SKKN Một số biện pháp giúp trẻ trẻ 4-5 tuổi phát huy tính tích cực, chủ động khi tham gia hoạt động ngoài trời tại Trường Mầm Non (Trường MN Yên Lư)

 Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi phát huy tính tích cực, chủ động khi 
 tham gia hoạt động ngoài trời tại Trường Mầm Non Yên Lư
 PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
 1. Lý do chọn đề tài
 Đối với trẻ thơ, hoạt động ngoài trời có ý nghĩa đặc biệt, đó là cơ sở ban 
đầu về nhân cách và là tiền đề cho trẻ phát triển tốt hơn trong những giai đoạn 
tiếp theo, vì thế giáo dục mầm non hiện nay đã và đang tiếp tục tìm ra những 
phương pháp mới để giảng dạy, trong đó nhu cầu về hoạt động vui chơi hay còn 
gọi là hoạt động ngoài trời rất cần thiết đối với trẻ. Vì hoạt động ngoài trời giúp 
trẻ khám phá các hiện tượng ở xung quanh mình trẻ sẽ được khám phá tìm tòi 
sáng tạo rèn luyện trí nhớ, tính quan sát kỹ năng phân biệt, so sánh vv, nhằm 
giúp trẻ khắc sâu kiến thức, hiểu thêm về nội dung bài học, phát triển tư duy, 
một cách toàn diện, thông qua hoạt động ngoài trời trẻ được quan sát khám phá 
những cái mới lạ ở xung quanh mà trẻ chưa hiểu được. Chơi hoạt động ngoài 
trời giúp trẻ từ chỗ không biết, chưa biết rõ đã nắm được mục đích của nội dung 
quan sát và làm giàu vốn tư duy, sáng tạo, và tích lũy được kinh nghiệm, tăng sự 
hiểu biết và phát triển tri thức cho trẻ.
 Từ thực trạng trên, là giáo viên mầm non được phân công lớp mẫu giáo 4-5 
tuổi tôi luôn trăn trở và tìm các biện pháp để tổ chức các hoạt động vui chơi hoạt 
động ngoài trời cho trẻ một cách có hiệu quả nhất. Tôi nghĩ môi trường hoạt 
động ngoài trời sẽ là một môi trường hấp dẫn và lôi cuốn trẻ nếu chúng ta biết 
nắm bắt và vận dụng tất cả những yếu tố có sẵn trong thiên nhiên, tác động vào 
chúng qua các trò chơi, quan sát, tìm hiểu sự vật xung quanh trẻ trong các tình 
huống. Những câu hỏi như: vì sao, làm thế nào và sự tò mò ham hiểu biết của 
trẻ, ta sẽ giáo dục cho trẻ hình thành hành vi đẹp, thói quen tốt góp phần phát 
triển toàn diện nhân cách cho trẻ. Chính vì nhu cầu nhận thức của trẻ muốn 
khám phá thế giới xung quanh, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp 
giúp trẻ trẻ 4-5 tuổi phát huy tính tích cực, chủ động khi tham gia hoạt 
động ngoài trời tại Trường Mầm Non Yên Lư” để làm sáng kiến kinh 
nghiệm trong năm học này.
 2. Mục đích nghiên cứu: 
 Tổ chức cho trẻ hoạt động ngoài trời nhằm giúp trẻ có sự phát triển trí tuệ, 
tạo cho trẻ sự hứng thú, tích cực hoạt động, phát triển ở trẻ tính tò mò ham hiểu 
biết, thích khám phá, tìm tòi phát triển óc quan sát phán đoán. Từ đó giáo dục 
cho trẻ có thái độ ứng xử đúng đắn theo tinh thần của lòng nhân ái, tình yêu với 
cái đẹp thái độ tôn trọng và gìn giữ môi trường, bước đầu biết sống có văn hóa
 3. Đối tượng nghiên cứu: 
 Đối tuợng: lớp 4- 5 tuổi truờng Mầm Non Yên Lư. Phạm vi: Nghiên cứu các vấn đề làm như thế nào để phát huy tính tích cực 
của trẻ khi tham gia hoạt động ngoài trời ở trẻ 4- 5 tuổi B6, trường mầm non 
Yên Lư.
 4. Nhiệm vụ nghiên cứu
 Đánh giá thực trạng khi trẻ tham gia vào hoạt động ngoài trời
 Khảo sát trên trẻ ở nhóm lớp mình phụ trách.
 Nghiên cứu các tài liệu về Một số biện pháp giúp trẻ phát huy tính tích cực, 
chủ động khi tham gia hoạt động ngoài trời
 Tìm ra giải pháp thực hiện để nâng cao chất lượng khi tham gia hoạt động 
ngoài trời
 Đối chiếu kết quả đạt được trên trẻ sau khi thực hiện đề tài.
 5. Phương pháp nghiên cứu: 
 Quan sát trực tiếp, gián tiếp, đàm thoại
 Mô phỏng, bắt chước, nêu gương
 Trao đổi, học hỏi các đồng nghiệp đi trước
 Tham khảo sách báo, các phương tiện truyền thông.
 PHẦN II. NỘI DUNG
 1. Một số vấn đề có liên quan
 Hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ hứng 
thú và quan tâm nhất, nó mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết 
về thế giới xung quanh. Trẻ nhận thức thế giới xung quanh bằng cách tiếp xúc, 
tìm hiểu, khám phá và quan tâm đến những gì xảy ra ở cuộc sống xung quanh 
mình. Qua hoạt động ngoài trời trẻ được thỏa mãn nhu cầu hoạt động, nhu cầu 
tìm hiểu khám phá của bản thân. Hoạt động vui chơi ngoài trời tạo cho trẻ sự 
nhanh nhẹn và sự thích ứng với môi trường tự nhiên đồng thời trẻ tự tin, mạnh 
dạn hơn trong cuộc sống. Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ 4- 5 tuổi nói 
riêng, vui chơi là hoạt động chủ đạo vì vậy trẻ được học mà chơi, chơi mà học.
 Hoạt động ngòai trời là một trong các hoạt động hàng ngày của trẻ ở 
trường mầm non. HĐNT là một hoạt động bổ ích va lí thú đối với trẻ mẫu giáo 
vì nó có những ưu thế mà ở những hoạt động khác không thể có . Ở ngoài trời, 
trẻ được tiếp xúc với cá hiện tượng tự nhiên và xã hội phong phú, giúp trẻ mở 
rộng vốn hiểu biết về thế giới xung quanh, phát triển trí tuệ...HĐNT trẻ được tận 
hưởng những điều kiện của tự nhiên như nước, ánh nắng, không khí trong lành, 
được vận động tự do, thoải mái đáp ứng nhu cầu vận động của trẻ nhờ đó cơ thể 
trẻ được rèn luyện, sức khỏe được tăng cường. Môi trường bên ngoài lớp học rất 
tốt đối với sức khỏe của trẻ và ở đó trẻ có cơ hội tốt nhất cho việc phát triển thể 
lực. Như vậy hoạt động ngoài trời cũng góp một phần quan trọng đối với cuộc 
sống của trẻ giúp trẻ hoà nhập với thế giới người lớn đồng thời giúp trẻ hình 
thành và phát triển các quá trình tâm lý và tính mục đích, tính kỷ luật, tính đồng 
đội. Đó chính là giai đoạn đầu tiên của quá trình hình thành nhân cách, chuẩn bị 
cho những bước phát triển sau này.
 2. Thực trạng
 2.1. Thuận lợi: 
 Là trường mầm non đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 có đủ các phòng chức 
năng, các lớp học khang trang thoáng mát, được đầu tư đầy đủ cơ sở vật chất, 
trang thiết bị hiện đại.
 Được BGH quan tâm cải tạo nên rất sạch sẽ, an toàn cho trẻ, trẻ có được 
một sân chơi tập hoàn hảo, mà sĩ số học sinh mỗi lớp phù hợp, không quá đông 
nên việc tổ chức các hoạt động ngoài trời cho trẻ rất thuận lợi.
 Có diện tích sân rộng được sắp xếp, xây dựng theo quy hoạch . Có nhiều đồ 
chơi, có vườn rau, cây ăn quả, vườn hoa đẹp rất thuận lợi cho trẻ tham gia các 
giờ hoạt động ngoài trời.
 Được phụ huynh ủng hộ cho nhiều nguyên vật liệu làm đồ dùng đồ chơi 
cho các hoạt động. Và đặc biệt trẻ rất hứng thú, tích cực tham gia vào các hoạt 
động chơi ở ngoài trời.
 Bản thân thường xuyên học hỏi đồng nhiệp qua các buổi hoạt động ngoài 
trời và tự tìm hiểu qua các loại sách báo đồng thời có kế hoạch sắp xếp hoạt 
động vui chơi theo từng chủ đề với sự hứng thú của trẻ.
 Có tinh thần trách nhiệm hoàn thành mọi nhiệm vụ được phân công.Luôn 
chủ động tìm tòi và sáng tạo trong việc làm đồ dùng đồ chơi, tìm trò chơi phục 
vụ cho hoạt động học và vui chơi của trẻ 
 2.2. Khó khăn
 Trường có diện tích sân rộng nhưng ít những cây to nên khu vực sân trường 
còn ít bóng mát cho trẻ chơi cũng như quan sát 
 Trẻ ra hoạt động quan sát ngoài trời còn chưa chú ý tập trung.
 Các cháu tuy cùng độ tuổi nhưng khả năng tiếp thu của trẻ không đồng đều.
 Bên cạnh đó một số phụ huynh do đi làm xa chưa quan tâm đến việc giáo 
dục cho con em mình.
 Dựa vào các tiêu chí trên tôi đã tiến hành khảo sát trẻ đầu năm và thu 
được kết quả như sau:
 Tổng Đạt Chưa đạt
 STT Các tiêu chí đánh giá số Tỉ lệ 
 Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ
 trẻ % 1 Kỹ năng quan sát, chú ý 20 15 75% 5 25%
 2 Khả năng giao tiếp của trẻ 20 13 65% 7 35%
 3 Kỹ năng phán đoán suy luận 20 11 55% 9 45%
 Trẻ tò mò ham hiểu biết, tích 
 4 20 15 75% 5 25%
 cực khám phá thiên nhiên
 5 Khả năng phối hợp tập thể 20 16 80% 4 20%
 6 Mức độ hứng thú 20 14 70% 6 30%
 * Từ việc đưa ra con số khảo sát chính xác và cụ thể như vậy sẽ giúp tôi có 
biện pháp hiệu quả nhất đối với từng mục tiêu và từng nhóm trẻ cụ thể.
 3. Đề xuất các giải pháp
 3.1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động ngoài trời cho 
trẻ
 Trên thực tế trường mầm non Yên Lư các khu vui chơi còn chât hẹp, sĩ số 
học sinh đông nên việc tổ chức hoạt động ngoài trời đòi hỏi phải lập kế hoạch 
tổ chức một cách hợp lý và tìm kiếm những nội dung, trò chơi vận động, trò 
chơi dân gian gắn với các chủ đề phù hợp để tạo cho trẻ những giờ hoạt động 
ngoài trời đầy hứng thú và đạt hiệu quả tốt nhất.
 Bố trí thời gian cho trẻ chơi ngoài trời vào thời điểm phù hợp với điều 
kiện thực tiễn và linh hoạt trong tổ chức thực hiện. Ban giám hiệu đã bố trí thời 
gian hoạt động ngoài trời của các lớp so le nhau để trẻ được hoạt động thoải 
mái.
 Ví dụ: Lập kế hoạch tổ chức các bước trong giờ hoạt động ngoài trời.
 * Hoạt động 1: Hoạt động có chủ định quan sát. Tôi cho trẻ dạo chơi, tham 
quan, đàm thoại về đối tượng cần quan sát.
 *Hoạt động 2: Trò chơi vận động. Tôi cho trẻ chơi một trò chơi phù hợp với 
độ tuổi.
 *Hoạt động 3: Trẻ chơi theo ý thích. Tôi hướng dẫn trẻ chơi với những đồ 
dùng đồ chơi ngoài trời, đồ chơi đã chuẩn bị sẵn.
 Để xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ có hiệu quả 
cao cần đảm bảo các nguyên tắc sau:
 Tính tự nguyện: Trẻ phải được tự do trong các việc: lựa chọn trò chơi, 
triển khai nội dung chơi theo cách của mình, tự nguyện chọn bạn chơi, khả 
năng tự giải quyết vấn đề nảy sinh khi chơi.
 Tính phát triển: Trẻ phải được phát triển thông qua chơi bằng cách trợ 
giúp trẻ phát triển về: nội dung chơi, kỹ năng chơi, khả năng thiết lập mối quan 
hệ với bạn chơi, khả năng tự lực giải quyết các vấn đề nảy sinh khi chơi. Tính giáo dục: Trẻ phải được cung cấp và và thể hiện giá trị giáo dục của 
các trò chơi và hoạt động bằng cách được mở rộng hiểu biết và ấn tượng tốt đẹp 
về cuộc sống thông qua các mẫu hình về mối quan hệ con người, về các sự việc 
lành mạnh, được cung cấp các đồ dùng, đồ chơi mang tính giáo dục và sáng tạo.
 Ví dụ: Hỗ trợ trẻ quan sát, tìm hiểu về động vật, thực vật, một số hiện 
tượng tự nhiên và điều kiện xung quanh...
 3.2. Biện pháp 2. Tạo môi trường hợp lý và có tính phát triển cho trẻ 
hoạt động ngoài trời.
 Môi trường chơi hợp lý có ảnh hưởng rất quan trọng trong việc tổ chức 
giờ chơi cho trẻ. Môi trường cho trẻ hoạt động chính là nơi cung cấp nguồn 
thông tin về thế giới tự nhiên xung quanh trẻ, là nơi khuyến khích tính độc lập 
và tích cực hoạt động của trẻ. Vì vậy tạo môi hợp lý sẽ giúp trẻ tìm tòi, khám 
phá và phát hiện những điều mới lạ hấp dẫn trẻ, từ đó giúp tôi củng cố và bổ 
xung cho trẻ các kiến thức, kỹ năng mà trẻ cần. Tạo ra môi trường phù hợp, đa 
dạng phong phú giúp gây hứng thú cho trẻ và cả chính giáo viên chúng ta, đồng 
thời còn góp phần hình thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện giữa giáo viên 
với trẻ, giữa trẻ với các bạn... tạo cho trẻ sự mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp.
 3.2.1. Tổ chức cho trẻ quan sát
 Một trong những hình thức cho trẻ làm quen với kiến thức tự nhiên và xã 
hội xung quanh trẻ đạt hiệu quả cao đó là tổ chức cho trẻ quan sát.
 Đây là một hình thức kích thích óc tìm tòi khám phá của trẻ rất tốt. Nôi 
dung quan sát thường dựa vào khả năng của từng trẻ để có thể nâng cao hay hạ 
thấp yêu cầu cho từng trường hợp quan sát.
 Nhằm giúp trẻ quan sát một cách hiệu quả nhất, tôi hướng trẻ cùng tham 
gia chuẩn bị nội dung trước khi quan sát. 
 Ví dụ: Ở chủ đề Thực vật – Tết và mùa xuân, tôi vận động phụ huynh 
dành nhiều thời gian trò chuyện với trẻ, cho trẻ đi chơi vườn bách thảo, công 
viên đồng thời yêu cầu trẻ về nhà tìm và mang đến lớp một số loại cây & hoa 
để cả lóp cùng quan sát ngoài ra tôi cũng chuẩn bị các câu hỏi gợi ý nhằm phát 
triển tư duy của trẻ...Với cách làm này tôi thấy trẻ rất hứng thú và tích cực thực 
hiện, về phía phụ huynh tôi cũng nhận được sự đồng tình và họ đã tham gia rất 
nhiệt tình. Hình ảnh: Trẻ tham quan khu trồng rau xanh. 
 Hình ảnh: Trẻ quan sát cây ở góc thiên nhiên khám phá sự phát triển của 
cây.
 Trong quá trình quan sát, tôi luôn lấy trẻ làm trung tâm (trẻ được tự nhận 
xét đánh giá, được trực tiếp sờ, nắn, cầm vào vật thật và trẻ tự nói nên suy 
nghĩ, ý kiến của mình về những gì quan sát thấy, những gì trẻ được trực tiếp hoạt động ) Vì vậy đòi hỏi giáo viên cần có kiến thức sâu, rộng về thế giới 
xung quang để cung cấp cho trẻ.
 Trong quá trình tổ chức cho trẻ quan sát, tôi luôn quan tâm, phát huy tính 
tích cực của trẻ bằng cách khai thác kinh nghiệm thực tế của trẻ, tận dụng môi 
trường sẵn có và luôn tạo điều kiện cho trẻ được thực hành nhiều nhất. Tôi luôn 
có gắng tạo ra nhiều tình huống cho trẻ phải suy nghĩ, tìm cách giải quyết tình 
huống đó, đồng thời sáng tạo thêm nhiều nội dung và chủ đề chơi phong phú 
hơn cho trẻ. Tôi luôn cố gắng hướng trẻ chơi theo chủ đề thích hợp, mở rộng kỹ 
năng chơi và kỹ năng giao tiếp cho trẻ. Vì vậy trẻ được hoạt động một cách tích 
cực nhất, từ đó tạo được nhiều hứng thú cho trẻ khi chơi.
 Ngoài ra tôi luôn chú ý tạo cho trẻ cảm giác thoải mái khi quan sát. Tạo 
bầu không khi vui vẻ giữa cô và cháu để buổi chơi đạt được kết quả cao nhất.
 3.2.2. Chuẩn bị các nguyên vật liệu sẵn có trong tự nhiên và trong sinh 
hoạt.
 Để tạo hứng thú cho trẻ chơi với thiên nhiên, tôi gợi ý cho trẻ mang đến 
nhiều nguyên vật liệu như: Các loại hạt, các loại cây & hoa, vỏ chai nhựa, vỏ 
hến, đá, sỏi, bìa các tông 
 Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ quan sát vật chìm nổi, Tôi cho trẻ cùng chuẩn 
bị các nguyên liệu: sỏi, đá, các miếng xốp, đồ chơi bằng nhựa . 
 Khi tổ chức cho trẻ chơi với cát nước, tôi cùng trẻ sưu tầm chuẩn bị các 
vỏ chai nước bằng nhựa (vỏ C2, trà xanh ) Để khi tham gia chơi trẻ có thể 
dùng chính các vỏ chai đó để chơi: Đong nước, chơi đồng hồ cát 
 Tôi còn tận dụng các sự vật, hiện tượng xung quanh để tổ chức cho trẻ 
quan sát đạt hiệu quả cao.
 Ví dụ: Trẻ xuống sấn trường thấy nhiều lá vàng rụng trên sân thi cô cho 
trẻ thi nhau nhặt lá vàng và cùng nhau trò chuyện về những chiếc lá đó.
 • Đố bạn đó là lá của cây gì? Tại sao bạn biết?
 • Tại sao lá rụng? Quan sát trên cây xem lúc này như thế nào?
 • Cây cần gì để sống? Người ta trồng cây để làm gì?
 • Theo bạn mình bảo vệ cây bằng cách nào?
 • Quan sát xem trên sân trường có bao nhiêu cây giống với cây này?
 Đồng thời để tạo hứng thú cho trẻ chơi với thiên nhiên cô gợi ý cho trẻ 
đem nhiều nguyên vật liệu mở như các loại hạt đã luộc sẵn, cộng rau muống, và 
thay đổi nhiều hình thức cho phong phú.
 Cô gợi ý cho trẻ chơi, giúp trẻ sáng tạo trong sản phẩm của mình.
Ví dụ: Tạo bức tranh bằng lá cây • Đi nhặt nhiều loại lá cây khác nhau (lá tròn, dài, răng cưa, to, nhỏ ), 
 phân loại lá theo đặc điểm.
 • Sau đó tô màu một mặt với nhiều màu sắc khác nhau, rồi dán lên tờ 
 giấy A3 hoặc A4 tạo thành bức tranh đẹp.
 • Xâu hạt bằng hạt đậu đã luộc sơ qua.
 • Sỏ vòng bằng cộng rau muống.
 • Xếp hình các con vặt bằng lá cây 
 Hình ảnh: Tranh cá làm bằng lá cây khô. 
 3.3. Biện pháp 3: Lựa chọn, tổ chức các trò chơi phù hợp.
 Thông qua các hoạt động leo trèo trên các đồ chơi ngoài trời như: Bập 
bênh, đu quay, cầu trượt, xích đu hay các “vận động chạy, nhảy lò cò, ném, 
tung bật nhảy’’ vv rèn cho sự khéo léo, nhanh nhẹn, của đôi bàn tay, bàn 
chân. Thông qua đó tôi giáo dục cho trẻ không được tranh giành đồ chơi, chơi 
phải theo thứ tự, không xô dẩy nhau, biết nhường bạn bé hơn mình, biết chia sẻ 
cùng bạn không leo trèo những nơi nguy hiểm. Hình ảnh: Trẻ chơi với đồ chơi ngoài trời.
 * Các trò chơi giúp phát triển vận động ở trẻ:
 Chơi với các đồ chơi có sẵn trong trường: Thông qua hoạt động leo trèo 
trên các thiết bị dụng cụ vận động ngoài trời: cầu trượt, các vận động bò, trườn, 
bật, trèo tung ném chuyền bắt, leo qua các bậc tam cấp, gốc cây, nhảy lò cò rèn 
cho trẻ sự khéo léo nhanh nhẹn của đôi bàn tay, bàn chân, giáo dục trẻ không leo 
trèo những nơi nguy hiểm.
 Trẻ thực hiện các vận động Tổ chức cho cháu chơi một số trò chơi sinh hoạt tập thể đơn giản, trò chơi 
sinh hoạt cộng đồng cũng rất thu hút trẻ như: Trò chơi đoàn kết, trời nắng trời 
mưa, bắn súng, đổi chỗ cho bạn, bẫy cá, cá sấu lên bờ hoặc cũng có thể cho 
cháu hát theo một số bài hát sinh hoạt tập thể đơn giản như: Bạn ở đâu, quả 
bóng tròn, ra đây xem 
 Trẻ chơi trò chơi “Mèo đuổi chuột”
 Ngoài trò chơi vận động theo chương trình chăm sóc giáo dục trẻ tôi đã linh 
hoạt thay đổi luật chơi, thay đổi tên trò chơi nhằm thu hút trẻ và hấp dẫn trẻ vào 
các trò chơi.
 Ví dụ:
 Trò chơi đổi chỗ có thể thay đổi tên là gió thổi, tìm bạn 
 Trò chơi Kéo co có thể thay đổi tên là Kéo pháo
 Cùng làm với cô những đồ chơi ngoài trời: Quả cầu làm từ dây nilon và nắp 
nhựa, hay nhặt những chiếc lá khô cùng đếm, so sánh đoán với nhau lá gì 
 Những lốp xe hơi bị bể có thể tận dụng để cho trẻ chơi nhảy bật hoặc bò 
chui, đi thăng bằng trên lốp xe.
 Phấn vẽ hoăc bất cứ những dụng cụ cho trẻ học giờ thể dục cũng có thể tận 
dụng cho trẻ hoạt động ngoài trời cũng là một hình thức ôn luyện kỹ năng vận 
động cho trẻ.
 * Các trò chơi tăng cường nhận thức của trẻ: Trẻ chơi với cát, nước, sỏi, phấn vẽ, đất đá để biết được tính chất của chúng. Hình ảnh: Trẻ chơi với cát, sỏi.
 Chơi với lá cây, hột hạt, giấy: như xếp lá, hột hạt thành những hình dạng 
khác nhau theo trí tưởng tựơng của trẻ như hình bông hoa, căn nhà, con 
bướm gấp giấy thành máy bay, thuyền 
 Hình ảnh: Trẻ chơi với hột hạt. Trẻ tham gia trồng cây và chăm sóc vườn cây xung quanh khu vực trường 
nhằm phát triển óc tò mò ở trẻ: quan sát sự thay đổi hàng ngày của cây xanh 
trong trường và phân loại chúng nhóm có hoa, nhóm không có hoa, nhóm ăn 
quả Hình ảnh tham gia trồng cây, chăm sóc cây
 Qua những trò chơi này cũng giúp trẻ mở rộng mối quan hệ với thế giới 
xung quanh, cách chăm sóc cây xanh và bảo vệ cây xanh, rèn cho trẻ cách giao 
tiếp lịch sự với mọi người.
 * Trò chơi phát triển giác quan
 Trẻ lắng nghe tiếng kêu ở đâu, tiếng động, tiếng gió thổi, nhìn lá rụng nghe 
tiếng chim hót, mùi cỏ cây, hoa lá, ngửi mùi hoa, cảm nhận được ánh nắng qua 
trò chơi: Đoán cây qua lá, đoán vật bằng tay, đoán xem tiếng động gì, tai ai tinh?
 Từ những sáng tạo trong việc thay đổi hình thức chơi tôi đã nhận thấy sự 
tiến bộ rõ rệt của trẻ, Trẻ mạnh dạn, hứng thú tự tin hơn, luôn luôn xung phong 
tham gia chơi không còn rụt rè như trước. Đó cũng chính là kết quả từ tình cảm, 
tình yêu thương mà tôi đã dành cho trẻ để xứng đáng là người mẹ thứ hai của 
trẻ. Hình ảnh: Trẻ nhắm mắt cảm nhận tiếng gió thổi
 *Trò chơi dân gian và trò chơi theo chương trình mới cho trẻ hoạt 
động ngoài trời:
 Kho tàng trò chơi dành cho lứa tuổi Mầm Non rất phong phú và đa dạng. 
Tuy nhiên lựa chọn trò chơi sao cho phù hợp với khả năng của trẻ, phù hợp với 
đặc điểm tâm sinh lý của trẻ là không giống nhau. Cùng một trò chơi nhưng 
cách tổ chức ở mỗi một độ tuổi lại phải tổ chức ở một mức độ khác nhau. Nhận 
thức được điều đó, tôi đã tìm tòi và sưu tầm được một số trò chơi cho trẻ ở lớp 
mình thông qua các phương tiện: tạp chí, sách báo, mạng internet Cụ thể đó là 
những trò chơi sau:
 Ở chủ đề gia đình tôi sưu tầm và tổ chức cho trẻ một số trò chơi như: Dung 
dăng dung dẻ; Lộn cầu vồng; Kéo co; Đôi bạn; Tìm đúng nhà; Chim mẹ chim 
con . Hình ảnh: Trẻ chơi “Lộn cầu vồng”.
 Ở các chủ đề về môi trường tự nhiên tôi sưu tầm và tổ chức cho trẻ một số 
trò chơi như: Mèo đuổi chuột; Đua ngựa; Bẫy chuột; Thả đỉa ba ba; Trời nắng 
trời mưa; Mưa to mưa nhỏ; Câu ếch; Gà con tìm mồi, Cáo ơi cáo ngủ à? Trồng 
nụ trồng hoa...
 Hình ảnh: Trẻ chơi trò chơi“trông nụ, trông hoa”.
 Hay khi tổ chức trò chơi: Dung dăng dung dẻ; Thả đỉa ba ba; Rồng rắn lên 
mây; Lộn cầu vồng...đều có thêm lời đồng dao tạo hứng thú cho trẻ than gia 
chơi rất hiệu quả. Hình ảnh: Trẻ chơi “Rồng rắn lên mây.”
 3.4. Biện pháp 4: Tổ chức quan sát trực tiếp các đối tượng, thường 
xuyên cho trẻ tiếp xúc với môi trường.
 Đối với trẻ nhỏ, sự động viên khích lệ của người lớn trước khi làm một 
việc gì đó là rất quan trọng, nó tạo cho trẻ sự thoải mái, tự tin vào bản thân, trẻ 
dám nghĩ, dám làm và dám nói ra suy nghĩ của mình khi trẻ quan sát phát hiện 
ra những điều mới lạ. Vì vậy trước khi tổ chức hoạt động cần tạo cho trẻ một 
tâm lý thoải mái.
 Khi cho trẻ quan sát cần cho trẻ quan sát trực tiếp, tạo cơ hội tốt nhất để 
tổ chức các hoạt động đa dạng, tích cực của trẻ, trong quá trình hoạt động trẻ 
được tiếp xúc với thiên nhiên: hoa, lá, cỏ, cây, nắng, gió trong qua trình quan 
sát, kỹ năng tri giác của trẻ chính xác hơn, nhanh nhạy hơn, óc quan sát tinh tế 
hơn. Khi quan sát trẻ tận mắt nhìn thấy cây cỏ, hoa lá, các con vật và những 
việc làm của con người. Trẻ được nhìn, sờ, ngửi, nếm... những cái mới lạ trong 
thiên nhiên và tai nghe được các âm thanh thật từ tiếng gà gáy, chim hót...trẻ 
hứng thú đắm mình trong thiên nhiên và khám phá những điều mới lạ.
 Ví dụ: Khi khám phá vườn hoa trẻ mẫu giáo bé sẽ hiểu sâu hơn, rõ hơn, 
và cụ thể hơn về các loại hoa (Hình dáng, màu sắc, môi trường sống ) Hình ảnh: Cô và trẻ quan sát vườn hoa.
 Khi khám phá về các hiện tượng thiên nhiên: “gió” trẻ sẽ cảm nhận được 
gió có ích lợi gì? Gió thổi cơ thể con người cảm thấy như thế nào? Tại sao con 
biết là đang có gió? Lắng nghe gió thổi qua lá cây...
 Hình ảnh: Trẻ nhắm mắt cảm nhận tác động của gió.
 *Tuy nhiên, khi thực hiện biện pháp này, có 1 lưu ý quan trọng, đó là: 
Không biến buổi hoạt động ngoài trời thành tiết khám phá môi trường xung 
quanh. Khi tổ chức cho trẻ khám phá thiên nhiên giáo viên cần xác định rõ mục đích và yêu cầu của giờ hoạt động, tổ chức cho trẻ hoạt động cần tự do thoải 
mái, tránh gò bó áp đặt, cần tiến hành trên nền cảm xúc và sự hứng thú của trẻ 
với đối tượng đang quan sát, không nhất thiết phải thực hiện các nội dung theo 
một trật tự cứng nhắc mà phải linh hoạt tùy vào tình hình của trẻ và diễn biến 
của giờ chơi.
 Ví dụ: Khi trẻ đang chăm chú quan sát vườn hoa, thì một cái máy bay bay 
qua, tất cả trẻ đều nhìn lên cái máy bay, khi đó giáo viên phải linh động chuyển 
mục đích quan sát cây rau sang quan sát máy bay theo sự hứng thú của trẻ, 
không bắt trẻ phải tiếp tục quan sát cây rau khi trẻ không chú ý tới rau nữa.
 Hình ảnh: Trẻ quan sát, phát hiện những yếu tố tự bất ngờ.
 Sau khi cho trẻ quan sát cần cho trẻ tự nói lên những điều mà trẻ quan sát 
được, sau đó giáo viên sử dụng các câu hỏi để kích thích tính tò mò ham hiểu 
biết của trẻ. Hệ thống câu hỏi đặt ra cho buổi hoạt động cần chuẩn bị chu đáo, 
chú ý câu hỏi đàm thoại cần ngắn gọn, rõ ràng, đúng ngữ pháp có tác dụng rèn 
luyện, phát triển tư duy của trẻ. Câu hỏi khó nên đặt đối với trẻ khá giỏi, câu hỏi 
dễ nên đặt cho cho trẻ bình thường. 
 3.5. Biện pháp 5. Tận dụng các nguyên liệu sẵn có trong thiên nhiên, 
những phế liệu phục vụ cho hoạt động vui chơi ngoài trời.
 Trong cuộc sống hiện đại ngày nay, các phế liệu từ các gia đình vô cùng 
phong phú như: các vỏ hộp bánh, kẹo, vỏ lon bia, lõi giấy vệ sinh vỏ sữa chua, 
lon bia, lon nước ngọt, sữa hút, giấy báo rất nhiều Tôi đã suy nghĩ làm thế nào để tái sử dụng có hiệu quả những phế liệu bỏ đi ấy?. Cuối cùng tôi đã chọn cách 
dùng những phế phấm ấy để làm ra những đồ chơi cho trẻ. Không những thế tôi 
còn khuyến khích trẻ tham gia và làm cùng cô trong giờ hoạt động học, hoạt 
động góc hoặc giờ vui chơi ngoài trời.Tôi đã sử dụng các phế liệu đã bỏ mà phụ 
huynh mang đến lớp và tôi đã làm các con vật, làm thuyền, máy bay, ô tô,làm 
các con rối .tôi còn hướng dẫn trẻ sử dụng các nguyên liệu có sẵn trong tự 
nhiên như lá cây khô như lá bàng, lá đa, lá bằng lăng để làm nghé ọ, lá chuối 
làm đồng hồ, con mèo, con châu chấu, đan túi sách tôi còn hướng dẫn trẻ 
dùng các loại hột hạt để xếp hình tạo thành các bức tranh.
 Ví dụ: Khi tổ chức cho trẻ quan sát vật chìm nổi, Tôi cho trẻ cùng chuẩn 
bị các nguyên liệu: sỏi, đá, các miếng xốp, đồ chơi bằng nhựa . 
 Khi tổ chức cho trẻ chơi với cát nước, tôi cùng trẻ sưu tầm chuẩn bị các 
vỏ chai nước bằng nhựa (vỏ C2, trà xanh .) Để khi tham gia chơi trẻ có thể 
dùng chính các vỏ chai đó để chơi: Đong nước, chơi đồng hồ cát 
 Tôi còn tận dụng các sự vật, hiện tượng xung quanh để tổ chức cho trẻ 
quan sát đạt hiệu quả cao.
 Ví dụ: Trẻ xuống sấn trường thấy nhiều lá vàng rụng trên sân thi cô cho 
trẻ thi nhau nhặt lá vàng và cùng nhau trò chuyện về những chiếc lá đó.
 • Đố bạn đó là lá của cây gì? Tại sao bạn biết?
 • Tại sao lá rụng? Quan sát trên cây xem lúc này như thế nào?
 • Cây cần gì để sống? Người ta trồng cây để làm gì?
 • Theo bạn mình bảo vệ cây bằng cách nào?
 • Quan sát xem trên sân trường có bao nhiêu cây giống với cây này?
 Đồng thời để tạo hứng thú cho trẻ chơi với thiên nhiên cô gợi ý cho trẻ 
đem nhiều nguyên vật liệu mở như các loại hạt đã luộc sẵn, cộng rau muống, cổ 
và thay đổi nhiều hình thức cho phong phú.
 Cô gợi ý cho trẻ chơi, giúp trẻ sáng tạo trong sản phẩm của mình.
Ví dụ: Tạo bức tranh bằng lá cây
 • Đi nhặt nhiều loại lá cây khác nhau (lá tròn, dài, răng cưa, to, nhỏ .), 
 phân loại lá theo đặc điểm.
 • Sau đó tô màu một mặt với nhiều màu sắc khác nhau, rồi dán lên tờ 
 giấy A3 hoặc A4 tạo thành bức tranh đẹp.
 • Xâu hạt bằng hạt đậu đã luộc sơ qua.
 • Sỏ vòng bằng cộng rau muống.
 • Xếp hình các con vặt bằng lá cây