SKKN Nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi C4 trường Mầm non Tân Tiến (GV: Trương Thùy Dương - Trường MN Tân Tiến)
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "SKKN Nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi C4 trường Mầm non Tân Tiến (GV: Trương Thùy Dương - Trường MN Tân Tiến)", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi C4 trường Mầm non Tân Tiến (GV: Trương Thùy Dương - Trường MN Tân Tiến)
UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ BẮC GIANG TRƯỜNG MẦM NON TÂN TIẾN BÁO CÁO BIỆN PHÁP THAM DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP THÀNH PHỐ CHU KỲ 2023 - 2025 Tên biện pháp: “Nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi C4 trường Mầm non Tân Tiến” Họ và tên: Trương Thùy Dương Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm Đối tượng giảng dạy: Mẫu giáo 3 - 4 tuổi Chức vụ: Giáo viên TP Bắc Giang, tháng 05 năm 2024 2 PHẦN A. ĐẶT VẤN ĐỀ Với trẻ mầm non vui chơi là hoạt động chủ đạo, chơi là phương tiện giáo dục quan trọng để tổ chức các hoạt động học tập và giáo dục trẻ em lứa tuổi mầm non. Trò chơi của trẻ rất phong phú và đa dạng, trong các loại trò chơi ở trường mầm non thì trò chơi dân gian được giáo viên sử dụng làm phương tiện giáo dục và phát triển toàn diện nhân cách trẻ về các mặt đức, trí, thể, mỹ. Trò chơi dân gian đã mang lại cho trẻ nhiều điều thú vị, giúp trẻ có khả năng tư duy sáng tạo, phát triển ngôn ngữ, rèn cho trẻ sự nhanh nhẹn khéo léo, các kỹ năng hoạt động nhóm và tinh thần tập thể được thể hiện rõ qua vui chơi và trò chơi dân gian đã đáp ứng được nhu cầu vui chơi của trẻ. Các trò chơi dân gian thường rất lành mạnh và bổ ích. Nội dung các trò chơi dân gian thường vui tươi, phong phú phản ánh những hiện tượng đơn giản trong cuộc sống hàng ngày, rất gần gũi với trẻ. Đồ dùng đồ chơi dễ tìm kiếm, dù ở bất cứ đâu như trong gia đình, góc lớp, ngoài hiên, trên sân, bãi cỏ chúng ta cũng có thể tổ chức được trò chơi dân gian. Trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa, công nghệ thông tin phát triển, trò chơi dân gian đang ngày càng mai một, rất ít thấy trẻ chơi các trò chơi dân gian truyền thống, mà ta thường thấy trẻ em dành nhiều thời gian cho các trò chơi thông minh, điện tử, trò chơi trên máy tính, điện thoại. Nếu trẻ chơi nhiều trên các thiết bị thông minh sẽ ảnh hưởng không tốt tới thị lực của trẻ và sự giao lưu tình cảm của trẻ với mọi người trong gia đình sẽ hạn chế. Để giúp trẻ tránh xa các trò chơi điện tử có hại cho sức khỏe và giúp trẻ biết thêm nhiều trò chơi bổ ích đồng thời hứng thú hơn với trò chơi dân gian. Xuất phát từ vai trò quan trọng của trò chơi dân gian đối với nhu cầu vui chơi của trẻ và thực tế trên, tôi thấy việc tổ chức tốt trò chơi dân gian cho trẻ là vô cùng ý nghĩa và cần thiết. Việc tổ chức, hướng dẫn những trò chơi dân gian đơn giản mà sinh động, thiết thực, gần gũi, có thể chơi ở mọi lúc, mọi nơi lại không tốn kém sẽ tạo cơhội cho trẻ được vui chơi và phát triển về nhiều mặt; đòi hỏi giáo viên phải linh hoạt, sáng tạo và có kinh nghiệm tổ chức. Cùng với mục tiêu tổ chức 3 tốt cho trẻ chơi dân gian góp phần kế thừa bảo tồn nền văn hóa của dân tộc nên tôi chọn biện pháp “Nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi C4 trường mầm non Tân Tiến”. Để nghiên cứu và áp dụng trong năm học 2023-2024. PHẦN B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1. Thực trạng 1.1. Ưu điểm Nhà trường luôn tạo mọi điều kiện về cơ sở vật chất, không gian chơi rộng có nhiều khu vực cho trẻ hoạy động thoải mái. Tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt công tác nghiên cứu biện pháp để nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ. Bản thân tôi là giáo viên nhiều năm dạy lớp mẫu giáo 3- 4 tuổi, nên tôi nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của trẻ. Lớn lên ở vùng nông thôn nên tôi cũng biết một số trò chơi dân gian truyền miệng qua các thế hệ trước. Phụ huynh tương tác tốt trong nhóm zalo của lớp, thường xuyên ủng hộ nguyên vật liệu để làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hoạt động. Trẻ trong lớp ở một độ tuổi và một số được học qua lớp nhà trẻ, trẻ ngoan có nền nếp rất tích cực tham gia các hoạt động. 1.2. Tồn tại, hạn chế và nguyên nhân 1.2.1Giáo viên Giáo viên tạo môi trường chưa đủ đẹp hấp dẫn để tổ chức trò chơi dân gian, nên chưa kích thích được nhu cầu hứng thú vui chơi của trẻ. Giáo viên đã biết lồng ghép trò chơi dân gian trong các hoạt động hàng ngày của trẻ nhưng còn gượng ép. Vốn kiến thức và hiểu biết về các trò chơi dân gian có nhưng chưa thật phong phú. Tổ chức các trò chơi dân gian còn khô khan, chủ yếu chỉ lặp đi lặp lại một số trò chơi dân gian quen thuộc nhiều lần. Do giáo viên chưa dành nhiều thời gian nghiên cứu tìm hiểu về các trò chơi dân gian. 1.2.2.Trẻ em 4 Trẻ chưa có kiến thức, kỹ năng chơi trò chơi dân gian. Trò chơi dân gian trẻ còn tỏ ra ít hứng thú. Do vẫn bị những đồ chơi hiện đại, trò chơi điện tử, phim hoạt hình cuốn hút nhanh. Tỷ lệ trẻ biết và thuộc các bài đồng dao rất ít. Đa số trẻ chưa biết tự tổ chức chơi trò chơi dân gian cùng bạn. Một số trẻ không chịu tham gia vào trò chơi đòi hỏi tính tập thể cao, vì trẻ vẫn rụt rè nhút nhát thiếu tự tin. 1.2.3. Phụ huynh (cha mẹ/ người chăm sóc trẻ) Một số phụ huynh chưa có nhận thức đúng được tầm quan trọng của trò chơi dân gian đối với con em của họ. Do phụ huynh còn bận rộn với công việc chưa dành nhiều thời gian chăm sóc con, vẫn ỷ lại nhà trường và cô giáo. 1.2.4. Các hạn chế khác Thời gian để tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian rất hạn hẹp, mà đa số trò chơi dân gian tổ chức lồng ghép cùng với các hoạt động khác. Việc tổ chức cho trẻ chơi dân gian ngoài trời còn hạn chế. Từ thực trạng trên, tôi khảo sát thực tế đầu năm học để nắm bắt tình hình của trẻ trong lớp tôi cụ thể như sau: * Bảng khảo sát chất lượng của trẻ trước khi thực hiện biện pháp mới: Đạt Chưa đạt STT Nội dung khảo sát Tỉ lệ Số Tỉ lệ Số trẻ % trẻ % Trẻ hứng thú tham gia vào các trò chơi 1 8/17 47% 9/17 53% dân gian. Trẻ hiểu biết về trò chơi dân gian 2 8/17 47% 9/17 53% thuộc lời ca và biết chơi trò chơi. Trẻ nắm vững kiến thức, kỹ năng vận 3 dụng linh hoạt, sáng tạo vào thực tế 7/17 41% 10/17 59% của trò chơi. Tinh thần chơi đoàn kết biết phối hợp 4 8/17 47% 9/17 53% cùng bạn khi chơi. 5 Khả năng trẻ tự tổ chức tham gia thực 7/17 41% 10/17 59% 5 hành một số trò chơi dân gian cùng bạn. Trẻ biết lựa chọn đồ dùng đồ chơi phù 6 7/17 41% 10/17 59% hợp với trò chơi. 2. Biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi C4 2.1. Biện pháp 1: Sưu tầm lựa chọn, chuẩn bị chu đáo các điều kiện trước khi tổ chức trò chơi dân gian 2.1.1. Nội dung biện pháp - Sưu tầm lựa chọn trò chơi dân gian phù hợp với trẻ; - Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, địa điểm để tổ chức cho trẻ chơi; - Chuẩn bị lời ca, lời đồng dao phù hợp trước khi tổ chức trò chơi. 2.1.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp * Sưu tầm lựa chọn trò chơi dân gian phù hợp với trẻ: Tôi không ngừng học hỏi để trau dồi vốn kiến thức và hiểu biết về các trò chơi dân gian làm sao cho thật phong phú. Thường xuyên tích cực sưu tầm, nghiên cứu, tìm hiểu, tham khảo các trò chơi dân gian dành cho trẻ mầm non, qua các nguồn khác nhau: Mạng internet, qua sách 101 trò chơi dân gian dành cho trẻ mầm non, sách hướng dẫn tổ chức trò chơi dân gian trong nhà trường, qua truyền miệng của mọi người xung quanh Sau đó lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với tình hình trẻ của lớp,để tổ chức lồng ghép trò chơi dân gian vào các hoạt động hàng ngày đạt hiệu quả cao hơn. Ứng dụng các phương pháp dạy học tích cực, luôn lấy trẻ làm trung tâm khi tổ chức các trò chơi dân gian. Giúp trẻ không nhàm chán với các trò chơi dân gian nên ngay từ đầu năm học tôi bám sát kế hoạch giáo dục năm học, dựa vào khả năng nhận thức của trẻ lớp mình và điều kiện thực tế của trường, lớp, địa phương.Để từ đó cân nhắc,lựa chọn và sắp xếp các trò chơi dân gianphù hợp với khả năng, nhận thức và độ tuổi của trẻ,phù hợp với từng chủ đề,đưa vào kế hoạch thực hiện. 6 Khi lựa chọn các trò chơi dân gian cho trẻ tôi thực hiện theo các tiêu chí sau: - Trò chơi không quá đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp. - Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm. - Giúp củng cố tư duy, ngôn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ. - Trò chơi mang tính lồng ghép ôn lại bài cũ và làm quen kiến thức mới. - Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ. - Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp. Tôi xây dựng kế hoạch tổ chức trò chơi dân gian từng chủ đề ở lớp như sau: Chủ đề Trò chơi Trường mầm non Oẳn tù tì, kéo co, bắt bóng, bịt mắt đá bóng, trốn tìm. Bản Thân Xỉa cá mè, nu na nu nống, chi chi chành chành, nhảy lò cò. Gia đình Vuốt hột nổ, dung dăng dung dẻ, đi cầu đi quán, chuyển sỏi. Nghề nghiệp Dệt vải, kéo cưa lừa xẻ, rồng rắn lên mây. Bịt mắt bắt dê, mèo đuổi chuột, cá sấu lên bờ, cắp cua bỏ Thế giới động vật giỏ, đá gà, thả đỉa ba ba. Tết và mùa xuân Múa lân, đội mũ đánh trống, chạy tiếp cờ. Thế giới thực vật Trồng nụ trồng hoa, tập tầm vông, nụ hoa hoa nở, cờ lúa ngô. Giao thông Đua thuyền, bơm xe, truyền tin, đi tàu hỏa, kéo mo cau. Nước và các hiện Chuyển nước, ô ăn quan, đếm sao, lộn cầu vồng. tượng tự nhiên Quê hương - Đất Cướp cờ, nhảy dây, nhảy ô, nhảy bao bố. nước - Bác Hồ Các trò chơi luôn mới, không bị lặp lại ở các chủ đề, nên trẻ lớp tôi tỏ ra hứng thú, tích cực hơn rất nhiều mỗi khi giáo viên tổ chức trò chơi dân gian. *Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, địa điểm để tổ chức cho trẻ chơi: Trước khi tổ chức cho trẻ chơi dân gian cần tìm hiểu xem trò chơi đó cần những đồ dùng đồ chơi gì, có thể tổ chức được trong lớp hay ngoài sân. Để từ đó lên kế hoạch và chuẩn bị chu đáo đồ dùng đồ chơi, xác định địa điểm chơi phù hợp. Tôi học hỏi cách làm đồ dùng đồ chơi bắt mắt trẻ, tận dụng các nguyên 7 vật liệu tự nhiên gần gũi trẻ, tạo ra môi trường hấp dẫn thu hút trẻ tham gia chơi trò chơi dân gian. Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi: “Kéo co” đồ dùng không thể thiếu được là dây thừng. Tôi chọn loại dây mềm để trẻ kéo không đau tay và trắng đẹp bắt mắt trẻ, dải buộc giữa dây đỏ hoặc hồng nổi để rõ vạch, sân chơi phẳng rộng có vạch ranh giới rõ ràng. Hay đơn giản như trò chơi “Ô ăn quan” tôi chuẩn bị mô hình ô và sỏi (sỏi sơn màu sắc sặc sỡ để hấp dẫn trẻ tham gia chơi), vẫn những viên sỏi này có thể dùng để chơi các trò chơi khác như: Cờ lúa ngô, cắp cua, cơm canh rau muống, cờ gánh, rải ranh... và có thể tổ chức chơi trong nhà hoặc ngoài hiên, hay ngoài sân không cần khoảng rộng cho lắm cũng có thể tổ chức. Hình ảnh: Chuẩn bị đồ dùng cho trẻ chơi Môi trường và địa điểm tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ là yếu tố rất quan trọng và cần thiết. Nếu lựa chọn được địa điểm chơi phù hợp giúp đảm bảo an toàn cho trẻ khi chơi và giúp cho trẻ hứng thú khi tham gia vào trò chơi sẽ đem lại hiệu quả cao. *Chuẩn bị lời ca, lời đồng dao trước khi tổ chức trò chơi: Những câu ca dao, đồng dao, nhịp nhàng vui tươi như thổi vào tâm hồn trẻ thơ những tình cảm yêu thương gắn bó với bạn bè, gia đình, quê hương. Khi 8 trẻ chơi các trò chơi dân gian thường vừa chơi vừa đọc lời ca, lời đồng dao nào đó khiến cho không khí của buổi chơi vui vẻ, nhộn nhịp hơn rất nhiều. Tôi luôn dạy trẻ thuộc các bài đồng dao trước khi tổ chức cho trẻ chơi những trò chơi dân gian kết hợp với lời ca, để khi tổ chức chơi trẻ sẽ rất hào hứng vì thế mà kết quả trò chơi đạt mong đợi rất cao. Ví dụ: Trò chơi dân gian kết hợp với lời đồng dao như: “Đi cầu đi quán” “Con sên” “Nu na nu nống”; “Tập tầm vông”; “Chi chi chành chành”... trẻ vừa làm động tác chơi trò chơi vừa kết hợp theo nhịp đọc lời đồng dao nên sẽ rất thích thú. Vẫn một trò chơi dân gian đó nhưng tôi thay đổi viết lời mới cho trò chơi phù hợp với nội dung chơi và chủ đề chơi thì sẽ có thể linh hoạt thực hiện ở tất cả các chủ đề và các hoạt động. Ví dụ: Trò chơi “Cờ lúa ngô” khi chơi mỗi bước đi trẻ đọc một từ (Lúa, ngô, khoai, sắn) tôi có thể thay lời mới như (xuân, hạ, thu, đông) để chơi ở chủ đề nước và các hiện tượng tự nhiên. Hay trò chơi “Nu na nu nống” tôi thay lời mới như: + Chủ đề Thế giới thực vật, tết và mùa xuân: Nu na nu nống Áo xống sẵn sàng Chờ đón xuân sang Muôn hoa đua nở Mâm cao cỗđầy Người người vui vẻ Đón chào năm mới Năm mới cái là năm mới. Cải tiến một số trò chơi dân gian để lồng ghép vào các hoạt động. Ví dụ: Tôi cải tiến trò chơi “Dung dăng dung dẻ” khi tổ chức hoạt động góc, trẻ vừa chơi, vừa đi tới thăm các góc chơi. Hay vẫn trò chơi dung dăng dung dẻ tôi cải tiến trong hoạt động học, tôi cho trẻ đọc và chơi dân gian để di chuyển đội hình vị trí của trẻ. Ví dụ: Với trò chơi “Tập tầm vông” tôi cải tiến trong hoạt động làm quen với toán tôi cho trẻ chơi như “Tập tầm vông - Tay không tay có - Tập tầm vó - 9 Tay có số gì” hay cải tiến khi tổ chức hoạt động khám phá khi giới thiệu đối tượng khám phá hoặc khi chơi trò chơi củng cố, tôi cải tiến trò chơi như “Tập tầm vông - Tay không tay có - Tập tầm vó - Tay có gì đây” Vì thế khi tổ chức các trò chơi dân gian sẽ lôi cuốn trẻ một cách tự nhiên vào trò chơi, trẻ không nhàm chán khi chơi. 2.1.3. Kết quả áp dụng biện pháp: Nhờ có sự tích cực sưu tầm lựa chọn, trò chơi dân gian, cùng với việc chuẩn bị đồ dùng, đồ chơihấp dẫn, dạy trẻ thuộc lời ca trước khi tổ chức trò chơi và công tác chuẩn bị địa điểm chơi phù hợp với từng trò chơi, mà khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian của lớp tôi luôn đạt kết quả cao. * Đối với giáo viên Biết cách xây dựng kế hoạch theo từng chủ đề.Tích cực sưu tầm lựa chọn các trò chơi dân gian, có vốn hiểu biết khá phong phú về trò chơi dân gian. Đã sáng tạo làm được nhiều đồ dùng đồ chơi đẹp để phục vụ cho các trò chơi dân gian. Có ý thức chuẩn bị chu đáo các điều kiện cần thiết cho trò chơi. Biết thêm nhiều trò chơi dân gian của nhiều vùng quê khác nhau: Tổng cộng có 48 trò chơi dân gian được tổ chức cho trẻ trong năm học. Có kỹ năng làm đồ dùng đồ chơi đẹp, sáng tạo, phù hợp với nội dung từng trò chơi. Trong quá trình tổ chức giáo viên linh hoạt, sáng tạo thu hút sự hứng thú tham gia của trẻ. * Đối với trẻ Trước đó trẻ tỏ ra không hứng thú với các trò chơi dân gian, không biết nhiều bài đồng dao. Nhưng sau khi áp dụng biện pháp cho thấy trẻ tham gia vào các trò chơi dân gian một cách thoải mái, trẻ ghi nhớ trò chơi được lâu hơn và trẻ rất đoàn kết tham gia vào các trò chơi dân gian. 100% trẻ rất hứng thú và yêu thích, các trò chơi dân gian, khi đọc các bài đồng dao các bé rất thích và học thuộc rất nhanh. Trẻ thuộc nhiều bài đồng dao,có thêm hiểu biết về các trò chơi dân gian, và một số phong tục của địa phương. * Đối với phụ huynh Khi chưa áp dụng biện pháp thì việc lựa chọn trò chơi hay đồ dùng, lời ca cho trẻ chơi như thế nào phụ huynh không hề quan tâm để ý. Nhưng khi được 10 giáo viên huy động cùng thì phụ huynh hưởng ứng tham gia sưu tầm, sáng tác lời ca trò chơi dân gian và đồng hành cùng con trong việc dạy trẻ thuộc lời ca. Phụ huynh tỏ ra rất nhiệt tình, phấn khởi cùng các con sưu tầm hoạ báo, tranh ảnh, nguyên vật liệu, phế liệu...Qua đó tăng cường mối quan hệ, kết hợp giữa gia đình và nhà trường trong việc tổ chức tốt trò chơi dân gian cho trẻ. Trẻ về nhà được ông bà, bố mẹ dạy nhiều trò chơi dân gian gần gũi có ý nghĩa mang tính giáo dục cao. 2.2. Biện pháp 2: Tổ chức các trò chơi dân gian mọi lúc mọi nơi phù hợp với tính chất của hoạt động 2.2.1. Nội dung biện pháp Tùy theo tính chất động hay tĩnh để tôi lựa chọn xen kẽ các trò chơi dân gian cho phù hợp.Tôi tổ chức các trò chơi dân gian mọi lúc mọi nơi phù hợp với tính chất từng hoạt động: -Trong hoạt động đón trẻ và trả trẻ; - Trong hoạt động học có chủ đích; - Hoạt động ở các góc, chơi ngoài trời, chơi theo ý thích; - Hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân của trẻ. 2.2.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định. Vì thế, hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó. Nếu như hoạt động chung được tổ chức nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngoài trời lại giúp trẻ được gần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát triển thể chất, hay như ở hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về kinh nghiệm sống và kỹ năng chơi theo nhóm. Chính vì vậy, tôi lựa chọn và tổ chức các trò chơi dân gian cho phù hợp với tính chất của từng hoạt động, từng chủ đề. Khi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ tôi sẽ tùy vào nội dung trò chơi để phân chia nhóm chơi theo cả lớp hay nhóm nhỏ, và nếu cần trưởng trò thì gợi ý trẻ chọn ra trưởng trò phù hợp. Phổ biến luật chơi, cách chơi rõ ràng dễ hiểu. Trong quá trình chơi luôn động viên khích lệ tinh thần thi đua, giáo dục tính đoàn kết. Đặc biệt xử lý tình huống linh động, kích thích sự hứng thú chơi của trẻ. 11 Tổ chức trò chơi dân gian mọi lúc mọi nơi là không phải lúc nào cũng bắt trẻ chơi những trò chơi dân gian như vậy dễ gây nhàm chán trẻ. Do vậy tôi đã linh hoạt lồng ghép, tích hợp vào các hoạt động hàng ngày cho trẻ đảm bảo phù hợp với tính chất của từng hoạt độngcụ thể: *Trong hoạt động đón trẻ và trả trẻ Trong thời gian đón trẻ, những trẻ đến sớm trước, tôi cho trẻ chơi những trò chơi dân gian theo nhóm nhỏ cùng nhau như trò chơi: Ô ăn quan, cắp cua, ông tượng động đậy, cờ lúa ngô Đến giờ trả trẻ, những trẻ đón sau, trong lúc chờ đợi người nhà đến đón, tôi động viên cho trẻ chơi những trò chơi nhẹ nhàng thoải mái để trẻ chơi dân gian vui vẻ, đỡ cảm thấy tủi thân khi người nhà đón về sau. Tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian có thể chơi theo nhóm nhỏ, trong một không gian hẹp, để vừa trả trẻ khi có người thân đến đón lại vẫn bao quát được các trẻ còn lại. Tôi cho trẻ chơi trò chơi dân gian như: chi chi chành chành, kéo cưa lừa xẻ, lộn cầu vồng, nu na nu nống, vuốt hột nổ *Trong hoạt động học có chủ đích Với phương châm “Học bằng chơi, chơi bằng học” giúp trẻ vẫn thoải mái vui vẻ lĩnh hội các kiến thức một cách tự nhiên mà vẫn thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ. Không có giờ tổ chức riêng trò chơi dân gian cho trẻ. Chính vì thế cần lồng ghép trong các hoạt động hàng ngày của trẻ đặc biệt là trong các hoạt động học có chủ đích. Ví dụ: trong giờ làm quen văn học: Để tránh tình trạng trẻ bị nhàm chán mệt mỏi khi ngồi nghe cô kể chuyện tôi luôn tổ chức đan xen những trò chơi dân gian để nhằm thay đổi trạng thái giữa động và tĩnh cho trẻ. Từ nội dung câu chuyện tôi chuyển sang trò chơi một cách nhẹ nhàng cụ thể như trong câu chuyện “” xen kẽ giữa các lần kể để tạo cho trẻ không khí thoải mái trong hoạt động tôi cho trẻ chơi trò chơi “dung dăng dung dẻ” trẻ vừa đọc lời đồng dao vừa làm động tác đung đưa tay giúp trẻ vui vẻ hứng thú hơn. Ví dụ trong hoạt động thể dục: Khi tổ chức vận động ôn cho trẻ thông qua trò chơi vận độngthì tôi thường cho trẻ chơi vận động với các trò chơi dân gian 12 như trò chơi: Kéo co, Rồng rắn lên mây, nhảy lò cò, bịt mắt đánh trống, cướp cờ... đảm bào tính vừa sức và phù hợp với vận động cơ bản của hoạt động. Hình ảnh: Trẻ chơi trò chơi dân gian “Kéo co” trong hoạt động thể dục Ví dụ trong hoạt động làm quen với toán: Khi ổn định lớp, tôi có thể dùng trò chơi “Tập tầm vông” hay “Dung dăng dung dẻ” Để lồng ghép củng cố kiến thức về ôn số lượng có thể sử dụng trò chơi: Trồng nụ trồng hoa, ô ăn quan, kẹp kè, cắp cua, tập tầm vông, oẳn tù tì Trong các hoạt động học có chủ đích, tôi thường lựa chọn những trò chơi dân gian để ổn định lớphay khi chuyển tiếp từ hoạt động này sang hoạt động khác nhằm gây hứng thú cho trẻ. Ngoài ra khi lựa chọn các trò chơi dân gian tích hợp trong hoạt động học có chủ đích, một điều cần đặc biệt lưu ý đó là phải lựa chọn trò chơi phù hợp với đề tài và chủ đề củahoạt động, phù hợp với tình hình của lớp. *Hoạt động ở các góc, chơi ngoài trời, chơi theo ý thích Khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi vận động trong giờ hoạt động góc tôi thường cho trẻ chơi vận động dưới hình thức là trò chơi dân gian sao cho phù hợp với chủ đề chơi. Ví dụ:Với chủ đề“Nước và hiện tượng tự nhiên” có thể cho chơi trò chơi “Chìm, nổi” “Lộn cầu vồng” Chủ đề “Giao thông” có thể tổ chức các trò chơi: 13 “Bánh xe quay”, “Chèo thuyền” Trong khi trẻ chơi ở các góc, để giúp trẻ đỡ nhàm chán trong quá trình chơi. Nên tổ chức tích hợp cho trẻ các trò chơi theo nhóm nhỏ tại góc chơi như: “Cắp cua”, “Ô ăn quan” “Chi chi chành chành” “Gảy chun” Nu na nu nống Hình ảnh: trẻ chơi “Nu na nu nống” khi hoạt động góc Khi tổ chức cho trẻ hoạt động ngoài trời: Tôi tận dụng không gian rộng và thoáng,nên tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện sự nhanh nhẹn, phát triển thể lực cho trẻ và mang tính tập thể, tôi chọn cáctrò chơi như: “Rồng rắn lên mây”; “Trốn tìm”; “Bịt mắt bắt dê”; “Nhảy bao bố " Hình ảnh: Trẻ chơi trò chơi “Rồng rắn lên mây”trong hoạt động ngoài trời Khi trẻ chơi tự do luôn hướng cho trẻ chơi với các trò chơi dân gian thoải 14 mái như trò chơi: “Bịt mắt đánh trống”, “Thả đỉa ba ba”, “Trồng nụ trồng hoa”, “Bịt mắt bắt dê” Hình ảnh: Trẻ chơi dân gian tự do theo ý thích Khi chơi tự do, tôi khuyến khích cho trẻ chơi trò chơi dân gian, làm những đồchơi bằng nguyên vật trong thiên nhiên như: làm con trâu từ lá mít, làm chong chóng, làm con mèo từ lá chuối trò chơi này giúp trẻ khéo tay phát huy sáng tạo, phát triển năng khiếu thẩm mỹ. *Hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân của trẻ Trò chơi dân gian có thể lồng ghép trong hoạt động ăn ngủ, vệ sinh cá nhân trẻ. Ví dụ: Trong giờ chuẩn bị cơm trưa, để ổn định trẻ tôi thường cho trẻ đọc các bài đồng dao để trẻ thuộc và chơi tốt trò chơi dân gian. Những trẻ ăn xong trước thì trong khi chờ đợi các bạn ăn chậm, chờ cô dọn dẹp. Tôi khuyến khích trẻ ngồi với nhau chơi một số trò chơi dân gian nhẹ nhàng tại chỗ như: oẳn tù tì, chi chi chành chành, con sên... để tránh vừa ăn xong đã vận động mạnh và tránh việc trẻ vừa ăn xong đã đi nằm ngay làm ảnh hưởng không tốt đến cơ thể trẻ sau bữa ăn. Khi trẻ ngủ dậy cô cho trẻ chơi những trò chơi dân gian nhẹ nhàng như: nu na nu nống, xỉa cá mè, vuốt ve để trẻ tỉnh táo dần sau giấc ngủ trưa. Ví dụ:Trước khi cho trẻ vệ sinh cá nhân tôi cho chơi trò chơi “Xỉa cá mè” trẻ chơi và đọc đồng dao. Kết thúc trò chơi trẻ tự kiểm tra tay nhau xem tay bẩn, 15 lọ lem, trẻ biết có ý thức đi rửa sạch. Ngoài ra tôi lồng ghép các trò chơi dân gian vào các ngày hội ngày lễ như: khai giảng năm học, tết trung thu, ngày tết Nguyên Đán nhằmrèn luyện thể chất, tính tập thể cho trẻ. Trong quá trình tổ chức lồng ghép trò chơi dân gian vào các hoạt động trong ngày, tôi luôn động viên lôi cuốn tất cả các trẻ cùng tham gia vào cuộc chơi. Những trẻ nhanh nhẹn mạnh dạn tôi thường khuyến khích làm trưởng trò, những trẻ nhút nhát động viên để trẻ tích cực tham gia chơi cùng bạn. Tạo nên tinh thần hợp tác, chia sẻ giữa các nhóm trẻ với nhau. Từ đó giúp trò chơi dân gian đạt hiệu quả mong đợi cao. Tóm lại trò chơi dân gian có thể tích hợp lồng ghép trong các hoạt động hàng ngày của trẻ. Nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ vừa giúp trẻ tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng thoải mái. Vì thế giáo viên cần tận dụng mọi cơ hội để có thể tổ chức trò chơi dân gian cho trẻở mọi lúc mọi nơi phù hợp với tính chất của từng hoạt động. 2.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp Với biện pháp như trên, tôi đã vận dụng với tình hình thực tế trong việc tổ chức lồng ghép vào các hoạt động của trẻ và đã mang lại kết quả như sau: * Đối với giáo viên Giáo viên biết lồng ghép trò chơi dân gian phù hợp với tính chất của từng hoạt động trong ngày. Biết tận dụng mọi cơ hộiđể tổ chức cho trẻ tham gia trò chơi dân gian ở mọi lúc, mọi nơi một cách có hiệu quả. Đã khéo léo biến trò chơi dân gian thành các cuộc thi nhỏ mang tính chất thi đua, nhưng vẫn vô tư hồn nhiên thoải mái và có sự động viên, khích lệ kịp thời. * Đối với trẻ Kĩ năng chơi của trẻ được cải thiện, biết đoàn kết và phối hợp với các bạn trong khi chơi. Giúp trẻ tự tin, linh hoạt hơn trong mọi hoạt động. * Đối với phụ huynh Tin tưởng vào giáo viên, rất quan tâm đến các hoạt động của con tại trường. 16 2.3. Biện pháp 3. Tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh để hướng dẫn trẻ chơi trò chơi dân gian trong thời gian ở nhà 2.3.1. Nội dung biện pháp Tuyên truyền phối kết hợp với phụ huynh (cha mẹ/người chăm sóc trẻ) để cùng hướng dẫn trẻ chơi trò chơi dân gian trong thời gian ở nhà. 2.3.2. Cách thức, quá trình áp dụng biện pháp Tuyên truyền cho cha mẹ trẻ biết “Cha mẹ là người thầy đầu tiên của bé”. Ngay cả khi bé được giao cho những “Kỹ sư tâm hồn” thì vai trò của cha mẹ vẫn không thể mờ nhạt đi. Tôi sử dụng một số hình thức, phương pháp phối hợp với cha mẹ trẻ: - Trao đổi trực tiếp với từng cha mẹ trẻ, hoặc một nhóm phụ huynh. - Giới thiệu trang Website của trường, các trang về tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ mầm non. - Xây dựng góc tuyên truyền dành cho cha mẹ. - Đến thăm tại gia đình. (có thể là những cuộc ghé thăm đưa sách, tài liệu). - Trao đổi với phụ huynh qua thư, điện thoại, qua nhóm zalo của lớp: Gửi video có nội dung trò chơi dân gian và lời hát ca dao hò vè. - Thông qua hội thi bé với trò chơi dân gian. - Mời cha mẹ đến dự các hoạt động chăm sóc giáo dục, tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ tại trường. - Làm sách có ảnh của trẻ với các hoạt động về trò chơi dân gian. Hiểu được tầm quan trọng của việc giáo dục phối hợp giữa gia đình và nhà trường, nên ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch để tuyên truyền tới các bậc phụ huynh một cách có hiệu quả thông qua: giờ đón trả trẻ, qua zalo nhóm lớp, qua bảng tin tuyên truyền của lớp, thông qua các buổi họp phụ huynh Tôi luôn nhấn mạnh và tuyên truyền với các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của trò chơi dân gian đối với trẻ, lợi ích khi trẻ tích cực tham gia chơi trò chơi dân gian như: Giảm bớt được thời gian và sự chú ý của trẻ vào các thiết bị điện tử; rèn một số kỹ năng cần thiết cho trẻ như sự khéo léo, khả năng quan 17 sát phán đoán, chia sẻ và sự nhanh nhẹn ở trẻ; phát triển vận động ngôn ngữ cho trẻ; đặc biệt cha mẹ và trẻ thêm gắn kết với nhau. Cung cấp địa chỉ trang Website của nhà trường, trong đó có bài viết về một số trò chơi dân gian, ý nghĩa của trò chơi dân gian với trẻ mầm non và các nội dung khác xung quanh việc chăm sóc giáo dục trẻ, để phụ huynh vào xem và hiểu rõ hơn về công tác chăm sóc giáo dục trẻ cũng như tăng lên lượt tương tác trang Website của nhà trường. Sử dụng những phần mềm tiện lợi như: Enetviet, Zoom, Google Meet... tạo sự tương tác giữa cha mẹ trẻ với giáo viên. Tôi gửi cho phụ huynh các đường link về bài đồng dao và trò chơi dân gian, kết hợp với việc đánh sẵn nội dung bài đồng dao, trò chơi dân gian theo từng chủ đề. Gửi thư tới phụ huynh để phụ huynh có thể giúp trẻ đọc thuộc lời đồng dao và biết cách chơi trò chơi dân gian. Ngoài ra tôi còn kết hợp với phụ huynh sưu tầm những trò chơi dân gian hay có luật chơi, cách chơi phù hợp với trẻ để dạy trẻ, khuyến khích phụ huynh quay video clip trẻ chơi trò chơi dân gian gửi lên zalo nhóm lớp và xây dựng thư viện trò chơi dân gian của lớp. Từ đó làm phong phú vốn hiểu biết về trò chơi dân gian. Tôi nhờ phụ huynh ủng hộ nguyên vật liệu sẵn có của gia đình như: bìa cát tông, chai nhựa, sỏi, vải vụn để cùng giáo viên làm đồ dung đồ chơi phục vụ cho việc tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian. Làm gì để có thể ở nhà vẫn vui mà không cần lệ thuộc vào tivi hay điện thoại. Tôi đã hướng dẫn các bậc phụ huynh cùng chơi với con một số trò chơi dân gian tại nhà. Dưới hình thức thi đua giữa các gia đình xem gia đình phụ huynh bé nào chơi giỏi nhất tháng, phụ huynh bé nào nhiệt tình nhất. Sau đó khuyến khích phụ huynh chụp ảnh quay video clip gửi lên nhóm zalo của lớp để tất cả lớp cùng bình chọn. Như vậy trẻ sẽ rất thích thú khi được xem hình ảnh về bản thân mình, những người thân của gia đình và các bạn trong lớp mình. Khi có cơ hội là tôi khéo léo tế nhị động viên, nêu gương những phụ huynh nhiệt tình tham gia phối kết hợp với nhà trường. Trẻ sống và lớn lên trong môi trường gia đình, trường học, cộng đồng và 18 chịu ảnh hưởng môi trường đó. Muốn trẻ phát triển tốt thì cần có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa 3 môi trường trên. (Phụ huynh ủng hộ nguyên vật liệu, để làm đồ dùng, đồ chơi) 2.2.3. Kết quả áp dụng biện pháp Sau khi áp dụng biện pháp trên tại lớp tôi phụ trách, đã đạt được kết quả: * Đối với giáo viên Trước kia chưa biết lựa chọn các nội dung, áp dụng cách thức phù hợp với từng đối tượng cha mẹ trẻ, để thu hút phối hợp với cha mẹ trẻ cùng hướng dẫn và tham gia chơi trò chơi dân gian với trẻ nhưng sau khi áp dụng biện pháp đã biết sử dụng một số hình thức, phương pháp phối hợp với cha mẹ trẻ phù hợp với từng trẻ. Biết phối kết hợp chặt chẽ với gia đình trẻ cùng phối hợp thực hiện. * Đối với trẻ Nhờ có sự phối kết hợp chặt chẽ với cha mẹ trẻ, mà tôi thấy lớp tôi mạnh dạn tự tin hơn và hầu hết trẻ đã có những kỹ năng khi tham gia trò chơi dân gian khá tốt. Thậm chí trẻ lớp tôi có thể tự tổ chức trò chơi dân gian cùng bạn bè, người thân. Biết tự chọn đồ chơi phù hợp cho trò chơi và có ý thức tự giác, tự 19 bảo quản sắp xếp đồ dùng đồ chơi khi chơi xong. * Đối với phụ huynh Trước kia chưa nhận thức đúng về tầm quan trọng của trò chơi dân gian đối với trẻ. Nhưng sau khi được giáo viên trao đổi hướng dẫn nên đã nhận thức được vai trò trách nhiệm của mình trong chăm sóc giáo dục trẻ đặc biệt là tầm quan trọng của việc tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ. Biết cách sử dụng môi trường và đồ dùng ở gia đình để hỗ trợ trẻ học và chơi dân gian tại nhà. PHẦN C. MINH CHỨNG VỀ HIỆU QUẢ CỦA BIỆN PHÁP Một số báo cáo, kế hoạch làm cơ sở lựa chọn biện pháp: - Số 26/KH-TMN ngày 14/09/2023. Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ năm học 2023 - 2024 của trường Mầm non Tân Tiến. - Số 15/KH-TMN Kế hoạch chỉ đạo hoạt động chuyên môn năm học 2023 - 2024 của trường Mầm non Tân Tiến. - Số 23/KH-TMG ngày 03/10/2023. Kế hoạch thực nhiệm vụ năm học của tổ mẫu giáo 3 – 4 tuổi trường Mầm non Tân Tiến. Nhà trường và bản thân tôi đã hưởng ứng có hiệu quả phong trào “Xây dựng môi trường xanh, an toàn, thân thiện”; phong trào “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” do Bộ GD & ĐT phát động trong đó có nội dung đưa trò chơi dân gian vào trong trường học. Hiệu quả của biện pháp cho thấy sự tiến bộ rõ rệt ở trẻ thể hiện qua bảng số liệu, so sánh kết quả trước và sau khi thực hiện biện pháp như sau: Số Trước khi áp Sau khi áp Đối trẻ dụng biện pháp dụng biện pháp chứng TT khảo Nội dung khảo sát Số trẻ Số trẻ sát Tỷ lệ Tỷ lệ Tăng đạt đạt 20 Trẻ hứng thú tham 1 gia vào các trò chơi 17 8/17 47% 16/17 94% 47% dân gian. Hiểu biết về trò chơi dân gian thuộc lời 2 17 8/17 47% 16/17 94% 47% ca và biết chơi trò chơi. Trẻ nắm vững kiến thức, kỹ năng vận 3 dụng linh hoạt, sáng 17 7/17 41% 16/17 94% 53% tạo vào thực tế của trò chơi. Tinh thần chơi đoàn 4 kết biết phối hợp 17 8/17 47% 16/17 94% 47% cùng bạn khi chơi. Khả năng tự tổ chức 5 tham gia thực hành 17 7/17 41% 15/17 88% 47% một số trò chơi dân gian cùng bạn. Trẻ biết lựa chọn đồ 6 dùng đồ chơi phù 17 7/17 41% 17/17 100% 59% hợp với trò chơi. Qua việc thực hiện áp dụng biện pháp mới tôi thấy trẻ thích chơi hơn, sáng tạo, linh động, nhanh nhẹn hơn, thay vào sự nhàm chán của trẻ ở những năm học trước bằng những sự hứng thú, tập trung. Giáo viên biết cách để nâng cao chất lượng khi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ. Tóm lại muốn tổ chức tốt trò chơi dân gian cho trẻ thì giáo viên phải luôn luôn động viên trẻ bằng tình cảm yêu thương, sẵn sàng hết lòng vì trẻ. Giáo viên cần áp dụng biện pháp thường xuyên có sự sáng tạo theo điều kiện thực tế ở địa phương, tránh dập khuôn tạo sự nhàm chán cho trẻ.
File đính kèm:
skkn_nang_cao_chat_luong_to_chuc_tro_choi_dan_gian_cho_tre_m.docx