SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường mầm non
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường mầm non", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.
Tóm tắt nội dung tài liệu: SKKN Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường mầm non
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP BẮC GIANG TRƯỜNG MẦM NON TÂN TIẾN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI: TRẺ“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VẬN ĐỘNG THEO NHẠC CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI TRONG TRƯỜNG MẦM NON” 1 MỤC LỤC Tiêu đề Trang 1 PHẦN MỞ ĐẦU 3 1.1 Lý do chọn đề tài 3 1.2 Mục đích nghiên cứu 4 1.3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4 1.4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 4 1.5 Phương pháp nghiên cứu 4 2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 5 2.1 Cơ sở lý luận 5 2.2 Thực trạng của vấn đề 6 2.2.1 Thuận lợi 6 2.2.2 Khó khăn 6 2.3 Biện pháp nghiên cứu 7 Biện pháp1: Làm mẫu chuẩn vận động theo nhạc và xây dựng 2.3.1 7 các động tác vận động phù hợp 2.3.2 Biện pháp 2: Giáo dục âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi 9 2.3.3 Biện pháp 3: Tạo môi trường âm nhạc 11 2.3.4 Biện pháp 4: Giáo dục âm nhạc trong giờ học âm nhạc 13 2.3.5 Biện pháp 5: Giáo dục âm nhạc thông qua các ngày hội 16 2.4 Hiệu quả và ứng dụng 18 2.4.1 Hiệu quả 18 2.4.2 Ứng dụng 20 3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 20 3.1 Kết luận 20 3.2 Kiến nghị 21 4 TÀI LIỆU THAM KHẢO 23 2 1. PHẦN MỞ ĐẦU 1.1. Lý do chọn đề tài. Âm nhạc là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu được đối với đời sống con người. Âm nhạc là ngôn ngữ nghệ thuật chung của nhân loại. Nếu cuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời. Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vui tươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôi dưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách của mình. Trẻ mầm non dễ xúc cảm, ngây thơ trong sáng nên rất dễ tiếp xúc với âm nhạc. Thế giới âm nhạc muôn màu, muôn sắc tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện: Thể chất, trí tuệ, tình cảm, đạo đức, thẩm mĩ, M. Gorki nhận xét: “Âm nhạc có tác động kì diệu đến tận đáy lòng, nó khám phá ra các phẩm chất cao quí của con người. Chính vì vậy, người lớn cần đặc biệt quan tâm đến việc giáo dục âm nhạc cho trẻ càng sớm càng tốt”. Trong thực tế, trẻ mẫu giáo rất thích được vận động theo nhạc. Vận động theo nhạc giúp trẻ phát triển cảm giác, nhịp điệu, sự khéo léo, khả năng phản ứng nhanh và đúng các ấn tượng nghe được trong âm nhạc. Ngoài ra còn làm thoả mãn nhu cầu tình cảm của trẻ, trẻ được bộc lộ cảm xúc, giao tiếp với bạn bè nhưng những kỹ năng vận động của trẻ còn rất đơn điệu, chưa mang tính chất nghệ thuật do nhiều giáo viên chưa chú ý hình thành kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ, chưa có biện pháp thiết thực trong quá trình dạy trẻ, dẫn tới kết quả chưa đạt được so với yêu cầu. Do vậy, việc áp dụng biện pháp tiên tiến để dạy trẻ mẫu giáo vận động theo nhạc là rất cần thiết, cần được chú trọng. Nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy trẻ vận động theo nhạc và với mong muốn nâng cao kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ. Từ những lý do trên tôi đã mạnh dạn đi sâu 3 nghiên cứu đề tài "Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường mầm non " nhằm góp phần nhỏ bé của mình vào việc tổ chức hoạt động âm nhạc và đặc biệt là vận động theo nhạc được tốt hơn. 1.2. Mục đích nghiên cứu. Nghiên cứu hoạt động vận động theo nhạc của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, tìm ra được một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy nhằm hình thành kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ. 1.3. Nhiệm vụ nghiên cứu Tiến hành nghiên cứu đề tài này tôi tập trung nghiên cứu những nội dung sau: + Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc tổ chức thực hiện âm nhạc. + Nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ trong các hoạt động hàng ngày ở trường mầm non. 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. a. Đối tượng nghiên cứu. - Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi. b. Phạm vi nghiên cứu. Trẻ 5 - 6 tuổi trường mầm non Tân Tiến - Thành phố Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang. Những kinh nghiệm trên đây được tôi nghiên cứu và áp dụng thực tế tại lớp 5 - 6 tuổi A3 lớp tôi đang chủ nhiệm. 1.5. Phương pháp nghiên cứu - Nghiên cứu qua tài liệu. + Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non. + Tài liệu bồi dưỡng hè. 4 + Các tạp chí tập san của Vụ giáo dục mầm non - Phương pháp quan sát. - Phương pháp đàm thoại, trao đổi trực tiếp. - Phương pháp trực quan thính giác - Phương pháp thực hành nghệ thuật 2. PHẦN NỘI DUNG 2.1. Cơ sở lý luận. Giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ ngoài ra còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc. Khi nghe nhạc trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của âm nhạc ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm. Đồng thời âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng. Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui hào hứng phấn khởi Ngoài ra âm nhạc còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển khả năng nghe và tạo cảm xúc cho trẻ. Trẻ em ở lứa tuổi mẫu giáo rất nhạy cảm đối với âm nhạc. Trẻ rất thích nghe nhạc và hứng thú tham gia vào các hoạt động có âm nhạc. Mục đích của giáo dục âm nhạc là giáo dục tình cảm đạo đức, thẩm mỹ cho trẻ. Giáo dục âm nhạc còn hình thành cho trẻ lòng yêu thiên nhiên, yêu tổ quốc, tình yêu thương con người rộng lớn. Hình thành và phát triển kĩ năng tốt trong sinh hoạt tập thể: Đó là tính tổ chức kỷ luật, tự chủ, mạnh dạn trước mọi người. Giáo dục âm nhạc còn là phương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, củng cố kiến thức trẻ qua học tập, vui chơi trong cuộc sống. Quá trình trẻ tiếp xúc và hoạt động âm nhạc như: Nghe cô hát, trẻ tự ca hát, nhảy múa, chơi trò chơi âm nhạc sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của một nhân cách phát triển toàn diện, hài hòa, đó là sự phát triển về thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ và thể lực. 5 2.2. Thực trạng vấn đề. 2.2.1. Thuận lợi Được sự quan tâm của BGH nhà trường, tổ chuyên môn bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ, cùng với sự ủng hộ, giúp đỡ của các bạn đồng nghiệp. Là giáo viên tâm huyết với nghề, yêu trẻ, nhiệt tình, năng động. Không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Các đồng chí giáo viên trong tổ luôn có tinh thần đoàn kết, giúp đỡ nhau hoàn thành nhiệm vụ. Trẻ yêu thích hoạt động âm nhạc, rất thích được vận động theo nhạc. 2.2.2. Khó khăn Nhận thức của trẻ không đồng đều. Kỹ năng vận động theo nhạc của trẻ còn hạn chế. Gia đình các cháu phần lớn làm nông nghiệp, kinh tế còn eo hẹp, ít có điều kiện cho các cháu tiếp xúc với âm nhạc nhiều. Sĩ số lớp đông. Một số cháu hiếu động, một số cháu còn nhút nhát nên việc rèn kỹ nắng vận động và phát triển năng khiếu của trẻ còn khó khăn. Bên cạnh đó trang thiết bị phục vụ cho hoạt động âm nhạc còn thiếu thốn. Các dụng cụ gõ đệm chưa được phong phú, hấp dẫn trẻ vì vậy mà trẻ hoạt động âm nhạc chưa được hứng thú, chưa thực sự phát huy được năng khiếu của trẻ * Để biết được chính xác kỹ năng vận động theo nhạc của trẻ ngay từ đầu năm tôi đã làm khảo sát lớp tôi chủ nhiệm gồm 39 cháu như sau : BIỂU 1: Kết quả khảo sát đầu năm NộiS dung giáo dục Số trẻ Đạt yêu cầu Chưa đạt yêu cầu tt Số trẻ % Số trẻ % 6 Trẻ1 biết vận động và sử 39 15/39 38,5 24/39 61,5 dụng nhạc cụ gõ đệm. Trẻ2 có khả năng thể 39 18/39 46 21/39 54 hiện các bài múa, thể dục nhịp điệu. Trẻ3 mạnh dạn, tự tin 39 20/39 51,3 19/39 48,7 Từ bảng trên cho thấy trẻ đạt tỷ lệ rất thấp, trước thực trạng đó, với trách nhiệm là một giáo viên tôi nhận thấy cần phải có biện pháp để nâng cao kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ. Qua nghiên cứu tôi thấy có rất nhiều biện pháp để nâng cao kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ sau đây tôi xin đưa ra một số biện pháp mà bản thân đã áp dụng có hiệu quả. 2.3. Biện pháp nghiên cứu 2.3.1. Biện pháp 1: Làm mẫu chuẩn vận động theo nhạc và xây dựng các động tác vận động phù hợp. Làm mẫu là biện pháp quan trọng nhằm mục đích cho trẻ tri giác toàn vẹn (Tri giác âm nhạc và vận động trong một khối thống nhất). Với những bài hát rõ nhịp, phách, hoặc các loại hình tiết tấu. Ví dụ như bài “Cháu yêu cô chú công nhân” của nhạc sĩ Xuân Giao tôi chọn hình thức vận động theo tiết tấu chậm, bài “Cả tuần đều ngoan” của nhạc sĩ Phạm Tuyên tôi chọn hình thức vận động theo tiết tấu phối hợp. Dạy trẻ vỗ tay hoặc sử dụng đồ chơi âm nhạc gõ đệm theo bài hát cũng có nhiều cách dạy. Giáo viên cần căn cứ vào loại nhịp, cấu trúc hình tiết tấu của bài hát để chọn hình thức vỗ tay, gõ đệm và cách dạy cho phù hợp. 7 Dạy vỗ tay (hoặc gõ) tiết tấu chậm: Vỗ tay hoặc gõ 3 tiếng, mỗi tiếng bằng một nốt đen, rồi nghỉ bằng một tiếng(Vỗ tay hoặc gõ vào phách mạnh ở đầu ô nhịp) Ví dụ: Dạy trẻ vỗ tay theo tiết tấu chậm bài “Cháu yêu cô chú công nhân” - Vào bài cô trò chuyện cùng trẻ về một số nghề phổ biến trong xã hội - Lồng giáo dục lễ giáo. - Cô giới thiệu có một bài nói về nghề thợ xây, thợ may. Trẻ đoán tên bài hát. + Nhạc sỹ nào sáng tác bài "Cháu yêu cô chú công nhân"? - Cô nói: Để bài hát khi biểu diễn thêm vui, nhịp nhàng cô cùng các con vỗ tay theo tiết tấu chậm kết hợp với lời ca nhé. - Cả lớp cùng hát lại bài hát - Cô làm mẫu. Cách vỗ tay như sau: Chú công nhân xây nhà cao tầng. V v v nghỉ v v v (v: Vỗ tay; Nghỉ: Nghỉ không vỗ tay). - Cô giải thích cho trẻ: Các con vỗ tay 3 tiếng rồi nghỉ bằng một tiếng, cứ tiếp tục như vậy cho đến hết bài. bắt đầu vỗ vào tiếng “chú” - Cô hướng dẫn cho trẻ vỗ tay: + Đầu tiên cô cho trẻ vỗ tay kết hợp với đếm. 1 - 2 - 3 - nghỉ -1 - 2 - 3 - nghỉ 8 + Khi trẻ đã quen với cách vỗ theo tiết tấu chậm thì tôi cho trẻ vỗ tay kết hợp với lời ca. - Để tạo hứng thú cho trẻ và trẻ tích cực vận động theo nhạc tôi có thể linh hoạt, làm đa dạng các cách học thuộc. + Dạy cả lớp vận động theo nhạc. + Theo nhóm bạn trai, nhóm bạn gái. + Nhóm hát, nhóm vận động. (Cô nói: Các bạn trai làm các nhạc công gõ đệm theo nhịp cho các bạn gái cầm micro làm ca sĩ). + Theo tốp nhỏ. + Cá nhân. - Khi cô cho trẻ tập sử dụng một loại nhạc cụ nào đó để đệm cho bài hát, cô cần nói rõ cách gõ cho âm thanh phát ra như thế nào thì phù hợp. Ví dụ: Dạy trẻ cách sử dụng nhạc cụ là trống: Tay trái cầm trống, tay phải cầm dùi, khi gõ thì gõ vào giữa mặt trống, sau đó đưa ra gõ vào thành trống. Hoặc dạy trẻ sử dụng nhạc cụ là xắc xô thì tay phải cầm xắc xô (úp xắc xô vào trong lòng bàn tay) khi gõ thì gõ xắc xô vào lòng bàn tay trái sau đó đưa hai tay rộng ra nghỉ bằng một phách). 2.3.2. Giáo dục âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi: Không chỉ cho trẻ vận động theo nhạc trong các giờ hoạt động học mà tôi còn tạo nhiều cơ hội và điều kiện cho trẻ được vận động theo nhạc ở mọi lúc, mọi nơi. Ví dụ: Trong giờ thể dục sáng, tôi thay đổi những động tác khô cứng theo hiệu lệnh của cô giáo bằng vận động một số bài hát phù hợp với chủ đề: Ví dụ: Chủ đề “Trường mầm non” tôi chọn bài “Trường chúng cháu là trường mầm 9 non” của nhạc sĩ Phạm Tuyên; Chủ đề "Thế giới động vật" tôi chọn bài "Đố bạn" của nhạc sĩ Hồng Ngọc; Chủ đề “Nghề nghiệp” tôi chọn bài “Em thích làm chú bộ đội” của nhạc sĩ Hoàng Long....Bằng việc cho trẻ vận động theo nhạc trong giờ thể dục giúp trẻ thêm hoạt bát và là cơ sở giúp trẻ vận động chính xác. Ngoài các giờ hoạt động học có nội dung trọng tâm dạy vận động theo nhạc tôi còn sử dụng vận động theo nhạc vào các hoạt động khác như: Khám phá khoa học, làm quen với toán...vừa giúp gây hứng thú cho trẻ vào giờ học, thay đổi trạng thái của trẻ trong quá trình học tập đồng thời giúp trẻ có thêm cơ hội thực hành, ôn luyện, củng cố kỹ năng vận động theo nhạc. Ví dụ: Hoạt động khám phá về một số loại hoa tôi cho trẻ hát và vận động bài "Màu hoa" của nhạc sĩ Hồng Đăng. Vận động theo nhạc trong lúc hoạt động ngoài trời: Trong khi cho trẻ hoạt động ngoài trời cũng có thể cho trẻ vận động theo nhạc nhằm tạo cho trẻ sự mềm dẻo, nhịp nhàng, làm thư giãn thần kinh, kích thích óc sáng tạo và giúp trẻ hiểu biết hơn về thế giới xung quanh.Ví dụ: Cho trẻ quan sát và đàm thoại về con vịt. Cô có thể cho trẻ đứng đội hình vòng tròn để múa hát bài “Một con vịt” của tác giả Kim Duyên. Trong giờ hoạt động góc: Tôi tổ chức cho trẻ dưới hình thức biểu diễn ở góc nghệ thuật. Một số bạn sẽ ngồi làm khán giả còn một số bạn sẽ làm nghệ sĩ lên biểu diễn. Khi lên biểu diễn các bạn sẽ chọn đạo cụ là các đồ dùng đồ chơi ở góc âm nhạc kết hợp với những động tác mà cô đã dạy để biểu diễn cho các bạn xem. Vận động theo nhạc trong thời gian chơi trò chơi sáng tạo: Có thể cho trẻ vận động theo nhạc trong khi trẻ chơi trò chơi sáng tạo. 10 Ví dụ: Trẻ chơi đóng kịch có kèm với biểu diễn. Hoặc có trong trò chơi phân vai cô giáo, trẻ nhập vai mình là cô giáo hay là các bạn để thể hiện hát, múa, gõ đệm, vận động minh hoạ tuỳ theo ý thích. Trong giờ hoạt động chiều tôi cũng dành thời gian rèn và dạy trẻ vận động theo nhạc. Tôi có thể cùng trẻ xây dựng một số bài múa hay động tác vận động hoặc tôi cho trẻ ôn luyện một số vận động trẻ đã được học trong các giờ học. Âm nhạc luôn xuất hiện bên trẻ từ lúc trẻ đến trường cho đến khi bố mẹ đón. Do vậy giáo viên cần tận dụng các thời điểm trong ngày để rèn luyện kỹ năng vận động theo nhạc cho phù hợp với đặc điểm tiếp nhận của trẻ. 2.3.3. Tạo môi trường âm nhạc Giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật được trẻ mẫu giáo rất yêu thích. Đây là loại hình được xem như phương tiện để thực hiện các hoạt động giáo dục một cách hiệu quả ở trường mầm non. Do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi mẫu giáo, các cháu tuy còn nhỏ tuổi nhưng rất thích cái đẹp, mầu sắc sặc sỡ, mới lạ. Để tiến hành hoạt động âm nhạc cần tạo ra một môi trường âm nhạc là rất cần thiết. Vì vậy tôi luôn cố gắng tạo nhiều đồ dùng, đồ chơi đẹp, hấp dẫn trang trí xung quanh lớp. - Sử dụng đồ dùng điện tử hiện đại như: Đàn Oocgan, ti vi, đầu đĩa, vi tính - Tôi vẽ tranh, sưu tầm tranh ảnh từ họa báo, lịch có nội dung về hoạt động âm nhạc, nội dung bài sắp học để trang trí hoặc làm đồ dùng cho giảng dạy. - Tôi chuẩn bị đồ chơi âm nhạc, bởi vì đồ chơi là nhu cầu tự nhiên không thể thiếu đối với cuộc sống của trẻ. Đồ chơi có 2 loại chủ yếu: * Đồ chơi công nghiệp: Đàn, xắc xô, trống, kèn, mõ, trang phục * Đồ chơi tự tạo: Đồ chơi tự tạo có muôn hình muôn vẻ bởi chúng được tạo ra từ những vật sẵn có, dễ kiếm, dễ làm. Nguồn gốc của đồ chơi tự tạo là vô 11 tận. Làm đồ chơi tự tạo là hoạt động sáng tạo và độc đáo. Có thể dùng luôn những đồ vật thông thường trong sinh hoạt hàng ngày, sử dụng trực tiếp những vật liệu tự nhiên làm đồ chơi và bằng những vật liệu thu lượm được. Ví dụ: + Tận dụng những đoạn tre già để đẽo phách tre. + Tận dụng bìa cứng, trang trí giấy đề can để tạo thành mũ chóp chơi trò chơi. + Tận dụng các vỏ lon bia, nước ngọt để làm trống, xúc xắc. + Vỏ hộp sữa làm trống cơm. + Tận dụng vải vụn của thợ may làm hoa cài tay. + Mút xốp làm mũ múa, nơ tay..v.v Tôi xây dựng góc hoạt động âm nhạc với cách trang trí đẹp, nhiều đồ chơi đảm bảo an toàn, đa dạng về chủng loại, chất liệu. Các đồ chơi được sắp xếp sao cho gọn gàng, dễ lấy, dễ cất, có thể sử dụng vào các hoạt động khác. 12 2.3.4. Giáo dục âm nhạc trong giờ học âm nhạc: Do đặc điểm của lứa tuổi mẫu giáo nên giáo dục các cháu cần tiến hành theo phương châm "Học mà chơi - chơi mà học" theo chương trình giáo dục mầm non mới. Một giờ học giáo dục âm nhạc cô xây dựng theo các cách khác nhau, mỗi giờ học chọn một phần trọng tâm chủ yếu trong một hoạt động: Trọng tâm là ca hát thì nội dung chính là tập cho các cháu hát thuộc bài hát, hát rõ lời, đúng nhạc. Nếu trọng tâm là nghe hát thì phần nghe hát phải kéo dài hơn, chủ yếu là trẻ được nghe cô hát, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của âm nhạc nên hưởng ứng cảm xúc với những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm. Nếu trọng tâm là biểu diễn văn nghệ thì cô tổ chức cho trẻ biểu diễn giống như một đêm văn nghệ, giúp trẻ ôn lại những bài đã học, tự tin mạnh dạn trước đông người. Dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng. Nếu trọng tâm là vận động theo nhạc thì cô hướng dẫn trẻ cách vận động theo bài hát để tạo cho bài hát hay hơn, trẻ hứng thú hơn. Việc dạy trẻ vận động nhịp nhàng theo nhịp điệu âm nhạc không chỉ giúp trẻ tập phối hợp các động tác đi lại vững vàng, chạy nhẹ nhàng. Tất cả những vận động của tay chân, thân mình nhờ có sự phụ hoạ âm nhạc trở nên chính xác, nhịp nhàng hơn. Vận động theo nhạc tạo cho trẻ sự hoạt bát, nhanh nhẹn, có tư thế đẹp, duyên dáng. Để thu hút vào giờ học và giúp trẻ làm quen với hoạt động âm nhạc được tốt hơn, giáo viên cần đầu tư, nghiên cứu, sáng tạo trong phương pháp dạy học: Vào đầu giờ học cô có thể trò chuyện về chủ đề, xem vật thật, tranh ảnh... có chủ đề theo nội dung bài dạy để dẫn dắt trẻ tới tác phẩm, vào bài học một cách nhẹ nhàng, tự tin không gò bó trẻ. Mọi giờ học hoạt động làm quen âm nhạc đều có phần nghe hát và trò chơi âm nhạc. Vì sự cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với 13 sự phát triển nhận thức. Nó đòi hỏi trẻ phải chú ý, quan sát nhạy bén. Trẻ tập trung nghe nhạc, so sánh âm thanh làm quen với ý nghĩa biểu cảm của âm thanh đó, ghi nhớ những đặc điểm, tính chất của hình tượng âm nhạc. Trò chơi âm nhạc giúp trẻ thoải mái, vận động chạy nhảy... trẻ sẽ hoạt bát nhanh nhẹn và rất hứng thú trong giờ học. Muốn một giờ hoạt động âm nhạc đạt kết quả cao đòi hỏi cô giáo phải hát đúng nhạc, có sử dụng đàn, nhạc cụ để trẻ được làm quen với nhạc, cô hát càng hay càng thu hút trẻ vào giờ học. Cô hát phải thể hiện tình cảm sắc bài hát, cô giới thiệu dẫn dắt hay có nội dung để trẻ hát cùng cô cả bài. Cô phải chuẩn bị nhạc cụ cho trẻ: Lớp tôi sử dụng phách tre, phách bằng vỏ gáo dừa, trống lắc... Do điều kiện cơ sở vật chất chưa đảm bảo, chưa có dụng cụ đồ chơi ngoài trời chứ tôi rất thích cho trẻ hoạt động ngoài trời. Trẻ hát đúng, hát hay chưa đủ mà còn dạy trẻ vận động theo nhạc, biết phối hợp âm nhạc nhịp điệu. Trẻ vừa hát vừa vận động theo nhạc giúp trẻ biết cảm nhận về âm nhạc, trông trẻ thật hồn nhiên dễ thương. Hầu hết các bài hát có thể cho trẻ vận động múa. Vì múa là hoạt động nghệ thuật, dùng hình thể, tư thế để biểu hiện lên tư tưởng, tình cảm của một tác phẩm. Múa và âm nhạc quan hệ mật thiết và không tách rời nhau. Một bài hát cho trẻ làm quen 2, 3 cách vận động khác nhau để thay đổi hình thức, giúp trẻ làm quen với nhiều loại hình tiết tấu và không nhàm chán. Có thể cho trẻ mặc trang phục theo bài hát, giúp trẻ biết trang phục của một số vùng miền theo nội dung bài hát. Khi chọn bài hát nghe tôi chọn bài hát có nội dung phù hợp toát lên nội dung chính của bài dạy hát. Ví dụ: Dạy hát bài "Làm chú bộ đội" thì tôi chọn bài hát nghe: "Màu áo chú bộ đội" nhằm hướng trẻ vào nội dung bài học một cách dễ dàng và dễ giáo dục cho trẻ. Trẻ được nghe những bản nhạc phù hợp, trẻ sẽ cảm nhận giai điệu, ý 14 nghĩa đời sống văn hoá vùng miền qua bài hát. Khi múa có thể mặc trang phục theo yêu cầu của bài hát. Để tăng phần hấp dẫn của giờ học cho trẻ chơi trò chơi âm nhạc nhằm phát triển năng khiếu, ôn luyện kiến thức kỹ năng cho trẻ về âm nhạc. Sự phản ứng âm thanh khác nhau để phát triển khả năng nghe nhạc của trẻ. Cô hướng dẫn cách chơi rõ ràng, cụ thể, dần dần nâng cao yêu cầu của trò chơi. Tôi cho số đông trẻ được tham gia chơi, tôi nhận thấy một giờ hoạt động âm nhạc cần đảm bảo các nội dung: Ca hát, vận động theo lời ca, trẻ được nghe hát và được chơi trò chơi âm nhạc. Trong một tiết học được tổ chức thực hiện như trẻ được chơi với cô, được gần gũi trò chuyện với cô, không gò bó trẻ. Về đội hình không cứng nhắc như trước đây, có thể cho trẻ thay đổi nhiều đội hình khác nhau: Hình tròn, chữ u, tự do... để trẻ được thoải mái hoạt động nhanh nhẹn. Trong giờ hoạt động âm nhạc cần cho trẻ làm quen với một số bài hát khác, có nội dung phù hợp và phù hợp với lứa tuổi có thể do cô sáng tác hoặc sưu tầm. Trong giờ học tôi luôn tuyên dương kịp thời những cháu hát đúng, hát hay, vận động thành thạo theo lời ca nhằm khuyến khích trẻ học tốt hơn. Tuyệt đối không chê trẻ, tôn trọng trẻ, nhẹ nhàng sửa sai đối với những trẻ thực hiện chưa đúng. Việc dạy học phụ thuộc vào việc giáo dục. Do đó nội dung các bài dạy không chỉ đơn thuần là một nội dung cần dạy cho trẻ mà còn là một phương tiện giáo dục. Vì vậy tôi luôn quan sát và nhận xét xem trong quá trình học tập trẻ có hoạt động không? Có thích thú không? Tìm hiểu nguyên nhân vì sao trẻ không hòa đồng cùng bạn để có hướng tìm cách đưa trẻ hoà nhập với bạn bè, dân dần tôi thấy trẻ rất thích học giáo dục âm nhạc. 15 2.3.5. Giáo dục âm nhạc thông qua các ngày hội, ngày lễ - Trong chương trình giáo dục được phép tổ chức ngày hội, ngày lễ trong trường mầm non. Hoạt động này giúp hình thành ở trẻ phẩm chất đạo đức và tư duy và kỹ năng nghệ thuật. Ngày lễ, ngày hội có các hoạt động nghệ thuật đa dạng như múa, hát, đóng kịch, thơ .tạo cho trẻ niềm phấn khởi, vui vẻ, những cảm xúc mới mẻ, tăng cường khả năng cảm thụ âm nhạc, mở rộng nhận thức cho trẻ. Ngày lễ, hội là cơ hội cho giáo viên và trẻ trong toàn trường giao lưu, đồng thời tạo cơ hội cho trẻ được nâng cao các kỹ năng hoạt động nghệ thuật. Trẻ hiểu thêm những điều mới lạ chỉ có trong ngày hội, lễ (Cách trình diễn, trang trí, ý nghĩa ) đồng thời củng cố những điều trẻ đã được học. Chính vì vậy hoạt động tổ chức các chương trình văn nghệ cho trẻ vào các ngày lễ hội là không thể thiếu. - Muốn làm được điều đó, tôi đã phối hợp với Ban giám hiệu vá các đồng nghiệp trong lớp như sau: + Phối hợp với Ban giám hiệu: Khi chuẩn bị tới ngày hội, ngày lễ chúng tôi chọn bài và đăng ký tiết mục văn nghệ với BGH. Sau đó đề xuất xin ý kiến của BGH đầu tư ghi đĩa và đầu tư mua nguyên vật liệu để làm đạo cụ cho tiết mục, trang phục của các cháu có thể mượn ở phòng năng khiếu hoặc đi thuê. Trước ngày biểu diễn tham mưu với BGH cho các cháu khớp sân khấu, tập thử 1 – 2 ngày để các cháu quen sân khấu không bị bỡ ngỡ khi biểu diễn. 16 + Phối hợp với các đồng ngiệp trong lớp: Khi đã chọn được bài và nhạc các giáo viên trong lớp sẽ sáng tạo các động tác múa và thống nhất các động tác múa để rèn cho các cháu tập trong các ngày hội ngày lễ. 2.4. Hiệu quả và ứng dụng 2.4.1. Hiệu quả Qua việc áp dụng một số biện pháp trong và ngoài giờ học, lớp tôi chất lượng về môn giáo dục âm nhạc tăng lên khá rõ, các cháu rất thích học môn này. Rất mạnh dạn tham gia vào các hoạt động không chỉ có giáo dục âm nhạc. Sau khi thực hiện các giải pháp trên tôi thấy trẻ lớp tôi ngày càng hứng thú và tích cực tham gia vận động theo nhạc. Qua một năm tiến hành và sửa đổi theo nhiều cách khác nhau để tìm ra những hướng tốt nhất cho trẻ khi tham gia vận động theo nhạc tôi nhận thấy trẻ trong lớp mạnh dạn, năng động, sáng tạo và tự tin trong hoạt động âm nhạc nói nói riêng và tất cả các môn học khác nói chung. Để thấy rõ hiệu quả sau 1 năm xây dựng và thực hiện chuyên đề tôi tiến hành đưa ra thêm một số bài tập để kiểm tra kỹ năng vận động theo nhạc của 39 trẻ đã tham gia thực hiện những bài tập trước và kết quả đạt được cụ thể như sau: 17 SNội dung giáo dục Số trẻ Đạt yêu cầu Chưa đạt yêu cầu Stt Số trẻ % Số trẻ % 1Trẻ biết vận động và sử 39 36/39 92,3 3/39 7,7 1 dụng nhạc cụ gõ đệm. 2Trẻ có khả năng thể 39 35/39 89,7 4/39 10,3 2 hiện các bài múa, thể dục nhịp điệu. 3Trẻ mạnh dạn, tự tin 39 37/39 94,8 2/39 5,2 3 So sánh giữa kết quả khảo sát đầu năm với kết quả khảo sát cuối năm chúng ta thấy trẻ có những sự tiến bộ vượt bậc thể hiện rõ trong kết quả khảo sát như sau: Nội dung Kết quả khảo sát đầu Kết quả khảo sát cuối năm trẻ đạt năm trẻ đạt Trẻ biết vận động và sử 15/39 = 38,5% 36/39 = 92,3% dụng nhạc cụ gõ đệm. Trẻ có khả năng thể hiện 18/39 = 46% 35/39 = 89,7% các bài múa, thể dục nhịp điệu. Trẻ mạnh dạn, tự tin 20/39 = 51,3% 37/39 = 94,8% 18 Từ bảng so sánh kết quả chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy được kết quả đạt trên trẻ khá cao. Tóm lại: Khi vận dụng "Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường mầm non Tân Tiến" , tôi nhận thấy các cháu rất hứng thú, hăng say tích cực hoạt động và đã thu được kết quả tốt đẹp. Điều đó chứng minh rằng biện pháp mà tôi đưa ra là phù hợp và mang lại hiệu quả thiết thực. - 100% cháu hào hứng tham gia vào hoạt động âm nhạc. - 90% cháu hát thuộc bài hát, vận động tốt theo nhạc bài hát. Đặc biệt trẻ rất mạnh dạn, tự tin biểu diễn trước mọi người, trẻ rất thích được tham gia biểu diễn trong những ngày hội, ngày lễ. 2. Ứng dụng: Qua 1 năm nghiên cứu và ứng dụng đề tài "Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường mầm non Tân Tiến" tại nhóm lớp mình phụ trách, bản thân được BGH nhà trường, đồng nghiệp, hội phụ huynh học sinh ủng hộ cao, chất lượng giáo dục được nâng lên rõ dệt góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường. Trong quá trình áp dụng thực tế, tôi nhận thấy những biện pháp trên có thể vận dụng vào trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục khác như: Hoạt động văn học, hoạt động khám phá, hoạt động tạo hình, hoạt động vui chơi .Và đề tài này không những áp dụng có hiệu quả tại các nhóm lớp trong trường MN Tân Tiến mà có thể áp dụng cho các trường bạn trong địa bàn thành phố và tỉnh Bắc Giang. 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 3.1. Kết luận. 19 Âm nhạc thực sự gần gũi với trẻ thơ, âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thiếu được, nó vừa là một nội dung giáo dục, vừa là phương tiện góp phần giáo dục toàn diện nhân cách của trẻ. Để làm tốt nội dung giáo dục âm nhạc, đòi hỏi giáo viên phải có lòng yêu nghề, mến trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc. Đặc biệt phải có vốn kiến thức chuyên môn, có kinh nghiệm, biết xây dựng và sử dụng linh hoạt những phương pháp, biện pháp, thủ thuật đề ra trong tiết học Qua tìm kiếm và xây dựng tôi thấy đề tài nghiên cứu đã thu được kết quả nhất định. Những vấn đề thuộc về lý luận chung và đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi giúp chúng ta thấy rõ khả năng, năng lực cảm thụ của trẻ. Dựa trên các đặc điểm đó, chúng ta có hướng tác động phù hợp làm cho quá trình tâm lý của trẻ ngày càng phát triển hoàn thiện hơn. Để hình thành kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ tốt phải có một quá trình sư phạm dài bởi vì cho dù ở đâu nữa, từ thành phố đến nông thôn, miền núi hay hải đảo xa xôi. Trẻ em khi sinh ra đều như tờ giấy trắng, nó chỉ có thể trở thành con người hoàn thiện khi người lớn hướng tác động vào nó một cách toàn diện. Người lớn phải tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với thế giới âm nhạc, tắm mình trong thế giới đó để rồi từ đó trẻ có những hiểu biết nhất định về âm nhạc. Qua công trình nghiên cứu “"Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy vận động theo nhạc cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường mầm non " ” chúng tôi nhận thấy rằng trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi rất thích, hứng thú, và có khả năng vận động theo nhạc rất tốt. Từ đó có thể đề ra và vận dụng những biện pháp phù hợp với khả năng hình thành kỹ năng vận động theo nhạc của trẻ. Xuất phát từ quan điểm đổi mới giáo dục âm nhạc, cô giáo khuyến khích trẻ thực hiện nhiệm vụ học tập, không áp đặt, gò bó trẻ. Tiết học tổ chức sao cho nhiều trẻ được tham gia. Cô giáo là người sáng tác đem âm nhạc đến cho trẻ. 20
File đính kèm:
skkn_mot_so_bien_phap_nang_cao_chat_luong_day_van_dong_theo.doc