này, giáo dục bảo vệ môi trường đã trở thành nhiệm vụ quan trọng, trong việc 
đào tạo thế hệ trẻ ở các trường học và đã được quan tâm ngay từ bậc học mầm 
non.
 Cùng với sự phát triển kinh tế của đất nước, thì môi trường đang bị huỷ hoại 
nghiêm trọng, một trong những nguyên nhân cơ bản là do sự thiếu ý thức, thiếu 
hiểu biết của một số người. Ví dụ: Như xả rác, chất thải chưa qua sử lý xuống 
sông hồ, làm cho nước ở sông hồ bị ô nhiễm. Đây cũng là nguyên nhân gây ô 
nhiễm môi trường.
 Đối với giáo dục mầm non cung cấp những hiểu biết ban đầu về môi 
trường sống bản thân nói riêng và của con người nói chung. Bảo vệ môi 
trường là những hoạt động giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, đảm bảo 
cân bằng sinh thái, ngăn chặn và khắc phục hậu quả mà con người hay thiên 
tai gây ra cho môi trường. Giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non là 
quá trình giáo dục có mục đích nhằm phát triển ở trẻ những hiểu biết sơ đẳng 
về môi trường, có sự quan tâm đến vấn đề môi trường phù hợp với lứa tuổi, 
 2 được thể hiện qua những kiến thức thái độ hành vi của trẻ đối với môi trường 
xung quanh. 
 Năm học này Ngành giáo dục đã và đang đẩy mạnh phong trào xây dựng 
môi trường giáo dục theo quan điểm: “giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. Giúp 
trẻ phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo. Trẻ học từ trải nghiệm thực tế 
gắn với cuộc sống thực. Song song với nó là phong trào: “Xây dựng trường 
học thân thiện - Học sinh tích cực’’ đuợc nghành giáo dục phát động nhiều 
năm nay, nhằm tạo cho trẻ một môi trường thân thiện gần gũi, đòi hỏi sự tham 
gia tích cực, hứng thú của học sinh vào các hoạt động giáo dục trong nhà 
trường và tại cộng đồng. Một trong những nội dung thực hiện có nội dung 
giáo dục trẻ bảo vệ môi trường.
 Bản thân tôi là giáo viên được nhà trường phân công phụ trách nhóm lớp 
3 - 4 tuổi. Tôi nhận thấy rằng trẻ mầm non nói chung và trẻ 3 - 4 tuổi nói 
riêng ý thức và kiến thức bảo vệ môi trường còn rất hạn chế. Trẻ được bố mẹ 
và mọi người cưng chiều chưa tự giác làm một số công việc hàng ngày. Khi 
trẻ ăn bánh kẹo, bim bim trẻ sẵn sàng vứt vỏ ở bất cứ nơi nào mà không vứt 
vào thùng rác. Vì trẻ chưa hiểu rằng chính việc làm nhỏ đó của mình đang 
làm cho môi trường bị ô nhiễm. Trẻ chưa có ý thức tự giác bảo vệ môi trường 
xung quanh mình, do trẻ chưa được sự chú ý giáo dục thường xuyên và đúng 
phương pháp, trẻ chưa nắm được kiến thức cơ bản về môi trường, chưa hiểu 
được hành vi vứt rác bừa bãi ra sân trường làm cho trường học mất vệ sinh, 
cô và các cháu sẽ bị ảnh hưởng đến sức khoẻ và ảnh hưởng tới người khác.
 Với kinh nghiệm nhiều năm trong ngành tôi thiết nghĩ rằng: Giáo dục 
bảo vệ môi trường cho trẻ tại trường mầm non là rất cần thiết vì ở lứa tuổi 
này trẻ nhanh tiếp thu và giúp trẻ sớm phát triển nhận thức trẻ nhận biết, 
thích nghi được hiện tượng tự nhiên diễn ra xung quanh: Mưa, nắng, cây cối, 
con vật, sử dụng điện, nước một cách hiệu quả góp phần nâng cao nhận 
thức, phát triển toàn diện về nhân cách của trẻ tiến tới một xã hội văn minh 
trong sạch. Trẻ biết môi trường xung quanh trẻ bao gồm những gì? Trẻ biết 
 3 phân biệt được môi trường xung quanh trẻ, những việc làm tốt xấu đến môi 
trường và làm gì để bảo vệ môi trường. Vì vậy việc giáo dục bảo vệ môi 
trường cho trẻ mầm non là vô cùng quan trọng nhất là trẻ 3 - 4 tuổi. 
 Từ tình hình thực tế đó làm tôi suy nghĩ, làm thế nào để nâng cao giáo dục 
bảo vệ môi trường cho trẻ đem lại kết quả tốt hơn và tôi quyết định chọn đề tài 
“Một số biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ 3 - 4 tuổi tại trường 
mầm non”.
 2. Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm
 2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề
 Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh 
con người. Môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống con người 
và sự phát triển kinh tế văn hoá của đất nước, của nhân loại. Bảo vệ môi 
trường là những hoạt động giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, đảm bảo 
cân bằng sinh thái, ngăn chặn và khắc phục hậu quả mà con người hay thiên 
nhiên gây cho môi trường.
 Một môi trường trong sạch sẽ giúp cho con người ta có được một sức 
khỏe tốt, tâm trạng phấn chấn, giảm thiểu được một số bệnh tật. Đối với trẻ 
mầm non một môi trường trong sạch sẽ góp phần phát triển toàn diện cả về 
thể chất lẫn tinh thần. Việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mầm non nói 
chung và trẻ 3 - 4 tuổi nói riêng là thời điểm mấu chốt và quan trọng nhất, 
thời điểm này tất cả mọi việc đều bắt đầu: bắt đầu ăn, bắt đầu nói, bắt đầu 
nghe, nhìn và vận động bằng đôi chân, đôi tay của mình.... tất cả những cử chỉ 
đó đều làm nên những thói quen, kể cả thói xấu. Đặc biệt là trẻ 3 - 4 tuổi đang 
ở những bước phát triển mạnh về nhận thức, tư duy, về ngôn ngữ, về tình 
cảm... những thế giới khách quan xung quanh thật bao la rộng lớn, có biết bao 
điều mới lạ hấp dẫn và còn lạ lẫm khó hiểu, trẻ tò mò muốn biết, muốn được 
khám phá.
 Trong công tác giáo dục trẻ mầm non thì việc giáo dục bảo vệ môi 
trường là không thể thiếu. Môi trường xung quanh có tác dụng giáo dục về 
 4 mọi mặt đối với trẻ như là: ngôn ngữ, đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ, thể lực... 
Giáo dục bảo vệ môi trường giúp trẻ thỏa sức sáng tạo bầy tỏ nguyện vọng 
của mình và đồng thời là công cụ của tư duy. Vì vậy giáo viên vừa là người 
bạn vừa là người hướng dẫn động viên trẻ tham gia vào các hoạt động bảo vệ 
môi trường. Những việc làm thiết thực hàng ngày của trẻ như: Giữ gìn vệ sinh 
lớp học sạch sẽ, không vứt rác bừa bãi, đi vệ sinh đúng nơi quy định, tắt mở 
vòi nước khi cần thiết, chăm sóc cây... là những hành động bảo vệ môi trường 
của trẻ. Nhưng không phải trẻ nào cũng có ý thức tốt, nhất là đối với trẻ 3 - 4 
tuổi. Trẻ mầm non rất nhạy cảm với những tác động và ảnh hưởng của môi 
trường xung quanh. Môi trường sống của trẻ hôm nay phụ thuộc nhiều vào 
người lớn, gia đình, trường lớp và cộng đồng. Môi trường sống của trẻ ngày 
mai lại phụ thuộc vào chính những hành động của trẻ ngày hôm nay. Vì vậy 
việc giáo dục hình thành ý thức, hành vi đúng đắn trong bảo vệ môi trường 
phải bắt đầu ngay từ lứa tuổi mầm non.
 2.2. Thực trạng
 2.2.1. Thuận lợi
 - Trường được công nhận trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 trường 
khang trang sạch đẹp, các phòng học được xây khép kín, có vườn rau sạch 
cho trẻ.
 - 100% giáo viên có trình độ chuẩn và trên chuẩn. Đội ngũ giáo viên 
trong trường đều tâm huyết với ngành học, có phẩm chất đạo đức tốt.
 - Ban giám hiệu đã thường xuyên tổ chức bồi dường chuyên môn và tạo 
điều kiện cho giáo viên được tham gia học tập qua các lớp tập huấn của 
phòng, chuyên đề cụm, các buổi hội giảng trong trường để cho giáo viên 
trong trường học tập và rút kinh nghiệm.
 - Trẻ trong lớp có cùng độ tuổi nên nhận thức tương đối đồng đều.
 2.2.2. Khó khăn
 5 - Trường vẫn còn một điểm lẻ gần khu dân cư, trường có khuôn viên 
rộng nhưng môi trường thiên nhiên cho trẻ còn hạn hẹp, nước sinh hoạt hàng 
ngày của trẻ là nước giếng khoan lọc.
 - Trẻ ở tại nhóm lớp là con em nông thôn nên thói quen bảo vệ môi 
trường trong sinh hoạt hàng ngày: vứt vỏ kẹo, hộp sữa ..đúng nơi qui định 
chưa có.
 - Phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc bảo vệ môi trường: Đưa 
con đi học phóng xe vào tận cửa lớp tuýt còi 
 - Số lượng học sinh trong lớp đông 2/3 số trẻ trong lớp chưa qua lớp nhà 
trẻ.
 - Kết quả điều tra đầu năm học như sau:
 Nội dung điều tra Tốt % Khá % TB %
 Đầu Không vứt rác bừa 6 15,8 14 36,8 18 47,4
năm học bãi
 Sử dụng nước tiết 5 13,2 13 34,2 20 52,6
 kiệm hiệu quả
 Có thái độ yêu quý 5 13,2 15 39,4 18 47,4
 gần gũi thiên nhiên
 2.3. Biện pháp
 2.3.1. Tích hợp, lồng ghép nội dung GDBVMT vào hoạt động học 
trong các chủ đề:
 - Trẻ ở truờng được tham gia vào các hoạt động khác nhau: phát triển 
thể chất, khám phá khoa học, âm nhạc, làm quen tác phẩm văn học, tạo 
hình...mỗi hoạt động trên đều có những đặc trưng riêng trẻ đuợc quan sát, 
đàm thoại, thực hành trải nghiệm, thí nghiệm, chơi các trò chơi... trẻ nhận ra 
được những việc làm tốt, không tốt, những hành động đúng - hành động 
không đúng kích thích trẻ suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, có thái độ phù hợp với 
môi trường trong và ngoài lớp học.
 6 Ví dụ:
 * Chủ đề “Trường mầm non thân yêu của bé”: Ở chủ điểm này trẻ mới 
bắt đầu từ lứa tuổi nhà trẻ lên mẫu giáo nên trẻ còn gặp nhiều khó khăn trong 
việc bảo vệ môi trường: Trẻ thích làm những gì trẻ muốn, còn nhiều trẻ chưa 
tự phục vụ vệ sinh cá nhân cho mình, những trẻ mới đi vẫn còn quấy khóc hay 
mang bánh kẹo bim bim tới lớp ăn xong chưa để vỏ đúng nơi quy định Vì 
vậy ngoài việc cung cấp cho trẻ kiến thức về chủ đề, tôi còn giáo dục trẻ có ý 
thức giữ gìn vệ sinh trường lớp sạch sẽ, không hái hoa bẻ cành cây xung 
quanh trường lớp... Động viên trẻ trang trí, lau và sắp xếp đồ dùng đồ chơi 
đúng nơi quy định 
 - Ngoài ra trong các hoạt động của chủ đề tôi tổ chức một số trò chơi 
sinh động cho trẻ tham gia nhằm mục đích giáo dục trẻ bảo vệ môi truờng 
như trò chơi “ tìm chọn bức tranh đúng sai”. Ở trò chơi này tôi chia trẻ thành 
3 nhóm tham gia, các nhóm chọn những bức tranh thể hiện hành vi bảo môi 
truờng đúng. Khi trẻ chọn xong tôi cho trẻ thảo luận và cùng trò chuyện về 
các hành vi đúng sai đó . 
 Tôi thấy trẻ rất hứng thú tham gia vào trò chơi và có ý thức về BVMT 
như: Cùng cô sắp xếp đồ chơi, làm đồ chơi trang trí lớp, lau chùi bàn ghế, 
trồng thêm cây xanh góc khoa học.
 * Chủ đề “Bản thân”: Ở chủ đề này tôi giáo dục trẻ biết ích lợi của 
việc giữ gìn vệ sinh thân thể, vệ sinh môi trường đối với sức khỏe con người. 
Trẻ có hành vi và thói quen tốt trong ăn uống như: mời cô, mời bạn khi ăn, 
không đòi bố mẹ mua quà bánh mang tới lớp... Nhận biết ký hiệu thông 
thường như: nhà vệ sinh nam, nữ, thùng đựng rác... và biết tránh một số vật 
dụng, nơi nguy hiểm đối với bản thân như: dao, kéo, ổ cắm điện, ao, hồ...
 Giờ học khám phá khoa học: “Tôi cần gì lớn lên và khỏe mạnh”. Cho 
trẻ khám phá thực hành trải nghiệm các nhóm chất cần thiết cho cơ thể và 
qua đó giáo dục trẻ biết chăm sóc, ăn uống đủ các chất dinh dưỡng, giữ gìn 
môi trường xung quanh xanh - sạch – đẹp để trẻ có một môi trường trong sạch 
 7 giúp trẻ lớn lên và khỏe mạnh. Biết đội mũ, đeo khẩu trang, che ô khi ra nắng 
và không ăn những thức ăn quá nóng, quá lạnh phải giữ vệ sinh răng miệng 
hàng ngày, tiết kiệm nước khi rửa tay và đánh răng...
 - Trẻ đã biết có hành vi đúng sai khi chăm sóc bản thân và môi trường, 
tự làm một số công việc đơn giản hàng ngày: vệ sinh cá nhân, trực nhật 
 * Chủ đề “Gia đình thân yêu của bé”: Gia đình là nơi gần gũi nhất với trẻ. 
Trong chủ đề này tôi có những trải nghiệm thực tế cho trẻ: Ở nhà con biết làm gì 
để giúp đỡ bố mẹ, không xem ti vi nữa con phải làm gì? Từ đó tôi định huớng cho 
trẻ giữ gìn nhà mình luôn sạch sẽ, biết quý trọng giữ gìn đồ dùng trong gia đình, 
bỏ rác đúng nơi quy định, không khạc nhổ bừa bãi...có ý thức về những điều nên 
làm như: khoá vòi nước không sử dụng, tắt điện, tắt ti vi khi ra khỏi phòng....
 - Với những việc làm thiết thực đó sẽ tạo cho trẻ có được những thói quen 
trong sinh hoạt cuộc sống hàng ngày góp phần nhỏ vào việc bảo vệ môi truờng
 * Chủ đề: Thế giới thực vật: Tôi cho trẻ nhận biết cây xanh xung quanh 
bé. Cho trẻ đứng duới bóng cây cảm nhận điều gì đang diễn ra và nếu không 
có cây xanh thì sẽ như thế nào? Từ đó cho trẻ biết tầm quan trọng của cây 
xanh với môi trường sống, con người và biết được chặt phá rừng bừa bãi làm 
cho môi trường ô nhiễm, thiên tai xảy ra nhiều và nghiêm trọng ảnh hưởng tới 
đời sống của con người.
 Hoạt động văn học: Thơ “Cây dây leo’’ ngoài cho trẻ hiểu nội dung bài 
thơ ra tôi còn dùng một số câu hỏi gợi mở về môi trường: Trồng cây để làm 
gì? Con đã làm gì để bảo vệ cây?....Qua đó giáo dục trẻ biết bảo vệ cây không 
ngắt lá bẻ cành, nhổ cỏ chăm sóc cây giúp cho môi trường xanh - sạch – đẹp 
hơn.
 * Trong chủ đề giao thông: Bằng thực tế hàng ngày trẻ đuợc bố mẹ đưa 
đi học, đi chơi bằng xe đạp, xe máy, ô tô .Cô gợi hỏi trẻ khi ngồi trên các 
phương tiện đó con phải ngồi như thế nào? Khi đi xe máy con phải làm 
gì?...Qua đó cho trẻ nhận biết một số quy định giao thông đơn giản: Đi xe 
máy phải đội mũ bảo hiểm, không chở quá số nguời quy định .Giúp trẻ biết 
 8 được ô tô, xe máy, tàu hỏa xả khói vào không khí gây ra ô nhiễm môi 
trường
 Giáo dục trẻ đi đường biết đeo khẩu trang, đội mũ bảo hiểm tránh tai 
nạn, bố mẹ đưa đến trường phải để xe đúng quy định, không cho xe đi vào sân 
trường khói bụi làm ô nhiễm môi trường...
 * Trong chủ đề “Một số hiện tượng tự nhiên” Tôi cung cấp kiến thức 
cho trẻ hiểu biết về một số hiện tuợng tự nhiên diễn ra xung quanh như mưa 
gió, bão, lũ lụt, hạn hán .và nhận biết nguồn nuớc sạch nguồn nuớc bẩn, tác 
hại của những thiên tai gây ra cho con nguời, con vật 
 - Cho trẻ xem các vi deo về thiên tai gây ra. Qua đó trò chuyện nguyên 
nhân gây ra những thiên tai đó là do ô nhiễm môi truờng gây nên, việc làm 
thiết thực hàng ngày của trẻ như bảo vệ cây xanh, không vứt rác xuống nguồn 
nuớc, không vứt rác bừa bãi, sử dụng nuớc tiết kiệm đã góp phần không 
nhỏ vào việc bảo vệ môi truờng
 Hoạt động khám phá khoa học “Tìm hiểu về nước” Tôi cung cấp trẻ 
biết được đặc điểm của nước không màu, không mùi, không vị, nước có ở 
đâu, biết một số tác dụng của nước, làm thế nào để có nguồn nước sạch qua 
một số thí nghiệm về nước... Từ đó giáo dục trẻ không vứt rác bừa bãi gây ô 
nhiễm nguồn nước, sử dụng nước tiết kiệm hiệu quả....
 2.3.2. Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động trải nghiệm.
 Trong năm học vừa qua nhà trường lên kế hoạch và tổ chức cho trẻ các 
hoạt động trải nghiệm như: Bé vui tết trung thu, Bé với tết Nguyên Đán, Bé 
với hội chợ quê, Bé với tết Hàn thực và tiệc bufffet.... Thông qua hoạt động 
trải nghiệm trẻ được tìm tòi khám phá, chủ động, sáng tạo, phát huy được tính 
tích cực của mình. Những kiến thức của trẻ được gắn với cuộc sống thực, 
giúp trẻ tăng thêm hiểu biết về thế giới xung quanh. Ngoài cung cấp những 
hiểu biết cho trẻ về ý nghĩa, các hoạt động có trong các buổi trải nghiệm, tôi 
còn giúp trẻ hiểu biết thêm về việc giữ gìn và bảo vệ môi trường. 
 9 Ví dụ như hoạt động trải nghiệm “ Bé với hội chợ quê”: Ngoài việc trẻ 
biết chợ quê có những mặt hàng gì? Và trẻ là người trực tiếp bán các mặt 
hàng đó giúp trẻ có thêm vốn kinh nghiệm trong cuộc sống, có kỹ năng giao 
tiếp tốt. Tôi còn lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ như: Giữ gìn 
khu chợ sạch đẹp bằng cách trưng bày hàng ngăn nắp khoa học, không vứt rác 
bừa bãi ra khu chợ, người đi mua hàng phải đựng vào làn để giảm thiểu lượng 
rác ra môi trường.
 Hay trong hoạt động trải nghiệm “Bé với têt Hàn thực và tiệc bufffet”: 
Trẻ hiểu ý nghĩa của ngày tết Hàn thực ở Việt nam là hướng về cội nguồn và 
tưởng nhớ công lao của những người đã khuất. Trong ngày lễ này mọi người 
làm bánh trôi, bánh chay. Và trẻ được tham gia làm bánh trôi, bánh chay cùng 
cô giáo, cùng với các bậc phụ huynh, trẻ rất hào hứng và thích thú. Ngoài ra 
trẻ còn được tham ra dự tiệc bufffet, biết cách lịch sự văn minh khi ăn tiệc. 
Đây cũng là cơ hội tốt giúp tôi giáo dục trẻ bảo vệ môi trường như sử dụng 
điện nước tiết kiệm, văn minh lịch sự khi dự tiệc không gây ồn ào lớn mất trật 
tự nơi dự tiệc.
 Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động trải nghiệm tôi 
thấy rất thiết thực và mang lại hiệu quả cao. Vì những việc làm đó gắn liền 
với hiện thực cuộc sống của trẻ. Trẻ rất hào hứng phấn khởi, thoải mái, và có 
ý thức bảo vệ môi trường.
 2.3.3. Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua hoạt động vui chơi.
 Hoạt động vui chơi mang tính tích hợp cao trong giáo dục trẻ, trẻ “ học 
mà chơi, chơi mà học”, trẻ đuợc trải nghiệm những công việc hàng ngày qua 
các trò chơi. Thông qua các trò chơi đó trẻ hiểu đuợc mối quan hệ giữa con 
nguời với thiên nhiên và với xã hội. Là điều kiện để hình thành ở trẻ thái độ 
đối với môi truờng. Trẻ yêu quí gần gũi, thân thiện với thiên nhiên và có ý 
thức giữ gìn truờng lớp, gia đình và tích cực tham gia vào các hoạt động bảo 
vệ môi truờng. Trẻ có thói quen sống gọn gàng ngăn nắp, vệ sinh môi truờng 
sạch sẽ. Ở mỗi chủ đề khác nhau tôi lựa chọn cho trẻ các trò chơi phù hợp, 
 10 hấp dẫn trẻ để có thể lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi truờng tốt nhất 
cho trẻ.
 Ví dụ: Góc phân vai: 
 + Trò chơi gia đình: Cho trẻ chơi và gợi hỏi trẻ trong gia đình cần có ai? 
Mẹ thuờng làm những công việc gì?(Phải dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, nấu những 
món ăn ngon cho gia đình, chăm sóc con...). Con sẽ làm gì để giúp đỡ bố 
mẹ?( làm những công việc vừa sức như cất đồ dùng gọn gàng sau khi chơi, 
không vứt rác ra nhà...)
 - Góc sách truyện: Trẻ xem một số hình ảnh về môi trường...Từ đó phát 
hiện ra những hành vi đúng sai bảo vệ môi trường
 - Góc xây dựng: Xây dựng công viên cây xanh. Giúp trẻ biết được ích lợi 
của cây xanh với môi trường
 - Góc nghệ thuật: Tận dụng những nguyên vật liệu sẵn có làm một số 
con 
 vật....Giúp trẻ biết bảo vệ môi trường không vứt rác bừa bãi, tận dụng 
nguyên vật liệu phế thải làm đồ chơi đỡ gây ô mhiễm môi trường, dùng xong 
cất đúng nơi qui định...
 - Góc khoa học: Trẻ đuợc gần gũi với thiên nhiên như: làm vườn chăm 
sóc vườn cây, lau lá, nhổ cỏ, tưới cây, nhặt lá khô, trồng cây, gieo hạt, chơi 
với cát nước... Từ trò chơi giúp trẻ biết yêu quý thiên nhiên, có ý thức bảo vệ 
môi trường qua những việc làm thiết thực hàng ngày: không ngắt lá bẻ cành, 
chăm sóc cây.
 Qua các trò chơi ở các góc trẻ học mà chơi - chơi mà học, trẻ được thực 
hành trải nghiệm thực tế cuộc sống sinh động hàng ngày. Từ đó giúp trẻ có ý 
thức bảo vệ môi trường một cách nhẹ nhàng không gò ép.
 2.3.4. Thông qua hoạt động ngoài trời.
 Thông qua hoạt động ngoài trời trẻ được quan sát thế giới xung quanh, 
khám phá những điều mới lạ từ thiên nhiên giúp trẻ tăng thêm vốn sống và 
nhất là trẻ được tự do hoạt động. Trẻ được tiếp xúc trực tiếp với môi trường tự 
 11 nhiên, các địa danh xung quanh trường, lớp để trẻ cảm nhận về vẻ đẹp của 
môi trường quanh trẻ, qua đó, tôi có thể giáo dục trẻ lòng yêu thiên nhiên, 
thích được làm các hành động bảo vệ môi trường.
 Ví dụ: Giờ HĐNT quan sát “khuôn viên sân truờng”: Trẻ biết cảnh 
quan trong sân truờng có những gì? Muốn cho truờng lớp luôn sạch đẹp thì 
phải làm như thế nào?.... Từ đó giáo dục trẻ một số hành vi bảo vệ môi 
trường: Trồng nhiều cây xanh, không vứt rác bừa bãi.... Khi quan sát cô có thể 
kết hợp tạo tình huống cho trẻ đuợc tham gia lao động như nhặt lá cây, giấy 
rác trên sân trường cho vào thùng rác, tạo cho trẻ hứng thú có những việc làm 
thiết thực với môi trường.
 2.3.5. Thông qua hoạt động khác
 * Hoạt động lao động.
 Ở lớp tôi mỗi tuần trẻ được tham gia lao động một buổi vào chiều thứ 
năm. Qua các giờ lao động trẻ được trực tiếp tham gia lao động cùng cô như: 
Lau đồ dùng đồ chơi, nhặt lá vàng, chăm sóc cây cảnh, rửa ca cốc.....qua đó 
tôi giáo dục trẻ ý thức lao động bảo vệ môi trường giữ gìn cảnh quan lớp, 
trường học sạch đẹp.
 * Thông qua tổ chức giờ ăn, ngủ cho trẻ:
 Thông qua các giờ ăn, giờ ngủ hàng ngày của trẻ tôi hình thành các nề 
nếp thói quen trong sinh hoạt hàng ngày cho trẻ: Rửa tay trước khi ăn, không 
làm rơi vãi thức ăn, đi vệ sinh đúng nơi quy định, ăn hết xuất, khi ho phải lấy 
tay che miệng, không nói chuyện trong khi ăn, không làm rơi vãi cơm, ăn 
xong biết xếp bát, thìa vào nơi quy định một cách gọn gàng, biết giúp cô xếp 
ghế ngay ngắn.
 Khi đi ngủ nhắc trẻ không nói chuyện làm ảnh hưởng tới người khác, 
nằm thẳng người....
 * Thông qua tổ chức các ngày lễ hội cho trẻ
 12 - Thông qua các ngày lễ hội như ngày hội đến truờng của bé, tết trung 
thu, tết thiếu nhi... Trẻ biết ý nghĩa của các ngày lễ tết, các hoạt động diễn ra 
trong ngày lễ tết...Thông qua đó tôi còn tích hợp nội dung bảo vệ môi truờng 
cho trẻ như khi trẻ vui liên hoan không đuợc vứt vỏ bánh kẹo, vỏ hoa quả 
xuống sân...Cuối buổi lễ cho trẻ cùng thu gom rác cùng cô. Từ đó hình thành 
cho trẻ ý thức bảo vệ môi truờng nơi công cộng. 
 * Giáo dục trẻ thông qua hoạt động nêu guơng và ở mọi lúc mọi nơi: 
Thông qua hoạt động nêu guơng hàng ngày trẻ biết đuợc những việc làm đúng 
sai của mình, của bạn. Cô khích lệ động viên trẻ kịp thời, giúp trẻ hình thành 
nhân cách tốt 
 Ngoài ra tôi vận dụng mọi lúc mọi nơi để giáo dục trẻ: Giờ ngủ dậy, giờ 
chơi tự do, giờ đưa đón trả trẻ.... Đối với trẻ 3-4 tuổi ở lớp tôi khi đi học bố 
mẹ hay mua sữa, bim bim,bánh kẹo... cho con tới lớp. Những lúc trẻ cầm hộp 
sữa uống, bánh kẹo ăn tôi nhẹ nhàng hỏi trẻ : con uống sữa xong để vỏ ở đâu? 
Khi bạn vứt bậy ra nền con sẽ làm thế nào? Từ những lời nhẹ nhàng như vậy 
giúp trẻ có ý thức bảo vệ môi trường tốt hơn 
 2.3.6. Phối kết hợp cùng phụ huynh và xây dựng góc tuyên truyền
 Phối kết hợp cùng phụ huynh là điều vô cùng quan trọng và không thể 
thiếu trong mỗi truờng học. Qua buổi đón trả trẻ nhắc nhở phụ huynh thường 
xuyên giáo dục trẻ bảo vệ môi trường. Nhắc nhở phụ huynh để xe đúng khu 
vực cho phép, không tuýt còi trong sân trường, tham gia giao thông an toàn 
đúng quy định...
 Qua các buổi họp phụ huynh tôi trao đổi với phụ huynh về tầm quan 
trọng của việc giáo dục bảo vệ môi trường. Tuyên truyền phụ huynh rèn nề 
nếp cho trẻ ở nhà như nhắc trẻ biết chào hỏi người lớn, mời bố mẹ ăn cơm, ăn 
cơm xong biết lấy tăm, lấy nước, cùng bố mẹ tham gia chăm sóc bảo vệ cây 
trong gia đình, giữ gìn vệ sinh nhà cửa sạch sẽ.
 Qua cuộc thi “Xây dựng môi trường giáo dục làm trung tâm” tôi cũng đã 
tuyên truyền và vận động phụ huynh cùng tham gia và được phụ huynh hưởng 
 13 ứng rất nhiệt tình về vật chất, ngày công, nguyên vật liệu phế thải làm đồ 
dùng đồ chơi, các góc mở cho trẻ hoạt động hàng ngày. Ví dụ như các can 
dầu rửa bát làm thành giỏ đựng sách vở, sáp mầu; ống nhựa, chai nhựa làm 
thành đồ dùng chơi với cát nước cho trẻ; vỏ hộp sữa làm cà khoeo cho trẻ 
chơi.... góp phần giảm lượng rác thải ra môi trường.
 Tuyên truyền các bậc phụ huynh phối hợp cùng các cô trồng rau sạch 
cung cấp cho trẻ ăn bán trú tại trường.
 Ngoài việc phối hợp cùng phụ huynh trong công tác trồng, chăm sóc 
vườn rau sạch của bé, tôi còn xây dựng góc tuyên truyền tại nhóm lớp của 
mình. Góc tuyên truyền là nơi trao đổi giữa phụ huynh và giáo viên về các 
hoạt động trong ngày của trẻ, qua đó phụ huynh nắm được các nội dung giáo 
dục, chăm sóc trẻ trong ngày. Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học tôi đã xây 
dựng góc tuyên truyền với các nội dung phong phú, phù hợp với thực tế của 
lớp mình. Tôi lựa chọn các hình ảnh sinh động thiết thực mang nội dung giáo 
dục bảo vệ môi trường như: Những việc trẻ làm tốt ở trường, trẻ tham gia tích 
cực lao động, những tranh ảnh mang tính giáo dục bảo vệ môi trường....Góc 
tuyên truyền được thay đổi cùng với từng chủ đề học của trẻ. 
 Ở ngoài cửa của lớp cũng có mảng tranh tuyên truyền cho cả học sinh và 
phụ huynh có nội dung bảo vệ môi trường để cho phụ huynh tham khảo và 
phối hợp với giáo viên chủ nhiệm giáo dục trẻ.
 2.4. Hiệu quả của sáng kiến. 
 * Ứng dụng:
 - Sáng kiến được áp dụng tại nhóm lớp 3 - 4 tuổi do tôi phụ trách.
 - Sáng kiến được đồng nghiệp tham khảo áp dụng trong toàn trường và 
có thể áp dụng trong các trường bạn.
 * Kết quả
 Dựa trên những nghiên cứu và các biện pháp tôi đã thu lại được kết quả: 
 - Về phía trẻ:
 14 Trẻ có ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ, trẻ biết bảo vệ môi trường 
 nơi công cộng và trong gia đình trẻ: không vứt rác bừa bãi, không khạc nhổ, 
 không bẻ cây, hái hoa, biết chăm sóc cây, thường xuyên nhặt rác vệ sinh sân 
 trường, đi vệ sinh đúng nơi quy định, biết tiết kiệm điện, nước 
 Trẻ tích cực tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường, một cách 
 hào hứng, tự nguyện. Trẻ đã tự ý thức về hành vi của mình: Tự rửa tay trước 
 khi ăn cơm, lau miệng khi ăn xong đã biết nhắc nhở bạn không vứt rác bừa 
 bãi 
 Trẻ đã biết yêu cái đẹp và bảo vệ cái đẹp gần gũi thân thiện với môi 
 truờng hơn. Trẻ hào hứng phấn khởi khi tham gia vào các hoạt động bảo vệ 
 môi truờng như:chăm sóc bảo vệ cây, lau đồ dùng đồ chơi trong lớp... Đã phát 
 huy tính tích cực của trẻ khi trẻ được trải nghiệm với môi trường tự nhiên 
 cũng như môi trường xã hội.
 Kết quả đạt được như sau:
 Thời 
 Nội dung điều tra Tốt % Khá % TB %
 gian
 Không vứt rác bừa bãi 6 15,8 14 36,8 18 47,4
 Sử dụng nước tiết kiệm 
Đầu năm 5 13,2 13 34,2 20 52,6
 hiệu quả
 học
 Có thái độ yêu quý gần 
 5 13,2 15 39,4 18 47,4
 gũi thiên nhiên
 Không vứt rác bừa bãi 18 47,4 19 50 1 2,6
 Sử dụng nước tiết kiệm 
 17 44,7 18 47,4 3 7,9
 Cuối hiệu quả
năm học
 Có thái độ yêu quý gần 
 20 52,6 16 42,1 2 5,3
 gũi thiên nhiên
 15 - Về phía phụ huynh:
 Phụ huynh hiểu và nâng cao ý thức về việc bảo vệ môi trường. Phụ 
huynh đã tham gia vào một số việc làm thiết thực như: ủng hộ cây xanh, cây 
cảnh cho lớp xây dựng góc thiên nhiên, tham gia lao động dọn cỏ trồng cây 
xanh, dọn vệ sinh đường làng khu dân cư.
 3. Kết luận.
 3.1. Kết luận 
 Giáo dục bảo vệ môi trường cần được quan tâm đúng mức ngay từ lứa 
tuổi mầm non vì trẻ ở lứa tuổi này rất thích tiếp xúc với thế giới tự nhiên và 
cuộc sống xung quanh. Để giúp trẻ có những kiến thức và kỹ năng thực hành 
bảo vệ môi trường phù hợp với khả năng của trẻ, điều quan trọng giáo viên 
phải luôn gương mẫu cho trẻ làm theo, luôn có ý thức hướng dẫn trẻ kiên trì 
không được đốt cháy giai đoạn. Trên cơ sở đó giáo dục trẻ biết yêu quý, gần 
gũi môi trường và đánh giá các hành vi tốt, xấu của con người trong việc 
chăm sóc bảo vệ môi trường. Từ đó biết cách sống tích cực với môi trường 
nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh của cơ thể và trí tuệ. Đặc biệt qua giáo 
dục bảo vệ môi trường cho trẻ còn để nhắc nhở người lớn và đánh thức ở họ 
biết bảo vệ môi trường sống cho trẻ em cũng như bảo vệ cho một môi trường 
sống an toàn, sạch sẽ, lành mạnh và phong phú. Vì vậy giáo dục bảo vệ môi 
trường cho trẻ là vấn đề quan trọng và vô cùng cần thiết.
 Qua nghiên cứu và áp dụng biện pháp trên, tôi đã rút ra một số kinh 
nghiệm giảng dạy như sau:
 - Giáo viên phải nhận thức đầy đủ đúng đắn về nội dung giáo dục bảo vệ 
môi trường và môi trường đối với sự phát triển của trẻ. Vì thể đòi hỏi giáo 
viên phải nghiên cứu và hiểu đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để từ đó có những 
biện pháp tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, mọi lúc mọi nơi không ngại 
khó, khổ, ngại bẩn...
 16 - Tích cực tìm tòi, sáng tạo áp dụng linh hoạt các phương pháp giảng dạy 
để áp dụng nội dung chuyên đề một cách phù hợp với khả năng của trẻ và tình 
hình thực tế ở trường, lớp.
 - Luôn phối kết hợp chặt chẽ cùng phụ huynh học sinh gia đình và nhà 
trường để giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ.
 - Tích cự sưu tầm tranh đẹp, hấp dẫn đảm bảo tính thẩm mỹ có nội dung 
giáo dục bảo vệ môi trường.
 - Giáo viên tuyên truyền và phối kết hợp cùng các bậc phụ huynh cũng 
như nhân dân có ý thức bảo vệ môi trường như: sử dụng các loại thuốc trừ 
sâu, thước bảo vệ thực vật, khi sử dụng xong phải có túi đựng và thu gom 
chai lọ để đúng nơi quy định. Phát động phong trào trồng cây xanh, tạo môi 
trường xanh - sạch - đẹp cho trường lớp.
 - Xây dựng lịch vệ sinh hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng để đảm có một 
môi trường lành mạnh, sạch sẽ cho trẻ.
 - Bố trí sắp xếp đồ dùng đồ chơi khoa học đẹp mắt, gọn gàng phù hợp 
với từng chủ đề.
 3.2. Một số kiến nghị và đề xuất.
 * Đối với nhà trường.
 - Tham mưu để có nguồn nước sạch cho trẻ sử dụng hàng ngày.
 - Tổ chức các buổi giao lưu, tọa đàm, tập huấn cho giáo viên về giáo dục 
bảo vệ môi trường.
 * Đối với ngành giáo dục.
 - Mở các lớp tập huấn, chuyên đề cho giáo viên rèn luyện thêm các kỹ 
năng về giáo dục bảo vệ môi trường. Mở các lớp tập huấn về giáo dục bảo vệ 
môi trường cho giáo viên tìm hiểu và tăng thêm kiến thức.
 - Đầu tư thêm kinh phi cho ngành học mầm non và hỗ trợ thêm các trang 
thiết bị có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường.
 - Phát động phong trào sáng tác thơ ca, truyện kể, trò chơi, câu đố ... hội 
thi, hội giảng có nội dung giáo dục bảo vệ môi trường.
 17 Trên đây là một số biện pháp biện pháp giáo dục bảo vệ môi trường của 
tôi không thể tránh khỏi những thiếu xót nên rất mong sự đóng góp ý kiến của 
hội đồng khoa học, các bạn bè đồng nghiệp để đề tài của tôi hoàn thiện và đạt 
kết quả cao hơn. 
 Tôi xin chân thành cảm ơn!
 18 TÀI LIỆU THAM KHẢO
 [1]. Tài liệu bồi dưỡng hè cho cán bộ quản lí và giáo viên mầm non 
năm học 2014 - 2015, 2015 - 2016 - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
 [2]. Trần Thị Thu Hoà - Hoàng Công Dụng. Tài liệu tổ chức các hoạt 
động GDBVMT trong trường mầm non 
[3]. Trần Thị Thu Hoà - Hoàng Thị Thu Hương, Giáo dục trẻ mẫu giáo sử 
dụng năng lượng, tiết kiệm hiệu quả , Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam 
 [4]. Hướng dẫn thực hiện chương trình 3 - 4 tuổi theo chủ đề, Nhà 
xuất bản giáo dục Việt Nam
 [5]. Tuyển chọn trò chơi bài hát, thơ ca, truyện, câu đố theo chủ đề 
trẻ 3-4 tuổ, Nhà xuất bản giáo dục việt nam.
 19